auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (2 ไฟล์)

chrome_reader_modeเรื่อง

ราชบัณฑิตยสภากับโจทย์ใหญ่ของประเทศ

chrome_reader_modeคำอธิบาย

เอกสารนี้มีเนื้อหาสำคัญเกี่ยวกับวิกฤตการณ์ทั่วโลกในปัจจุบันเป็นวิกฤตการณ์ที่รุนแรงซึ่งมีผู้เรียกว่าเป็น “วิกฤตอารยธรรม” เป็นเรื่องที่ท้าทายสติปัญญาของมนุษยชาติอย่างสูงสุดที่จะก้าวข้ามผ่านวิกฤตการณ์ใหญ่นี้ไปสู่การอยู่ร่วมกันอย่างสันติ น่าจะเป็นหน้าที่ของมนุษย์ทุกคนที่สามารถคิดได้ที่จะแสวงหาทางปัญญาเพื่อพาไปพ้นวิกฤตใหญ่ ราชบัณฑิตยสภาซึ่งมีสถานะเป็นสภาบันทางปัญญาของชาติคงมิอาจไม่เผชิญสถานการณ์ที่ท้าทาย ศักยภาพสูงสุดของความเป็นมนุษย์

chrome_reader_modeบทคัดย่อ

# ราชบัณฑิตยสภา ## กับโจทย์ใหญ่ของประเทศ โดย ประเวศ วะสี ราชบัณฑิตกิตติมศักดิ์ ราชบัณฑิตยสภามีหน้าที่หลักในการสร้างมาตรฐานวิชาความรู้ในสาขาต่าง ๆ ซึ่งเป็นเรื่องที่มีประโยชน์อย่างยิ่ง อาจเรียกการทำงานในหน้าที่นี้ว่า "เอาวิชาเป็นตัวตั้ง" ถ้ามองภาพใหญ่ของโลกและภาพใหญ่ของประเทศไทย จะเห็นโจทย์ใหญ่ของประเทศ โจทย์ใหญ่ของประเทศเป็นเรื่องที่มีผลกระทบใหญ่ สมควรที่คนไทยโดยทั่วไปให้ความสนใจ ทำความเข้าใจ และช่วยกันตอบโจทย์หรือทำการแก้ไขถ้าเรื่องนี้เป็นปัญหา ราชบัณฑิตยต่างจากคนทั่วไป ที่น่าจะอยู่ในฐานะที่ทำความเข้าใจและตอบโจทย์ใหญ่ได้ดีกว่า เพราะล้วนเป็นผู้ทรงปัญญา ## ๑.การธำรงบูรณภาพและดุลยภาพของประเทศคือโจทย์ใหญ่ ประเทศอิรัก ซีเรีย อัฟกานิสถาน ปากีสถาน เป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของประเทศที่ไม่สามารถธำรงบูรณภาพและดุลยภาพของประเทศไว้ได้ เพราะเกิดความขัดแย้งรุนแรงแตกแยก เกิดการต่อสู้กันด้วยอาวุธต่อเนื่องยาวนาน เศรษฐกิจสังคมพังพินาศผู้คนเสียชีวิตเป็นจำนวนมาก และมีผู้อพยพหลบภัยออกนอกประเทศจำนวนมหาศาลอย่างที่เรียกว่าบ้านแตกสาแหรกขาด ดินแดนเหล่านี้เคยเจริญรุ่งเรืองมาก่อนอิรักกับซีเรียอยู่ตรงอารยธรรม เริ่มแรกที่เรียกว่าเมโสโปเตเมีย ส่วยอัฟกานิสถานกับปากีสถานก็อยู่ตรงอารยธรรมลุ่มแม่น้ำสินธุเหตุปัจจัยที่ผันแปรทั้งในประเทศและนอกประเทศทำให้ประเทศเหล่านี้ไม่สามารถธำรงบูรณภาพและดุลยภาพของประเทศไว้ได้ ถ้าเปรียบเทียบกับระบบร่างกายจะทำให้เราเข้าใจดีขึ้น ร่างกายประกอบด้วยเซลล์และอวัยวะหลากหลายสุดประมาณ แต่องค์ประกอบทั้งหมดบูรณากันอย่างสมบูรณ์จึงเกิดดุลยภาพ เมื่อดุลยภาพก็ทำให้มีปรกติภาพหรือสุขภาพดีและความยั่งยืนหรืออายุยืน ความเจ็บปวดทุกชนิดคือการเสียดุลยภาพและถ้าเสียดุลยภาพมากก็จะตายหรืออายุไม่ยืน เซลล์มะเร็งขาด "สำนึก" แห่งองค์รวม จึงทำตัวเป็นเอกเทศไม่บูรณาการกับระบบทั้งหมด ทำให้ร่างกายเสียดุลยภาพ จึงเจ็บป่วยอย่างยิ่งและอายุไม่ยืนยาว ไม่ใช่มีเพียง๔ประเทศที่ยกตัวอย่างมาข้างต้น ที่ไม่สามารถธำรงบูรณภาพและดุลยภาพไว้ได้ อาจเรียกว่าทุกประเทศมีปัญหาหรือมีความเสี่ยงต่อการไม่สามารถรักษาบูรณภาพและดุลยภาพของประเทศไว้ได้ เพราะการพัฒนาปัจจุบันนำไปสู่ความเหลื่อมล้ำขนาดหนัก ความเหลื่อมล้ำนำไปสู่ปัญหาสังคมนานาชนิดรวมทั้งความรุนแรง สหรัฐอเมริกามีความเหลื่อมล้ำสูงสุดในหมู่ประเทศที่พัฒนาแล้ว จนโจเซฟสติลกิลท์ นักเศรษฐศาสตร์ที่ได้รับรางวัลโนเบลเรียกว่าปรากฏการณ์ ๙๙:๑ คือการพัฒนาเป็นประโยชน์ต่อคนร้อยละ ๑ เท่านั้น ความผันผวนทางอารมณ์ของคนอเมริกันที่แสดงออกในการเลือกตั้งประธานาธิบดีใน พ.ศ.๒๕๕๙ สะท้านความเหลื่อมล้ำนี้ ความขัดแย้งและสงครามในตะวันออกกลางที่ดำเนินมาช้านานและขยายตัวมากขึ้น สะท้อนความซับซ้อนเรื่องดินแดน เชื้อชาติ ศาสนา เศรษฐกิจ บทบาท ของประเทศอื่นๆ โดยเฉพาะมหาอำนาจ การก่อการร้ายขยายตัว ความขัดแย้งเชิงอารยธรรมระหว่างโลกตะวันตกและโลกอิสลาม๑๕๐๐ล้านคน เป็นเรื่องรุนแรงมาก และไม่มีทางยุติลงง่ายๆ แต่อาจลากจูงประเทศอื่น ๆเข้าไปเกี่ยวข้อง สหรัฐอเมริกาซึ่งเป็นมหาอำนาจเดียวในโลกกำลังหวั่นเกรงจีนซึ่งกำลังแซงขึ้นมาและต้องการหาพวกที่จะสกัดกั้นจีนอันเป็นไปได้ยาก ตามปรกติเมื่อมหาอำนาจเก่าถูกท้าทายด้วยมหาอำนาจใหม่มักจะเกิดสงครามใหญ่ อเมริกาซึ่งเป็นผู้นำการค้าที่เสรีภายใต้ประธานาธิบดีทรัมป์กำลังทำตัวแปลกแยกจากโลกในการประกาศนโยบายAmerica First เมื่อเร็ว ๆนี้ทำสัญญาขายอาวุธปริมาณมหาศาลให้ซาอุดีอาราเบียและยุยงอาหรับแตกกัน ดังที่หลายประเทศตัดสัมพันธ์กับประเทศการ์ตา ยุโรปเองก็กำลังปั่นป่วนเพราะวิกฤตเศรษฐกิจ การมีผู้อพยพจำนวนมากอพยพเข้ามาจากตะวันออกกลาง การก่อการร้ายจากมุสลิมในประเทศที่เชื่อมโยงทางอุดมการณ์กับพวกISIS โดยยังไม่มีวิธีป้องกัน ฯลฯ นี้เป็นการฉายภาพเพียงบางส่วนของภาพใหญ่โลก ที่สับสนวุ่นวายรุนแรง ท่านกลางความปั่นป่วนรุนแรงของกระแสโลก ประเทศไทยมีปัญหาภายในที่ยังแก้ไม่ตก เช่น ความเหลื่อมล้ำขนาดหนักที่บางคนว่าสูงเป็นที่ตในโลก ความขัดแย้งทางการเมืองที่ปะทุเป็นความรุนแรง หลายครั้ง ความรุนแรงในจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่ยังแก้ไขไม่ได้ จึงเกิดโจทย์ใหญ่กว่า ประเทศไทยจะธำรงบูรณภาพและดุลยภาพทั้งภายในตัวเองและกับโจทย์นอกได้อย่างไร ## ๒.