auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (2 ไฟล์)

chrome_reader_modeเรื่อง

ประสบการณ์อันอุดม

chrome_reader_modeคำอธิบาย

เอกสารนี้มีเนื้อหาสำคัญเกี่ยวกับประเทศไทยติดกับอยู่ในสภาวะวิกฤติ เปรียบเสมือนเครื่องบินที่บินไม่ขึ้นเพราะน้ำหนักหน่วง (load) มีมากแต่พลัง (energy) ที่จะฉุดให้บินขึ้นมีน้อย ถ้าเทียบกับประเทศสิงคโปร์จะเห็นชัด สิงคโปร์ไม่มีทรัพยากรธรรมชาติเลย แต่กลับเจริญรุ่งเรือง มีเศรษฐกิจดี ผู้คนมีความรู้ มีวินัย มีคอร์รัปชั่นน้อย มีความปลอดภัยสูง แต่ประเทศไทยมีทรัพยากรธรรมชาติมากอย่างเทียบกันไม่ได้เลยกับสิงคโปร์ แต่กลับมีความยากจนสูง และมีปัญหาด้อยพัฒนาสารพัด สิงคโปร์กับไทยมีอะไรที่ต่างกัน สิงคโปร์คนมีคุณภาพสูง และมีความสามารถในการจัดการเพียบ ไทย คนมีคุณภาพต่ำ ความสามารถในการจัดการเกือบไม่มีเลย ถึงมีทรัพยากรมาก แต่ถ้าจัดการไม่เป็นประเทศก็อับจน การจัดการเป็นอิทธิปัญญาหรือปัญญาที่ทำให้เกิดความสำเร็จ ดังที่กล่าวกันว่า “การจัดการทำให้สิ่งที่เป็นไปไม่ได้เป็นไปได้” (Management makes the impossible possible) แต่การจัดการก็เป็นภูมิปัญญาที่เกือบจะหายไปจากสังคมไทยโดยสิ้นเชิง เพราะความเป็นระบบรัฐราชการ และระบบการศึกษาที่เน้นการเรียนรู้จากการท่องวิชามากกว่าเรียนรู้จากการปฏิบัติ

chrome_reader_modeบทคัดย่อ

# ประสบการณ์อันอุดม ท่านมหาตมะคานธีกล่าวว่า "ถ้าคุณเรียนจากตำรา คุณได้ความรู้ แต่ถ้าคุณเรียนจากประสบการณ์ คุณได้ปัญญา" ในสมัยพุทธกาลมีสำนักอาจารย์ใหญ่อยู่ ๗ สำนัก สำนักพระพุทธองค์เป็น ๑ ใน ๗ มีข้อแตกต่าง ที่สำคัญระหว่าง ๖ กับ ๑ คือ อีก ๖ สำนัก สอนจากสิ่งที่คิดนึกคาดเดาเอา เช่น โลกเที่ยงไม่เที่ยง โลกมี ที่สุดหรือไม่มีที่สุด กรรมเก่าแต่ชาติปางก่อน โน่นก็ไม่ใช่ นี่ก็ไม่ใช่ แต่พระพุทธองค์สอนจาก ประสบการณ์ คือลงมือปฏิบัติและได้ผลจากการปฏิบัติแล้วจึงเอามาสอน สิ่งที่ทรงเอามาสอนนั้นได้มา จากประสบการณ์ที่เกิดขึ้นแล้วจริงๆ จึงไม่มีติดขัด ทะลุทะลวง สรรพสิ่งและกาลเวลา ดังที่กล่าวว่า **สันทิฏฐิโก** คือ พึงรู้ได้ด้วยตนเอง (จากการลงมือปฏิบัติหรือประสบการณ์) และ**อกาลิโก** คือไม่เลือก กาลเวลา ส่วนวาทกรรมที่ไม่มีฐานจากประสบการณ์ระเหยหายไปหมด ชีวิตกับการเดินทางไกลของคุณหมออำพลเล่มนี้ คือบันทึกประสบการณ์ที่มีค่ายิ่ง ถามว่า ประสบการณ์อะไร คำตอบคือ **ประสบการณ์ในการจัดการการพัฒนา** ในระดับและเรื่องต่างๆ เช่น ผู้อำนวยการโรงพยาบาลชุมชน สาธารณสุขจังหวัด ผู้อำนวยการ สถาบันพระบรมราชชนก ผู้อำนวยการสำนักงานคณะกรรมการปฏิรูประบบสุขภาพแห่งชาติ (สปรส.) ซึ่ง ต้องขับเคลื่อนการมีส่วนร่วมในการสังเคราะห์งานปฏิรูประบบสุขภาพออกมาเป็นร่างกฎหมาย และ พยายามให้ร่างกฎหมายได้รับการรับรองเป็นพระราชบัญญัติ ซึ่งเป็นงานที่ยากสุดๆ การเป็นเลขาธิการ คณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ เป็นเลขานุการรัฐมนตรี เป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติ เป็นประธาน คณะกรรมการปฏิรูปสังคมในสภาปฏิรูปแห่งชาติ บนเส้นทางชีวิตเช่นนี้ถ้าไม่เรียกว่าประสบการณ์อัน อุดมก็ไม่รู้ว่าจะเรียกว่าอะไร คำถามก็คือว่า ประสบการณ์อันอุดมอันมีค่ายิ่งต่อการพัฒนาประเทศไทยของคุณหมออำพลนี้จะ ใช้ทำอะไรต่อไป การจะเห็นคำตอบต่อคำถามนี้ต้องพิจารณาบริบทของการพัฒนาประเทศไทย ประเทศไทยติดกับอยู่ในสภาวะวิกฤติ เปรียบเสมือนเครื่องบินที่บินไม่ขึ้นเพราะน้ำหนักหน่วง (load) มีมากแต่พลัง (energy) ที่จะฉุดให้บินขึ้นมีน้อย ถ้าเทียบกับประเทศสิงคโปร์จะเห็นชัด สิงคโปร์ไม่ ทรัพยากรธรรมชาติเลย แต่กลับเจริญรุ่งเรือง มีเศรษฐกิจดี ผู้คนมีความรู้ มีวินัย มีคอร์รัปชั่นน้อย มี ความปลอดภัยสูง ประเทศไทยมีทรัพยากรธรรมชาติมากอย่างเทียบกันไม่ได้เลยกับสิงคโปร์ แต่กลับมี ความยากจนสูง และมีปัญหาด้อยพัฒนาสารพัด สิงคโปร์กับไทยมีอะไรที่ต่างกัน สิงคโปร์คนมีคุณภาพสูง และมีความสามารถในการจัดการเพียบ ไทย คนมีคุณภาพต่ำ ความสามารถในการจัดการเกือบไม่มีเลย ถึงมีทรัพยากรมาก แต่ถ้าจัดการไม่เป็นประเทศก็อับจน การจัดการเป็นอิทธิปัญญาหรือปัญญาที่ทำให้เกิดความสำเร็จ ดังที่กล่าวกันว่า "การจัดการทำให้สิ่งที่เป็นไปไม่ได้เป็นไปได้" - Management makes the impossible possible แต่การจัดการก็เป็นภูมิปัญญาที่เกือบจะหายไปจากสังคมไทยโดยสิ้นเชิง เพราะ ความเป็นระบบรัฐราชการ และระบบการศึกษาที่เน้นการเรียนรู้จากการท่องวิชามากกว่าเรียนรู้จากการปฏิบัติ ระบบราชการเป็นระบบการควบคุมไม่ใช่ระบบการพัฒนา มุ่งเน้นการบริหารกฎระเบียบมากกว่ามุ่งสัมฤทธิติ ซึ่งต้องการการจัดการ การเรียนโดยการท่องวิชาเป็นวิชา ๆ ทำให้คนไทยจัดการไม่เป็นเพราะจะจัดการเป็นต้องเรียนรู้จากการปฏิบัติ ความเป็นทางการที่ครอบงำไปทั้งประเทศจึงเป็นระบบที่ไม่ cost-effective คือมี cost หรือต้นทุนสูงแต่ให้ผลน้อย บริษัทใดที่มีต้นทุนสูงแต่ให้ผลน้อยจะเจ้งลูกเดียว ประเทศก็เช่นเดียวกัน เกิดสภาพที่เรียกว่ารัฐล้มเหลว คือทำอะไรๆไม่สำเร็จ ในท่ามกลางสิ่งที่เรียกว่าอัสดงคตของความเป็นทางการ ต้องมีรุ่งอรุณของความไม่เป็นทางการ ความเป็นทางการนั้นมีโครงสร้างแนวดิ่งเน้นการใช้อำนาจ ความไม่เป็นทางการเป็นโครงสร้างเครือข่ายเน้นการเรียนรู้ร่วมกันในการปฏิบัติ โครงสร้างทางดิ่งเป็นทุกขสัมพันธ์และมีประสิทธิภาพต่ำ เป็นเผด็จการไม่ใช่ประชาธิปไตย โครงสร้างเครือข่ายเป็นสุขสัมพันธ์และมีประสิทธิภาพสูง เป็นเนื้อแท้ของประชาธิปไตย เพราะมีความเสมอภาค ภราดรภาพ และสามัคคีธรรม  ความเป็นทางการ เป็นโครงสร้างแนวดิ่ง เน้นการใช้อำนาจ ความไม่เป็นทางการ เป็นโครงสร้างเครือข่าย เน้นการเรียนรู้ร่วมกันในการปฏิบัติ ตามกฎธรรมชาติประเทศจะต้องดิ้นรนเพื่อความอยู่รอด เพื่อความอยู่รอดความเป็นทางการจึง ต้องอัดงพร้อม ๆกับรุ่งอรุณของโครงสร้างเครือข่าย งานปฏิรูประบบสุขภาพเป็นคานงัดในการผุดบังเกิดโครงสร้างเครือข่ายเพื่อ ประสิทธิภาพใหม่ประเทศไทย ประสบการณ์และจุดแข็งของคุณหมออำพลอยู่ตรงนี้ คือจัดการให้เกิดโครงสร้างเครือข่าย อนาคตของประเทศอยู่ตรงนี้ อนาคตของคุณหมออำพลอยู่ตรงนี้ เครือข่ายพัฒนาประเทศไทยในด้านต่างๆอย่างหลากหลายจะเกิดขึ้นงอกงาม เติบโต ไปเรื่อยๆ ไม่มีที่สิ้นสุด เครือข่ายจะมีชีวิตอาศัยการเรียนรู้ร่วมกันในการปฏิบัติ ขยายตัวและยกระดับคุณภาพขึ้น อย่างต่อเนื่อง เราทุกคนอาจจะอยู่ ณ จุดใดจุดหนึ่งในเครือข่าย อาจเป็นปัจเจก หรือเป็น node หรือเป็น networks ไปพร้อม ๆกัน ไม่มีใครเกษียณอายุจากอะไร เพราะโครงสร้างเป็นอมตะไม่มีวันตาย ฉะนั้น ถึงแม้คุณหมออำพลจะครบวาระการเป็นเลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ ก็เป็น เพียงสมมติอย่างหนึ่ง แต่ความจริงก็คือยังอยู่และถักทอเครือข่ายพัฒนาประเทศไทย อันมีแต่จะเติบโต งอกงามแผ่ไพศาลด้วยความจริง ความดี ความงาม เป็นนิรันดร ประเวศ วะสี ๑๐ เมษายน ๒๕๕๙ PQET ประสบการณ์อันอุดม ประเวศ วะสี

shareแบ่งปันเนื้อหา