auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (2 ไฟล์)

chrome_reader_modeเรื่อง

ช่วยกันคิดยุทธศาสตร์ประเทศไทย

chrome_reader_modeคำอธิบาย

เอกสารนี้มีเนื้อหาสำคัญเกี่ยวกับยุทธศาสตร์ประเทศไทย หรือแนวทางประเทศไทย น่าจะเป็นพลังให้ประเทศขับเคลื่อนไปข้างหน้า ประเทศไทยไม่ได้มีแต่วิกฤต แต่มีโอกาสอย่างสำคัญๆ อีกด้วย กลุ่มคิดที่ไม่เป็นทางการนี้ จะมีความคล่องตัว หลากหลาย และจำนวนมาก เพราะไม่ต้องขออนุมัติ ไม่ต้องแต่งตั้ง เพราะสามารถก่อตัวขึ้นได้ทุกหนทุกแห่ง การก่อตัวขึ้นเอง (self - organized) เป็นกระบวนการตามธรรมชาติที่เป็นจริงและมีคุณภาพสูงกว่าโดยการแต่งตั้ง

chrome_reader_modeบทคัดย่อ

# ช่วยกันคิดยุทธศาสตร์ประเทศไทย ## ประเวศ วะสี (๘ มีนาคม ๒๕๖๐) ถ้าคนไทยทั้งประเทศช่วยกันคิดว่า ประเทศไทยน่าจะทำอะไรที่เป็นหลักหรือแนวทาง ใหญ่ ๆสัก ๖-๗ เรื่อง โดย ๖-๗ เรื่องใหญ่ ๆ นี้อาจเรียกว่า ยุทธศาสตร์ประเทศไทย หรือแนวทาง ประเทศไทย น่าจะเป็นพลังให้ประเทศขับเคลื่อนไปข้างหน้า ประเทศไทยไม่ได้มีแต่วิกฤต แต่มี โอกาสอย่างสำคัญๆ อีกด้วย กลุ่มคิดที่ไม่เป็นทางการนี้ จะมีความคล่องตัว หลากหลาย และ จำนวนมาก เพราะไม่ต้องขออนุมัติ ไม่ต้องแต่งตั้ง เพราะสามารถก่อตัวขึ้นได้ทุกหนทุกแห่ง การ ก่อตัวขึ้นเอง (self - organized) เป็นกระบวนการตามธรรมชาติที่เป็นจริงและมีคุณภาพสูงกว่า โดยการแต่งตั้ง กลุ่มคิดเรื่องประเทศไทยอาจเกิดขึ้นใต้ต้นไม้ ตามร้านกาแฟ ในชุมชน ในมหาวิทยาลัย ในบริษัท ในสมาคม ฯลฯ กลุ่มคิดที่ไม่มีอำนาจนี้เปรียบเหมือนเซลล์สมอง ประเทศไทยเน้นที่ ความเป็นทางการซึ่งเป็นโครงสร้างอำนาจล้วนๆ โครงสร้างมีประโยชน์ในการควบคุม แต่ในการ พัฒนาปัจจุบันในสภาวะที่ซับซ้อน โครงสร้างอำนาจที่ขาดกลไกทางสมองจะทำงานไม่ได้ผล กลไกทางสมองไม่มีอำนาจ แต่ต้องการอิสรภาพในการคิด กลไกทางสมองจะช่วยให้ กลไกอำนาจทำงานได้ถูกต้องขึ้น จึงไม่มีอะไรขัดแย้งกัน ฉะนั้นจึงควรส่งเสริมให้เกิด กลุ่มคิด เพื่อประเทศไทย ให้เกิดขึ้นจำนวนมากและหลากหลาย กลุ่มคิดเพื่อประเทศไทยจะเชื่อมโยงกัน เป็นเครือข่าย เป็นกลไกทางสมองให้ประเทศ ทำให้กลไกอำนาจระดับต่างๆ ทำงานได้ถูกต้อง มากขึ้น กลุ่มคิดอาจคิดเรื่องใดเรื่องหนึ่งที่กลุ่มถนัด หรือคิดยุทธศาสตร์ประเทศไทยก็ได้ เรามีการ สื่อสารมากมายหลายชนิด ทั้งสื่อสิ่งพิมพ์ วิทยุ โทรทัศน์ โซเชียลมีเดีย ถ้าสื่อต่าง ๆทำหน้าที่สื่อ กระตุ้นให้มีการคิด และนำคน หรือกลุ่มที่คิด หรือเรื่องที่คิด มาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทางสาธารณะ ก็จะมีคนเข้ามาร่วมคิดทางสาธารณะมากขึ้นๆ การที่มีคนจำนวนมากร่วมคิด เขาจะร่วมทำด้วย ๑ นี้เป็นกระบวนการที่ทำให้ทำเรื่องยากๆ ได้สำเร็จ ที่เรียกว่า เปิดพื้นที่ทางสังคมและ พื้นที่ทางปัญญาอย่างกว้างขวาง นั่นคือส่งเสริมให้คนไทยร่วมคิดร่วมทำอย่างกว้างขวาง ซึ่ง สมัยนี้ทำไม่ยากแล้วโดยทางสื่อ เพราะฉะนั้นบทบาทของสื่อจึงมีความสำคัญยิ่งในการส่งเสริมให้ คนไทยร่วมคิดร่วมทำอย่างกว้างขวาง ต่อไปนี้เป็นตัวอย่างยุทธศาสตร์ประเทศไทย ๗ เรื่อง ๑. ยุทธศาสตร์จินตนาการใหม่ประเทศไทย (Big Dream Thailand) เป็นที่รู้กันว่าจินตนาการหรือความฝันถึงอนาคต ยิ่งใหญ่ยิ่งให้พลังมาก สังคมไทยติดอยู่ ในความรู้สึกด้อย ควรมียุทธศาสตร์ให้คนไทยมีจินตนาการใหม่ประเทศไทย ว่าประเทศไทยที่ดี ที่สุดที่คนไทยฝันถึงนั้นคืออย่างไร แล้วนำจินตนาการใหม่นี้มาสื่อสารให้รู้ถึงกันทุกรูปแบบ ซึ่ง รวมทั้งการสื่อสารผ่านศิลปะแขนงต่างๆ ให้จินตนาการใหม่ประเทศไทยเข้าไปสู่จิตสำนึกของคน ไทยทั้งประเทศ พลังจิตสำนึกเป็นพลังมหาศาล ๒. ยุทธศาสตร์ฐานของประเทศเข้มแข็ง - ยุทธศาสตร์ชุมชนท้องถิ่น การที่ประเทศไทยจะมั่นคง มั่งคั่ง ยั่งยืน นั้น ต้องอาศัยยุทธศาสตร์ฐานของประเทศ เข้มแข็ง เพราะถ้าฐานของประเทศแข็งแรงจะรองรับประเทศทั้งหมดให้มั่นคง ฐานของประเทศ คือชุมชนท้องถิ่นซึ่งครอบคลุมทุกตารางนิ้วของประเทศ ฐานของประเทศจะมั่นคงเมื่อมีการ พัฒนาอย่างบูรณาการ ทั้ง เศรษฐกิจ-จิตใจ-สังคม-วัฒนธรรม-สิ่งแวดล้อม-สุขภาพ- การศึกษา-ประชาธิปไตย การพัฒนาอย่างยั่งยืนคือการพัฒนาอย่างบูรณาการ การพัฒนา อย่างบูรณาการต้องเอาพื้นที่เป็นตัวตั้ง เอากรมเป็นตัวตั้งไม่ได้ ในยุทธศาสตร์นี้ต้องส่งเสริม องค์กรชุมชน และองค์กรท้องถิ่นให้เข้มแข็งมีความสามารถในการจัดการตนเองมากที่สุด กรม ต่างๆ ต้องปรับตัวไปทำหน้าที่สนับสนุนเชิงนโยบาย และเชิงวิชาการ ถ้าชุมชนท้องถิ่นเข้มแข็ง บ้านเมืองจะลงตัว เพราะชุมชนท้องถิ่นสามารถแก้ปัญหาเกือบทั้งหมดได้ และมีนวัตกรรมในการ พัฒนาต่างๆ ไปสู่ความยั่งยืน ๒ # ๓. ยุทธศาสตร์เศรษฐกิจบูรณาการ เศรษฐกิจแบบแยกส่วนที่เอาเงินเป็นตัวตั้งนำไปสู่วิกฤตการณ์ต่าง ๆ เช่น ความเหลื่อมล้ำ และการทำลายสิ่งแวดล้อม ตลอดจนวิกฤตเศรษฐกิจเอง เพราะเงินที่หมุนด้วยความเร็วของแสง