auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (2 ไฟล์)

chrome_reader_modeเรื่อง

ความสุขปีใหม่ เข้าใจ “คุกที่มองไม่เห็น”

chrome_reader_modeคำอธิบาย

เป็นบทความที่ผู้เขียนอวยพรเนื่องในโอกาสขึ้นปีใหม่ พ.ศ. 2550 และให้แง่คิดเกี่ยวกับการสร้างความสุข หากขาดศักยภาพที่จะสร้างสังคมเป็นสุขก็เปรียบเสมือนการถูกจองจำอยู่ในคุกที่มองไม่เห็น (The Invisible Prison) ประกอบด้วยเสา 4 ต้นที่ถักทอและจองจำไว้ คือ จิตสำนึก วิธีคิด สัมพันธภาพทางดิ่ง และวิธีการทางลบ

chrome_reader_modeบทคัดย่อ

ความสุขปใหม เขาใจ “คุกที่มองไมเห็น” (The Invisible Prison) ประเวศ วะสี เนื่องในโอกาสขึ้นปใหม พ.ศ. ๒๕๕๐ ผมขออวยพรใหเพื่อนคนไทยทุกคนมีสุขภาพดี และมีสวัสดิมงคล ไดรับจตุรพิธพร อันไดแก อายุ วัณโณ สุขัง พลัง คือการมีอายุยืนยาว มีวรรณะ ผองใสไมเศราหมอง มีความสุข มีพลัง ทั้งพลังทางกาย พลังทางใจ พลังทางสังคม และพลังทาง ปญญา ขอใหพรนี้ปรากฏแกทานทุกคน และขอจงใหพรซึ่งกันและกัน ขอใหเราตั้งความปรารถนา ใหเพื่อนมนุษยทั้งมวลมีความสุข มีความปลอดภัย ขอใหความปรารถนาของเราเปนความจริง คําอวยพรนั้นก็มผี ลสวนหนึ่ง แตอกี สวนหนึ่งเราตองสามารถสรางได เราทุกคนลวนปรารถนาความสุข แตมักไดความทุกข เพราะเราเรียนแตวิชาตางๆ สารพัด นอกจากวิชาสรางสุข ซึ่งเปนเรื่องที่แปลกประหลาดอยางหนึ่ง ที่เปนอยางนั้นเพราะไมรูวาความสุขนั้นสรางได จึงละเลยการเรียนรูเพื่อสรางสุข ทุกคนสามารถ และควรเปนนักสรางสุข เพื่อสรางความสุขใหตนเองและเพื่อเพื่อนมนุษย ถาทุกคนเปนนักสรางสุข โลกจะเปลี่ยน ฉะนั้นไมวาจะเรียนหรือทําอะไรทุกคนควรเปนผูเชี่ยวชาญในวิชาสรางความสุข ป ๒๕๕๐ จะเปน ปแ หง ความผัน ผวนทางการเมือ ง เศรษฐกิจ สัง คม ทุก คนควรมีส ติ ไมปลอยใหกระแสแหงความผันผวนกระแทกกระทั้นจนหมดกําลังและปนปวน ความสุขจะทําให มีพลังพอที่จะอดทนตอสูกับสิ่งยาก มนุษยขาดศักยภาพที่จะสรางสังคมเปนสุข เพราะถูกจองจําอยูในคุกที่มองไมเห็น (The Invisible Prison) การติดอยูในคุกทําใหขาดอิสรภาพและศักยภาพ ถารูจักคุกและออกจากคุก เราจะ มีศักยภาพที่จะสรางความสุขและสรางสังคมเปนสุขได คุ ก ที่ ม องไม เ ห็ น ประกอบด ว ยเสา ๔ ต น ที่ ถั ก ทอและจองจํ า เราไว เสา ๔ ต น นั้ น ประกอบดวย จิตสํานึก วิธีคิด สัมพันธภาพทางดิ่ง และวิธีการทางลบ จิตสํานึกที่วานี้คือจิตสํานึกที่เล็ก อันเห็นแกตัวเอง เห็นแกพรรค เห็นแกพวก เห็นแก เผาพันธุ เห็ น แกสีผิว เห็ น แกศาสนา ของตนๆ เทานั้น ไม เปนจิตสํานึกที่ใ หญที่เห็ นความเป น ทั้งหมดของมวลมนุษย สรรพสัตว และสรรพธรรมชาติทั้งหมด ซึ่งลวนเปนหนึ่งเดียว จิตเล็กยอม ขัดแยงกับความจริงที่ใหญ บีบคั้นใหมนุษยตกอยูในที่แคบ ขาดอิสรภาพ ขาดความรัก ขัดแยงแยง ชิง รุนแรงและทุกข ทุกขเพราะติดอยูใ นคุกแหงจิตสํานึกทีเ่ ล็ก