ระบบที่ซับซ้อนและยากจนไม่มีใครจัดการได้ สังคมปัจจุบันต่างจากสังคมโบราณ ที่มีความเชื่อมโยงกันหมดทั้งโลก หลายมิติ ซับซ้อน และเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วโดยควบคุมไม่ได้ กลายเป็นระบบซับซ้อน(Complex System) ระบบซับซ้อนมีคุณสมบัติและปรากฏการณ์ใหม่ ๆหลายอย่างที่ต่างไปจากสังคม โบราณซึ่งเป็นระบบที่เข้าใจง่ายตรงไปตรงมา หลักการบางอย่างที่เคยยึดถือกันมาแต่เดิม กลายเป็นไม่จริงหรือดูไม่เหมือนจริงในระบบซับซ้อน เช่น ที่เคยสอนว่าใครขยันและไม่มี อบายมุขจะไม่จน ซึ่งเป็นความจริงในสังคมโบราณเพราะทำมาหากินด้วยตนเอง แต่สมัย ปัจจุบันคนที่ขยันและไม่มีอบายมุขออาจหมดเนื้อหมดตัวถ้าเกิดเงินเฟ้อขนาดหนัก เงินที่เคย เก็บหอมรอบริบไว้มีค่ารูดลงไปสุด ๆ ในระบบที่เชื่อมโยงซับซ้อนเกิดปรากฏการณ์ที่เรียกว่า "ผีเสื้อกระพือปีก"(Butterfly effect)คือเหตุเล็ก ๆในที่ห่างไกลประดุลผีเสื้อตัวหนึ่งกระพือปีก มีผลไปตามที่เส้นทางที่เชื่อมโยงกันและขยายผลใหญ่ประดุจลมสลาตันในที่ห่างไกลออกไป เช่นมีคนคนเดียวทำการค้าเงินอยู่ที่นิวยอร์คอาจส่งผลให้เกิดวิกฤตการเงินทั้งระบบใน ประเทศไทย ในระบบเช่นนี้มีความโกลาหล(Chaos) จะเกิดขึ้นเป็นประจำ อย่างไม่มีใคร พยากรณ์หรือควบคุมได้ประชาชนจะไม่เข้าใจที่ได้รับผลกระทบจากเหตุที่ตนไม่ได้ก่อ เหตุ นั้นมองไม่เห็นมาไหนก็ไม่รู้ ระบบซับซ้อนจึงยากที่จะเข้าใจและยากที่จะจัดการ เมื่อไม่เข้าใจและจัดการไม่ได้จึง เกิดวิกฤตการณ์ต่าง ๆ เช่นวิกฤตเศรษฐกิจ วิกฤตสังคม วิกฤตสิ่งแวดล้อม วิกฤตการเมือง วิกฤตศีลธรรม และวิกฤตที่ตัวมนุษย์เอง เช่นเกิดความเครียด มีอาการจิตประสารท ฆ่าตัว ตาย ฆ่าผู้อื่นตายโดยไม่มีเหตุผล เช่น การยิงกราด การระเบิดฆ่าหมู่ดังที่ปรากฏเป็นประจำ มีผู้เรียกว่าวิกฤตการณ์ใหญ่ในปัจจุบันว่าเป็นวิกฤตอารยธรรม(Civilization crisis) ท่ามกลางสภาวะวิกฤตโลก เป็นการยากที่ประเทศต่าง ๆจะรักษาบูรณภาพและดุลย ภาพของประเทศ ## ๓.