เกือบทั้งหมดไม่มีเศรษฐกิจจริงรองรับ จึงวูบวาบและเกิดโกลาหลได้ง่าย เศรษฐกิจบูรณาการหมายถึงเศรษฐกิจที่บูรณาการอยู่กับชีวิต สังคมและสิ่งแวดล้อม หรือ บูรณาการอยู่กับองค์รวมเพื่อนำไปสู่การอยู่ร่วมกันอย่างสมดุล ทั้งระหว่างคนกับคนและระหว่าง คนกับสิ่งแวดล้อม หลักการที่สำคัญคือ (๑) เชื่อมโยงระบบเศรษฐกิจชุมชนกับระบบเศรษฐกิจมหภาคให้เกื้อกูลกัน ความเข้มแข็งของ เศรษฐกิจชุมชนเป็นผลดีกับเศรษฐกิจมหภาค และกลับกันในขณะที่ระบบเศรษฐกิจ ชุมชนเป็นระบบบูรณาการเพื่อการอยู่ร่วมกันอย่างสันติสมดุล (๒) มีเป้าหมายสร้างสัมมาชีพเต็มพื้นที่ในทุกชุมชนและท้องถิ่น สัมมาชีพเต็มพื้นที่จะช่วยลด ความเหลื่อมล้ำได้ในระดับที่สำคัญ และเป็นปัจจัยของความร่มเย็นเป็นสุขและศีลธรรม ตลอดจนสร้างความอบอุ่นในครอบครัว (๓) เน้นที่ระบบเศรษฐกิจที่อยู่บนพื้นฐานความเข้มแข็งของไทย คือเศรษฐกิจติดแผ่นดิน และ เศรษฐกิจวัฒนธรรม เศรษฐกิจติดแผ่นดินหมายถึง เศรษฐกิจฐานทรัพยากร เช่น อาหาร ผลไม้ ต้นไม้ ประเทศไทยต้องเป็นมหาอำนาจทางอาหารและผลไม้ วัฒนธรรมไทยเป็น จุดแข็งของคนไทยโดยเฉพาะ เช่น สินค้าวัฒนธรรม บริการ และการท่องเที่ยว (๔) เศรษฐกิจฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ต้องใช้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีลงไปลด ต้นทุน และสร้างมูลค่าเพิ่มให้เศรษฐกิจฐานทรัพยากร และเศรษฐกิจฐานวัฒนธรรมทุก ประเภท รวมทั้งอุตสาหกรรมที่เราสามารถแข่งขันได้ ควรสังเกตว่าภูมิปัญญาการพัฒนาอย่างบูรณาการนั้น มีสูงมากในประเทศไทย เพราะ เป็นสิ่งที่พระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชทรงแนะนำสั่งสอน และปฏิบัติให้เห็นมาเป็นเวลา ๗๐ ปี มีชุมชนท้องถิ่นเป็นอันมากที่ปฏิบัติและได้ผลดี กับทั้งมีองค์กรที่สนับสนุนจำนวนมาก เหล่านี้ รวมกันเป็นทุนอันยิ่งใหญ่เพื่อการพัฒนาอย่างบูรณาการ ซึ่งควรมียุทธศาสตร์ที่จะใช้ทุนนี้ให้ ส่งผลดียิ่ง ๆ ขึ้นต่อประเทศไทย ๓ # ๔. ยุทธศาสตร์ชาติในยุคบูรพาภิวัฒน์ ในสภาพสังคม เศรษฐกิจ การเมือง ของโลกในปัจจุบัน เปิดโอกาสให้ประเทศไทยใช้ ลักษณะจำเพาะของตนเอง ถีบตัวขึ้นไปมีบทบาทนำที่มีความหมายมาก กล่าวคือขณะนี้ความ เจริญทางเศรษฐกิจกำลังเคลื่อนย้ายจากตะวันตกมาตะวันออก ที่เรียกว่าบูรพาภิวัฒน์ ญี่ปุ่น เกาหลี จีน อินเดีย กำลังผงาดขึ้น จีนมีทุนมหาศาล และสร้างเส้นทางสายไหมทั้งทางบก และ ทางทะเล จากเอเชียไปยุโรป