วิธีคิดแบบแยกสวน เปนขาวเปนดํา เปนเราเปนเขา คิดแบบดิจิตัล ถาไม 0 ก็ 1 ถา 1 ก็ไมใช 0 ถาไมใชพวกเราก็เปนศัตรูของเรา นี้คือการคิดแบบตายตัว แยกสวน สุดโตง นําไปสูความขัดแยง และรุนแรง วิธีคิดแบบนี้ก็จองจําเราไวในคุกแหงวิธีคิด สัมพันธภาพทางดิ่ง สัมพันธภาพทางดิ่งหมายถึงความสัมพันธระหวางผูมีอํานาจขางบน กับผูไมมีอํานาจขางลาง สัมพันธภาพแบบนี้ขาดการเคารพศักดิ์ศรีและคุณคาความเปนคนของคน ทุกคนอยางเทาเทียมกัน ขาดความเสมอภาค ขาดความรัก ขาดการเรียนรูรวมกัน มีการวิ่งเตนเสนสาย นินทาวาราย ออกใบปลิว แทงขางหลัง เปนทุกขสัมพันธที่ขาดพลังสรางสรรค ในองคกรทุกชนิด -๒- ลวนมีสัมพันธภาพทางดิ่ง ทั้งองคกรทางการเมือง องคกรทางราชการ องคกรทางการศึกษา องคกร ทางธุรกิจ และองคกรทางศาสนา สังคมใดที่มีสัมพันธภาพในสังคมเปนทางดิ่งโดยวิสัย สังคมนั้น เศรษฐกิจจะไมดี การเมืองจะไมดี และศีลธรรมจะไมดี และจะไมมีทางดี ไมวาจะทําอยางไรๆ นอกจากปรับสัมพันธภาพใหเปนทางราบ สัมพันธภาพทางดิ่งในองคกรและในสังคมเปนคุกทาง สังคมที่จองจํามนุษยไวใหตกอยูในความบีบคั้น ความขัดแยง ความหงุดหงิด ความโกรธ ความไร ศักยภาพที่จะแกปญหา และสรางสรรคสิ่งดีๆ วิธีการทางลบ ในสังคมสมัยใหมที่ซับซอนมีปญหาเชิงโครงสรางที่ยากตอการเขาใจและ แกไข ยิง่ แกยงิ่ ทะเลาะกันจนมั่วและทอนกําลังและแกไมได เมื่อแกไมไดก็ยิ่งหงุดหงิด ยิ่งโกรธ และ ยิง่ ทะเลาะกันมากขึ้นจนวุนวายปนปวนไปหมด สังคมมีปญหาจริง แตปญหาไมใชความจริงทั้งหมด ที่จริงมีความดีและความสําเร็จอยูเปนอันมาก ทั้งในบุคคล ในชุมชน ในองคกร และในสังคม หากนําความดี ความสําเร็จตางๆ เหลานี้ขึ้นมาสูการรับรู ขึ้นมาสูการพูดคุย ขึ้นมาสูการประชุม จะเกิดความชื่นใจ เกิดความปติ เกิดพลัง และเกิดความปรารถนารวมกันที่จะใหความดีเหลานั้น ขยายเพิ่มขึ้น เมื่อเปนความปรารถนารวมกัน ความดีเหลานั้นก็ขยายเพิ่มขึ้นไดจริงๆ และจะไปลด ดานที่เปนลบลง ความเคยชินที่เรามองทางลบและมีวิธีการทางลบก็เปนคุกที่มองไมเห็นอีกอยางหนึ่ง ที่จองจําเราไวในความหงุดหงิด ความโกรธ ความไมมีศกั ยภาพที่จะทําอะไรดีๆ การมีจิตเล็ก การมีวิธีคิดแบบแยกสวน สัมพันธภาพทางดิ่ง และวิธีการทางลบ คือคุกที่มอง ไมเห็นที่กักกันเราไวไมใหมีอิสรภาพ และศักยภาพที่จะมีความสุขและความสรางสรรค เนื่องจากคุกนี้เปนคุกที่มองไมเห็น เราจึงไมรูวาเราติดคุก เมื่อไมรูวาติดคุกก็ไมมีทางออก จากคุก และถูกคุกบีบคั้นโดยไมรูตัว ถารูวา ติดคุกและรูว า คุกคืออะไรก็เปนจุดเริ่มตนที่จะออกจาก คุกได การออกจากคุกคือการมีจิตสํานึกใหญ มีการคิดแบบมัชฌิมาปฏิปทา มีสัมพันธภาพทางราบ และมีวิธีการทางบวก คุกนี้ออกไมไดดว ยความรูแ ตออกไดดวยใจ เพราะความรูแยกสวนและไมมีพลังพอที่จะตานอํานาจของกิเลส จะถูกกิเลสจับกินหมด ตองเริม่ ดวยใจ ใจที่รักเพื่อนมนุษยและสรรพสิ่งทั้งหมด