เรียนรู้จากระบบซับซ้อนที่ธำรงบูรณภาพและดุลยภาพได้ ระบบที่ดีที่สุดคือร่างกายเรา ซึ่งเป็นผลจากวิวัฒนาการมาประมาณ ๓,๕๐๐ ล้านปี ร่างกายมีเซลล์จำนวนมากและหลากหลายสุดประมาณ ตั้งแต่เซลล์สมองไปจนถึงกล้ามเนื้อ หัวใจ และเซลล์เม็ดเลือดชนิดต่าง ๆ เซลล์ประกอบขึ้นเป็นอวัยวะต่างๆ ที่มีความหลากหลาย สุดประมาณ เช่น สมอง หัวใจ ตับ ปอด ตลอดจนต่อมไร้ท่อต่างๆ ความหลากหลายทั้งหมด ในร่างกาย บูรณาการกันอย่างสมบูรณ์ทำให้มีดุลยภาพ ดุลยภาพคือปรกติภาพหรือการมี สุขภาพดีและความยั่งยืนนั้นคือ การมีอายุขึ้น ความเจ็บปวดทุกชนิดคือ การเสียสมดุล และ ถ้าเสียสมดุลมาก็ไม่ยั่งยืน คือไม่สามารถมีชีวิตต่อไปได้ ถ้าเราเรียนรู้ว่าระบบร่างกายใช้หลักการอะไรบ้างจึงสามารถธำรงบูรณภาพและดุลย ได้เป็นอย่างดีภาพท่ามกลางความหลากหลาย เราอาจเลียนแบบบางประการมาใช้กับระบบ สังคม ระบบร่างกายใช้หลักการอย่างน้อย ๖ ประการ ดังนี้ (๑). **ชีวิตของทุกคนมาจากเซลล์เดียว** เซลล์นี้ต้องมีความถูกต้องอย่างสมบูรณ์ จึงจะ เติบโตมาเป็นชีวิตที่ปรกติได้ ความผิดปรกติที่ดีเอ็นเอแม้เพียงที่รหัสพันธุกรรมอักษรตัว เดียวในทั้งหมดประมาณ ๓ พันล้านตัวอักษรก็อาจทำให้เซลล์เซลล์เดียวนั้นไม่สามารถมีชีวิต ต่อไปได้ บทเรียนตรงนี้ก็คือระบบที่ซับซ้อนนั้นเติบโตขึ้นมาจากหน่วยย่อยพื้นฐานที่มีความ ถูกต้องคงจะไม่สามารถสถาปนาระบบที่ซับซ้อนลงมาจากข้างบนได้หน่วยย่อยพื้นฐานต้องมี ความถูกต้องสมบูรณ์หน่วยย่อยพื้นฐานของสังคมคือชุมชนชุมชนคือระบบการอยู่ร่วมการที่มี ขนาดเล็กสามารถทำให้มีความถูกต้องได้ง่าย หลายๆชุมชนร่วมกันเป็นท้องถิ่น ท้องถิ่น ขนาดเล็กหลายๆท้องถิ่นร่วมกันเป็นท้องถิ่นขนาดใหญ่ท้องถิ่นทั้งหมดแสดงรวมกันเป็น ประเทศสังคมใหญ่ข้างบนมีความซับซ้อนใช้อำนาจกฎหมายเงินเป็นเครื่องมือมีมายาคติและ ความฉ้อฉลต่างๆได้ง่าย จึงยากที่จะสถาปนาความถูกต้องแต่สังคมที่มีความถูกต้องที่มี ชุมชนเป็นฐานทำได้ง่ายนี่เป็นแนวทางของการพัฒนาที่เรียกว่าชุมชนเข้มแข็งหรือชุมชน ภิวัฒน์ (๒). ส่วนต่าง ๆ ของร่างกายมีความเป็นอัตโนมัติ (Autonomy) ถ้าหัวใจตับปอด ต่อมไร้ท่อ ต้องรอให้มีการสั่งการเสียก่อนจึงจะทำงานก็คงจะไม่ทันการณ์และการสั่งการก็จะผิดพลาดได้ ง่ายส่วนต่าง ๆ ของร่างกายจึงมีความเป็นอัตโนมัติระบบการปกครองประเทศที่รวมศูนย์ อำนาจ จึงมีปัญหามากส่วนต่าง ๆ ควรจะมีความเป็นอัตโนมัตินั่นคือการกระจายอำนาจให้มี การปกครองตนเองมากที่สุด (๓). เซลล์ทุกเซลล์มี "สำนึก" ในความเป็นองค์รวมเซลล์ทุกเซลล์ในร่างกายแม้มีความ หลากหลายแต่มีธรรมชาติที่มี "สำนึก" ในความเป็นองค์รวมของทั้งหมดร่วมกันเซลล์มะเร็ง