ในขณะที่โลกตะวันตกกับโลกมุสลิมขัดแย้งกันอย่างไม่เผาผี ซึ่ง นำไปสู่ความรุนแรงในรูปต่าง ๆ อเมริกากับจีนเป็นคู่แข่ง จีนกับญี่ปุ่นก็มีความฝังใจกันมา ที่ญี่ปุ่น เคยเข้าไปรุกรานจีนก่อนสงครามโลกครั้งที่ ๒ ประเทศไทยมีจุดแข็งตรงที่ตั้งของประเทศ ไม่มีความแค้นฝังใจกับประเทศใด ๆ ในโลก สามารถเป็นมิตรไมตรีกับเขาได้หมด และมีความสามารถสูงในการเจรจาทางการทูต จึงควรมี ยุทธศาสตร์ชาติที่จะวาง position ของประเทศไทย ในความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ เพื่อ ประโยชน์ทางเศรษฐกิจ สังคม และสันติภาพ ประเทศไทยอยู่ตรงศูนย์กลางของอาเซียน ควรจะมีบทบาทนำในการทำให้ประเทศ อาเซียน ๑๐ ประเทศ รวมตัวกันเหนียวแน่น ซึ่งจะมีประชากรรวมกันประมาณ ๖๐๐ ล้านคน ใหญ่เป็น ๒ เท่าของสหรัฐอเมริกา และใหญ่กว่าสหภาพยุโรป สหภาพอาเซียนที่แข็งแรงจะมี อำนาจต่อรองทางเศรษฐกิจ การเมือง และสันติภาพ ทางด้านเศรษฐกิจประเทศไทยต้องใช้ความเป็นพิเศษของที่ตั้งของประเทศ ที่อยู่ตรง จัตุรัสเชื่อม เหนือ-ใต้ และ ตะวันออก-ตะวันตก จุดเชื่อมเหนือใต้คือ จากรัสเซีย จีน และพม่า ลง ไปสู่มาเลเซีย สิงคโปร์ และอินโดนีเซีย จุดเชื่อมตะวันออก-ตะวันตก คือเป็นสะพานเชื่อมทะเล จีน จากทางตะวันออกกับทะเลอันดามันไปทางตะวันตก ถ้าทำยุทธศาสตร์จตุรัสเศรษฐกิจตรงนี้ ให้ดีจะสามารถสร้างความมั่งคั่งได้ ในด้านสันติภาพ ประเทศไทยไม่มีความแค้นฝังใจกับประเทศใด และมีวัฒนธรรมยึดหยุ่น ประณีประนอม ซึ่งทำให้ประเทศไทยเป็นประเทศเดียวในภูมิภาคนี้ที่รอดพ้นจากการถูกยึดครอง เป็นอาณานิคมของมหาอำนาจตะวันตก จึงเหมาะที่จะมีบทบาทในการเสริมสร้างสันติภาพของ โลก พระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชเคยมีพระราชกระแสรับสั่งว่า "ประเทศไทยเหมาะแก่การที่ นานาประเทศจะมาคุยกันเรื่องสันติภาพ" ๔ ในยุทธศาสตร์นี้ต้องการการวิจัยยุทธศาสตร์ชาติให้รู้หมดว่าประเทศต่างๆ เป็นอย่างไร สร้างความเข้มแข็งทางการทูต และสมรรถนะของภาคธุรกิจไทย รวมทั้งสร้างผู้นำเรื่องสันติภาพ ## ๕. ยุทธศาสตร์พัฒนาคุณภาพคน และสมรรถนะของประเทศ ### คุณภาพคนเป็นปัจจัยชี้ขาดอนาคตของประเทศ เรื่องเด็กปฐมวัย ครอบครัว และเยาวชน ต้องทำให้ได้โดยรวดเร็ว การปฏิรูประบบสุขภาพได้สร้างทุนทางปัญญา องค์กร และการจัดการไว้มาก สามารถ เป็นฐานให้สร้างสุขภาพดีถ้วนหน้า และปฏิรูปอื่นๆ ที่เชื่อมโยง ระบบการศึกษาที่เป็นระบบปิดและควบคุม ต้องเปลี่ยนเป็นระบบเปิด เพื่อความงอกงาม อย่างหลากหลายและไม่มีที่สิ้นสุด โดยสังคมทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมเป็นสังคมแห่งการเรียนรู้ (Learning society) การบริหารแบบราชการทำให้ประเทศขาดสมรรถนะ ควรจะกระจายอำนาจออกไปให้ ชุมชน ท้องถิ่น องค์กร ประชาสังคม ภาคธุรกิจ เป็นผู้ปฏิบัติ ส่วนระบบราชการปรับไปทำหน้าที่ สนับสนุนเชิงนโยบาย และเชิงวิชาการ มีวิธีสรรหาหัวหน้าหน่วยงานที่มีความรู้ความสามารถ เหมาะสม และบริหารเชิงยุทธศาสตร์เป็น การที่สมรรถนะของประเทศต่ำเพราะมีแต่โครงสร้างอำนาจ แต่ขาดกลไกทางสมอง ควร ส่งเสริมให้มีกลุ่มความคิด หรือสำนักคิดในพื้นที่ ในองค์กร และในประเด็นต่างๆ เป็นกลุ่มที่มี อิสระแต่ไม่มีอำนาจ เป็นตัวช่วยให้ผู้มีอำนาจตัดสินใจในเรื่องต่างๆ ทำงานได้ถูกต้องมากขึ้น กลุ่มคิดหรือสำนักคิดที่มีอิสระแต่เชื่อมโยงกันเป็นเครือข่าย จะเป็นเสมือนกลไกทางสมอง เครือข่ายนักคิดจะช่วยให้การวิจัยมีความหมายและเข้มแข็งขึ้น การวิจัยที่เข้มแข็งเพิ่มสมรรถนะ ของประเทศ ๕ การบริหารแบบคุมกระทรวงและกรม ควรเปลี่ยนเป็นบริหารเชิงยุทธศาสตร์ แต่ละเรื่อง ใหญ่ๆ ที่ต้องการทำให้สำเร็จควรมีหน่วยบริหารเชิงยุทธศาสตร์หรือหน่วยสัมฤทธิศาสตร์ ที่ เชื่อมโยงปัจจัยของความสำเร็จให้ครบวงจร โดยสามารถก้าวข้ามข้อจำกัดทั้งปวง หน่วยบริหาร เชิงยุทธศาสตร์ หรือหน่วยสัมฤทธิศาสตร์ในเรื่องต่างๆ เชื่อมโยงกับหน่วยสัมฤทธิศาสตร์ของ นายกรัฐมนตรี (PMDU = Prime Minister Delivery Unit) ## ๖. ยุทธศาสตร์พลังพลเมือง พลังพลเมืองที่กัมมันตะเป็นปัจจัยให้เศรษฐกิจดี การเมืองดี และศีลธรรม ควรส่งเสริมให้เกิดการรวมตัวร่วมคิดร่วมทำในเรื่องต่างๆ อย่างหลากหลายเต็มสังคม พลังพลเมืองที่มีจิตสำนึกเพื่อส่วนรวม มีข้อมูลข่าวสารและการสื่อสาร รู้ประเด็นประเทศไทย รวมตัวกันเป็นกลุ่ม และเครือข่าย พยายามพัฒนาประเทศไทยในประเด็นต่างๆ จะเป็นพลัง แผ่นดิน ควรส่งเสริมให้เกิดเครือข่ายของกลุ่มพลเมืองเพื่อพัฒนาประเทศไทย เช่น เครือข่ายเยาวชนพัฒนาประเทศไทย เครือข่ายสตรีพัฒนาประเทศไทย เครือข่ายพระสงฆ์พัฒนาประเทศไทย เครือข่ายคนรุ่นใหม่พัฒนาประเทศไทย เครือข่ายสื่อมวลชนพัฒนาประเทศไทย เครือข่ายนิสิตนักศึกษาพัฒนาประเทศไทย ฯลฯ การถักทอกันทางสังคม จะทำให้สิ่งที่เป็นไปไม่ได้เป็นไปได้ ๖ ทุกวันนี้สังคมแยกส่วนมากเกินไป จึงทำให้มีคนถูกทอดทิ้ง ทั้งๆ ที่มีกำลังเหลือเฟือใน สังคม เช่น คนจนไม่มีเวลาเลี้ยงลูก