จะลดเครื่องกีดขวางทางปญญา ทําใหเขาถึง ความจริงวาทั้งหมดลวนเปนหนึ่งเดียวกัน มนุษยทั้งหมด สรรพสัตว และสรรพธรรมชาติทั้งปวง ลวน เปนหนึ่งเดียวกัน ถาเราเขาถึงความเปนหนึ่งเดียวของสรรพสิ่งทั้งหมดเมื่อใด จิตจะเปลี่ยนไปโดย สิ้นเชิง เปลี่ยนเพราะเขาถึงความจริง ความจริงคือความเปนหนึ่งเดียวของทั้งหมด เมื่อเขาถึงความจริง ปบ จิตจะหลุดเปนอิสระ เกิดความสุขอันทวมทน ประสบความงามอันหาที่สุดไมได เกิดความรัก อันไพศาลตอเพื่อนมนุษยและธรรมชาติทั้งหมด ความรูสึกนึกคิด จิตใจจะเปลี่ยนไปโดยสิ้นเชิง -๓- ที่วาจิตหลุดเปนอิสระนั้น เพราะเดิมจิตติดอยูในความคับแคบของตัวเอง เมื่อเขาถึงความจริง ความจริงนั้นกวางใหญไมมีที่สนิ้ สุด จิตจึงใหญอยางไมมีที่สิ้นสุดที่เรียกวาจิตสํานึกใหญ เปนอิสระ และเบาสบายอยางยิ่ง ที่วา เกิดความสุขอันทวมทนก็เพราะอิสรภาพ คนออกจากคุกแลวมีความสุข เพราะหลุดพน จากความคับแคบของคุกฉันใด การออกจากคุกที่มองไมเห็นก็ฉันนั้น ที่วาประสบความงามอันหาที่สุดไมได เพราะความงามเกิดจากความเปนทั้งหมด ดอกไม หรือผูห ญิงสวยเพราะความเป นทั้งหมด แตถาเราถอดเป นสวนยอย เช น ดอกไมประกอบดว ย ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส โปรแตสเซียม...หรือผูหญิงนี้ประกอบดวยลําไสเล็ก ลําไสใหญ มุตรคุตร... ความงามก็จะหายไป ถาเขาถึงความจริงคือความเปนทั้งหมดเมื่อใดก็จะประสบความงาม ถายังไม ประสบความงามก็แปลวายังเขาไมถึงความจริง ที่วา เกิดความรักอันไพศาลตอเพื่อนมนุษยและธรรมชาติทั้งหมดนั้น เพราะการเขาถึงความจริง วาเรากับเพื่อนมนุษยและธรรมชาติทั้งหมดลวนเปนหนึ่งเดียวกัน จิตสํานึกใหม (New Consciousness) อันเปนจิตสํานึกใหญนี้จะกอใหเกิดการเปลี่ยนแปลง ในตน (Transformation) เกิด ความรูสึก นึก คิด และจิต ใจใหมที่มีอิส ระ มีค วามสุข มีค วามรัก อัน ไพศาล มีสัมพันธภาพใหมตอเพื่อนมนุษยและสรรพสิ่ง เปนการออกจากคุกที่มองไมเห็นโดย สิ้นเชิง นักปราชญหลายทานเห็นวาอารยธรรมปจจุบันกําลังนํามนุษยชาติไปสูวิกฤตการณใหญ อย า งหลี ก เลี่ ย งไม พ น มี ท างรอดทางเดี ย วเท า นั้ น คื อ การปฏิ วั ติ จิ ต สํ า นึ ก (Consciousness Revolution) ปฏิวัตจิ ากจิตเล็กใหเปนจิตใหญ สวนวาปฏิวัติจิตสํานึกทําอยางไรนั้น ก็มีวิธีการตางๆ นาสนุกทั้งสิ้น ซึ่งจะไมกลาวในที่นี้ แตจะฝากไวเปนปฤศนาประจําป ๒๕๕๐ วาจิตสํานึกใหมเกิดขึ้นไดอยางไร ถาทานพยายามตอบ คําถามนี้ใหไดภายในปใหมที่กําลังจะมาถึง ทานก็จะเขาถึงความสุขอันแทจริง ขออวยพรใหเพื่อนคนไทยทั้งมวลประสบความสุขสวัสดิ์ตลอดป ๒๕๕๐ ขอจงมีเมตตา ตอกันและกัน มีหวั ใจเพื่อเพื่อนมนุษย แลวจะเกิดมงคลอันสูงสุด ชั่วกาลนาน *************************** -๔- PQET ความสุขปีใหม่ เข้าใจ "คุกที่มองไม่เห็น" (The Invisible Prison) ประเวศ วะสี

shareแบ่งปันเนื้อหา