เป็นตัวอย่างของเซลล์ที่สูญ "สำนึก" ในความเป็นองค์รวมมันทำตัวเป็นเอกเทศไม่คำนึงถึง ความพอดีขององค์รวมมันยากจะแบ่งตัวเท่าไรก็แบ่งโดยไม่คำนึงถึงส่วนรวม นั่นคือไม่บูรณา การกับส่วนอื่น ๆ ของร่างกายร่างกายจึงเสียสมดุล เจ็บป่วยอย่างยิ่งและชีวิตไม่ยั่งยืน เมื่อมนุษย์มีจิตสำนึกเล็กเอาอัตตาของตนเป็นที่ตั้งขาดจิตสำนึกของความเป็นส่วนรวมสังคม จึงเสมือนเป็นโรคมะเร็งเจ็บป่วยอย่างยิ่งและไม่ยั่งยืนเพราะฉะนั้นจึงเป็นเรื่องหนีไม่พ้นที่หาก มนุษย์จะสามารถอยู่ร่วมกันอย่างสมดุล จะต้องพัฒนาให้เกิดจิตสำนึกใหม่การเกิดจิตสำนึก ใหม่จึงเป็นเรื่องสำคัญที่สุดของมนุษยชาติ และเป็นเรื่องที่ราชบัณฑิตสภากวรให้ความสนใจ เป็นอย่างยิ่ง (๔). ทั้งร่างกายเต็มไปด้วยข้อสนเทศและการสื่อสาร (Information and communication) ในทุกเซลล์มีดีเอ็นเอซึ่งเป็นรหัสพันธุกรรมที่มีความยาวประมาณ ๓ พันล้านตัวอักษรรหัสนี้คือข้อสนเทศที่กำหนดให้อะไรเกิดหรือไม่เกิดนอกจากนั้นส่วนต่าง ๆ ยังสื่อสารถึงกันด้วยระบบประสาทและสารเคมีหรือด้วยวิธีอื่น ๆ ที่ทำให้ระบบรู้ถึงกัน ด้วย เทคโนโลยีการสื่อสารสมัยใหม่มีความเป็นไปได้ที่จะสร้างระบบข้อสนเทศและการสื่อสารที่ทำ ให้สังคมทั้งหมดรู้ถึงกันซึ่งจะช่วยให้เกิดระบบบูรณภาพและดุลยภาพได้ดีขึ้นยุทธศาสตร์การ สื่อสารเพื่อพัฒนาประเทศไทยจึงสำคัญอย่างยิ่ง (๕). มีระบบภูมิคุ้มกัน ระบบร่างกายไม่ว่าจะสร้างมาด้วยเพียงใดถ้าระบบภูมิคุ้มกัน บกพร่องก็จะเอาชีวิตไม่รอดเพราะจะเสียชีวิตจากโรคติดเชื้อหรือ/และมะเร็งเพราะเชื้อโรคจะ เข้าสู่ร่างกายตลอดเวลาและเซลล์มะเร็งก็เกิดขึ้นในร่างกายเป็นประจำแต่เราไม่เป็นโรคติด เชื้อหรือเป็นมะเร็งเพราะระบบภูมิคุ้มกันจะขจัดเซลล์แปลกปลอมเหล่านี้คนเป็นโรคภูมิคุ้มกัน บกพร่องเช่นจากโรคเอดส์จึงเสียชีวิตเพราะโรคติดเชื้อและ/หรือโรคมะเร็ง คำถามก็คือระบบภูมิคุ้มกันของสังคมคืออะไรซึ่งน่าจะมีหลายอย่างเช่นความเป็นธรรมเป็นปัจจัยที่สำคัญที่สุดของการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ สันติวิธีช่วยไม่ให้ความขัดแย้งกลายเป็นความรุนแรงกำลังทหารตำรวจสำหรับระงับความรุนแรงกอง ทัพสำหรับป้องกันการรุกรานจากภายนอกความสัมพันธ์ระหว่างประเทศและการทูตที่ดีป้องกันไม่ให้เกิดสงครามหรือดึงการก่อการร้ายเข้ามาในประเทศเป็นต้น (๖). มีสมองคนปัญญาอ่อนเอาชีวิตรอดได้ยากสมองหรือปัญญาทำให้รอดชีวิตกลับมามีชีวิตและสังคมที่ดี