คนชรา และยากจนถูกทอดทิ้ง ทั้งๆ ที่เรามีนิสิต นักศึกษา เป็นแสนๆ คน ที่เอาแต่ท่องตำราแต่ทำอะไรไม่เป็น ทำไมไม่ไปช่วยคนจนเลี้ยงลูก ไปดูแล คนชรา ซึ่งจะเรียนรู้ได้ดีกว่า นโยบายและยุทธศาสตร์พลังพลเมือง จะช่วยให้เกิดการถักทอกัน ทางสังคม เกิดสังคมเข้มแข็ง สังคมเข้มแข็งเป็นปัจจัยชี้ขาดอนาคตของประเทศ ## ๗. ยุทธศาสตร์การสื่อสารเพื่อพัฒนาประเทศไทย การสื่อสารที่ดีอย่างทั่วถึงจะทำให้การพัฒนาทั้งหมดประสบความสำเร็จโดยเร็ว ควรมี กลุ่มผู้เชี่ยวชาญการสื่อสารที่เข้าใจประเด็นยุทธศาสตร์ประเทศไทย แล้วส่งเสริมให้มีการสื่อสาร อย่างทั่วถึงทุกช่องทาง ทั้งทางสิ่งพิมพ์ วิทยุ โทรทัศน์ โซเชียลมีเดีย และผ่านศิลปะทุกแขนง รวมทั้งวรรณกรรม ละคร และภาพยนตร์ การคิดสารที่มีเสน่ห์โดนใจผู้คนจะถูกส่งต่อกระจายไป อย่างกว้างขวางประดุจไวรัสระบาด ภาพยนตร์ดีๆ ที่มีคนดูกันทั้งประเทศสามารถก่อให้เกิดการ เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว สถานีโทรทัศน์ต่างๆ สามารถชักชวนคนทั้งประเทศร่วมคิดและ ผลักดันยุทธศาสตร์ประเทศไทย สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทยสามารถจัดเวที สุนทรียสนทนาพัฒนาประเทศไทยที่สมาคม เป็นประจำทุกสัปดาห์ โดยเชิญบุคคลต่างๆ มา สนทนาและมีการสื่อสารออกไป ดังนี้เป็นต้น ยุทธศาสตร์ประเทศไทยทั้ง ๗ ข้อ ข้างต้น เพียงตัวอย่างที่ยกมาให้ดู ถ้ามีกระบวนการที่ คนทั้งประเทศร่วมคิด จะออกมาดีกว่านี้ และไม่จำเป็นต้องมีเพียงเท่านี้ เมื่อสังคมเห็นพ้องกันว่า ยุทธศาสตร์ประเทศไทยควรจะมีกี่ข้ออะไรบ้าง มีการสรรหาคนที่เหมาะสมมาเป็นกลุ่มบริหาร ยุทธศาสตร์ในแต่ละเรื่อง เพื่อขับเคลื่อนไปสู่ความสำเร็จ ดดยเชื่อมโยงกับหน่วยสัมฤทธิศาสตร์ ของนายกรัฐมนตรี (PMDU) ที่กล่าวมานี้จะเห็นความเชื่อมโยงของ ๓ องค์ประกอบ คือ (๑.) กระบวนการมีส่วนร่วมของคนทั้งประเทศในการกำหนดยุทธศาสตร์ประเทศไทย (๒.) มีกลุ่มบริหารยุทธศาสตร์-ขับเคลื่อนในแต่ละยุทธศาสตร์ (๓.) ทุกกลุ่มบริหารยุทธศาสตร์เชื่อมโยงกับหน่วยสัมฤทธิศาสตร์ของนายกรัฐมนตรี (PMDU) ๗ กระบวนการและโครงสร้างเช่นนี้ น่าจะทำให้ประเทศไทยมีสมรรถนะในการขับเคลื่อน ประเทศสู่อนาคตที่ดี ทุกฝ่ายควรติดตามดู ถ้าเห็นว่าดีสังคมควรจะชักจูงให้รัฐบาลพลเรือนที่จะมี มาต่อไปในวันข้างหน้า รับเป็นหลักปฏิบัติสืบ ๆ ต่อไป --- ๘ PCET ช่วยกันคิดยุทธศาสตร์ ประเทศไทย ประเวศ วะสี

shareแบ่งปันเนื้อหา