สังคมก็ต้องมีสมองสมองทำหน้าที่รับรู้ความจริงคิดหรือวิเคราะห์สังเคราะห์ให้เข้าใจความจริงที่ลึกรอบด้าน และสลับซับซ้อนแล้วนำไปสู่การตัดสินใจที่ถูกต้อง สังคมไทยเต็มไปด้วยโครงสร้างทางอำนาจแต่โครงสร้างทางสมองมีน้อย เพื่อให้เข้าใจประเด็นนี้จะขอยกตัวอย่างประเทศจีนในสมัยที่เรียกว่าซุนชิวและจ้านกั๋ว ที่กินเวลา ๕๐๐ ปี สมัยนั้นแคว้นต่าง ๆทำสงครามต่อสู้กันสิ่งที่เจ้าผู้ครองแคว้นแสวงหามากที่สุดคือที่ปรึกษาที่ฉลาดหลักแหลมถ้าแคว้นใดไม่มีที่ปรึกษาที่เก่งก็จะดำรงอยู่ไม่ได้และสูญสลายไปเจ้าผู้ครองแคว้นคืออำนาจที่ปรึกษาคือสมองที่ปรึกษาไม่มีอำนาจแต่มีอิสระที่จะคิดตามความเป็นจริงผู้มีอำนาจจะเชื่อหรือไม่ก็ได้แต่ต้องรับผิดชอบต่อผลของการตัดสินใจที่ตามมา ระบบรัฐไทยเป็นระบบอำนาจที่ควบคุมตามลำดับชั้นโดยมีกฎหมายกฎระเบียบข้อบังคับจำนวนมากให้ปฏิบัติตามทั้งหมดจึงเป็นโครงสร้างอำนาจไม่มีที่อยู่ของโครงสร้างทางสมองในต่างประเทศมีสิ่งที่เรียกว่า"คลังความคิด"(Thinktanks)ในรูปต่าง ๆจำนวนมากทำการศึกษาและคิดในประเด็นต่างๆคลังความคิดเหล่านี้เป็นกลไกทางสมอง ที่ช่วยให้เข้าใจสถานการณ์ความเป็นจริงในเรื่องต่างๆโดยเฉพาะเรื่องที่มีความซับซ้อนและเข้าใจได้ยากและช่วยเสนอแนะการตัดสินใจเกี่ยวกับเรื่องนั้นๆหากจะต้องมีการตัดสินใจประเทศไทยมีกลไกคลังความคิดน้อยมากหรือเกือบไม่มีเลยในขณะที่เราต้องเผชิญเรื่องที่ซับซ้อนและยาก ถ้าเราไม่เข้าใจความซับซ้อนก็จะไม่สามารถเผชิญกับความซับซ้อนได้ทำให้สะสมปัญหาจนเกิดวิกฤตการณ์ในเรื่องต่างๆ ถ้าถามว่าเรามีมหาวิทยาลัยและสถาบันวิจัยต่างๆ มหาวิทยาลัยและสถาบันต่าง ๆ ไม่ใช่กลไกทางสมองหรือเมื่อจอมพลสฤษดิ์ธนะรัชต์ตั้งสภาวิจัยในพ.ศ. ๒๕๐๒ใช้คำว่า "เพื่อให้เป็นสมองของประเทศ"คงปฏิเสธไม่ได้ว่าการศึกษาและการวิจัยไม่ใช้สมอง แต่คำว่า "สมอง" หรือ "ปัญญา" ที่ใช้ในที่นี้หมายถึงการใช้สมองในลักษณะดังต่อไปนี้คือ (๑) รับรู้ ความจริงของสถานการณ์ที่เผชิญ (๒) สามารถวิเคราะห์สังเคราะห์ให้เข้าใจความจริงเชิงลึก รอบด้าน และสถานการณ์ที่กำลังเกิดขึ้น (๓) นำไปสู่การตัดสินใจที่ถูกต้อง ทำให้รอดชีวิต หรือชีวิตการอยู่ร่วมกันดีขึ้น จะเห็นว่าการใช้สมองทำนองนี้ต่างจากเชิงวิชาการ เชิงวิชาการนั้นเอาวิชาหรือความรู้เป็นตัวตั้ง แต่การใช้สมองในกรณีที่กล่าวนี้ เอาสถานการณ์ความเป็นจริงหรือปัญหาเป็นตัง ตั้ง และเพื่อประโยชน์การตัดสินใจ มีการวิจัยชนิดหนึ่งที่ช่วยการตัดสินใจคือ "การวิจัยนโยบาย" ซึ่งมหาวิทยาลัยยังทำน้อย ที่ทำส่วนใหญ่เป็นการวิจัยเชิงเทคนิคหรือตามสาขาวิชา การวิจัยนโยบายเอาปัญหาเชิงนโยบายเป็นตัวตั้ง ๔. ราชบัณฑิตยสภากับการธำรงบูรณภาพและดุลยภาพของประเทศ ในท่ามกลางกระแสโลกที่เชี่ยวกราก การธำรงบูรณภาพและดุลยภาพของประเทศเป็นเรื่องที่ทำได้ยาก ที่ยกตัวอย่างระบบร่างกายในตอนที่ ๓ ว่าอาศัยหลักอย่างน้อย ๖ ประการ ซึ่งก็มีเรื่องต้องคิดต้องทำอีกมาก แต่ในความเป็นจริงของโลกและของประเทศไทยคงจะมีเรื่องอื่น ๆ ต้องคิด ต้องทำอีกมาก ในขณะที่มีผู้ทำงานคลังความคิดน้อย และมหาวิทยาลัยก็ติดภาระเรื่องการสอนเป็นส่วนใหญ่ เกือบจะไม่สามารถเป็นคลังความคิดได้เลย ราชบัณฑิตยสภา ในฐานะเป็นที่รวมของผู้เชี่ยวชาญในสาขาวิชาต่าง ๆ อาจจะรวมตัวกันเป็นคลังความคิดในเรื่องที่มีความสำคัญทางนโยบายเพื่อการพัฒนาประเทศไทยทั้งนี้ โดยความสมัครใจของราชบัณฑิตแต่ละท่าน กลุ่มคลังความคิดแต่ละเรื่องอาจเชิญบุคคลภายนอกที่เชี่ยวชาญเรื่องนั้น ๆ เข้าร่วมด้วย ราชบัณฑิตสภามีเกียรติภูมิที่ใคร ๆ ก็อยากจะร่วมมือด้วย จึงไม่น่าอยู่กันตามลำพังราชบัณฑิตย์เท่านั้น ถ้าราชบัณฑิตสภจะเป็นกลไกที่รวบรวมคนไทยที่เก่ง ๆ มาช่วยกันคิดเรื่องที่มีความสำคัญ ๆ ของประเทศก็น่าจะเป็นความงามและมีประโยชน์อย่างยิ่ง วิทยาการต่าง ๆ มีประโยชน์อย่างยิ่ง เป็นความสวยสดงดงามและความชื่นใจ ก็จริง แต่ถ้าประเทศล่มสลายวิทยการต่าง ๆ ก็มลายไปด้วยเรื่องเคยมีมาแล้ว กรุงแบกแดดและตะวันออกกลางเคยเป็นดินแดนที่เจริญรุ่งเรื่องทางวิทยาศาสตร์และศิลปวิทยาแขนงต่าง ๆ ก่อนไปยุโรป แต่เมื่อโนกองทัพมองโกลของเจสกิสข่านเข้ามาทำลายล้างคริสต์ศตวรรษที่ ๑๓ อารยธรรมก็สูญสลาย และไม่เคยฟื้นกลับมาอีกเลย เดี๋ยวนี้อิรักเป็นประดุจดินแดนมิคสัญญี วิกฤตการณ์ทั่วโลกในปัจจุบันเป็นวิกฤตการณ์ที่รุนแรงซึ่งมีผู้เรียกว่าเป็น "วิกฤตอารยธรรม" เป็นเรื่องที่ท้าทายสติปัญญาของมนุษยชาติอย่างสูงสุดที่จะก้าวข้ามผ่านวิกฤตการณ์ใหญ่นี้ไปสู่การอยู่ร่วมกันอย่างสันติ น่าจะเป็นหน้าที่ของมนุษย์ทุกคนที่สามารถ คิดได้ที่จะแสวงหาทางปัญญาเพื่อพาไปพ้นวิกฤตใหญ่ ราชบัณฑิตยสภาซึ่งมีสถานะเป็นสภา บันทางปัญญาของชาติคงมิอาจไม่เผชิญสถานการณ์ที่ท้าทาย ศักยภาพสูงสุดของความเป็น มนุษย์ PCET # ราชบัณฑิตยสภาทับโจทย์ใหญ่ ของประเทศ ประเวศ วะสี

shareแบ่งปันเนื้อหา