auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (2 ไฟล์)

chrome_reader_modeเรื่อง

สามเหลี่ยมเขยื้อนภูเขา ปฏิรูปประเทศไทย

chrome_reader_modeคำอธิบาย

ศ. นพ. ประเวศ วะสี ได้ทำเอกสาร เรื่อง สามเหลี่ยมเขยื้อนภูเขา ปฏิรูปประเทศไทย ในแง่มุมต่างๆที่น่าสนใจ ในภาพรวมของประเทศ

chrome_reader_modeบทคัดย่อ

# "สามเหลี่ยมเขยื้อนภูเขา" ปฏิรูปประเทศไทย ## ประเวศ วะสี ๑. หน้าต่างแห่งโอกาสปฏิรูปประเทศไทย ตามปรกติหน้าต่างแห่งโอกาสที่จะทำหรือเกิดเรื่อง ดีๆจะปิดตาย บ้านเมืองจะติดอยู่ในหลุมดำแห่งวิกฤตการณ์ไม่มีทางออก นานๆหน้าต่างแห่งโอกาส จะเปิดขึ้นสักครั้งหนึ่ง แต่ถ้าผู้คนในสังคมไม่สังเกตเห็นและใช้โอกาส หน้าต่างนั้นก็จะกลับปิดใหม่ บ้านเมืองก็จะอยู่ในหลุมดำแห่งวิกฤตการณ์ไม่มีทางออกอีกต่อไป ## ขณะนี้หน้าต่างแห่งโอกาสอาจกำลังแง้มเปิด ผมจะอธิบายให้เห็นดังต่อไปนี้ (๑) เมื่อเด็กๆผมอยู่บ้านนอกผมเคยดูควายขวิดกัน มันขวิดกันทั้งวันใครจะห้ามก็ไม่สำเร็จ แต่ใน ที่สุดมันเหนื่อยและเบื่อก็จะหยุดไปเอง ความขัดแย้งใดๆในโลกล้วนเป็นอนิจจัง ต่อให้รุนแรงแค่ ไหนก็เป็นอนิจจังไม่คงอยู่ตลอดไป ในที่สุดก็จะหมดแรงหรือเบื่อหรือเกิดปัญญา ผมคิดว่าสังคมไทย กำลังมาถึงจุดนี้ ที่อยู่ในโหมดของการต่อสู้มานาน ที่รุนแรงถึงกับเสียเลือดเสียเนื้อก็หลายครั้ง รัฐประหารก็หลายครั้ง คนไทยได้เรียนรู้จากทั้งของตัวเองและของประเทศอื่น เช่น อียิปต์ ว่าการ ต่อสู้รุนแรงรวมถึงการรัฐประหารแก้ปัญหาไม่ได้ แต่จะทำให้เกิดความยุ่งยากตามมา คนไทยรู้แล้ว และเบื่อหน่ายกับภพภูมิเดิมๆ อยากจะไปสู่ภพภูมิที่ดีกว่าเดิม (๒) มีเสียงเรียกร้องปฏิรูปประเทศไทยมาจากฝ่ายต่างๆระงมขึ้นอย่างไม่เคยปรากฏมาก่อน แม้จะ มีข้อแม้ แม้จะมีฟุตโน้ต แต่ก็มีจุดที่ตรงกัน มีกลุ่มประชาสังคมจัดประชุมเรื่องปฏิรูปประเทศไทยอยู่ ปีครึ่ง ก่อนหน้าที่คุณอภิสิทธิ เวชชาชีวะ นายกรัฐมนตรีจะประกาศเรื่องปฏิรูปประเทศไทยเมื่อ ๑ ๒๕๕๓ แล้วตั้งคณะกรรมการปฏิรูป ๒ คณะ ทำงานมา ๓ ปี นายกรัฐมนตรียิ่งลักษณ์ ชินวัตร ประกาศตั้งสภาปฏิรูปการเมือง ซึ่งพูดไปพูดมาก็กลายเป็นปฏิรูปประเทศไทย ซึ่งก็ไม่เป็นไรจะพูด คำไหนก็เชื่อมโยงไปถึงอีกคำ ซึ่งก็มีอดีตนายกรัฐมนตรี อดีตประธานรัฐสภา และผู้หลักผู้ใหญ่ มาร่วมปรึกษาหารือกันจำนวนมาก เมื่อเร็วๆนี้ อ้วน ภูมิธรรม เวชยชัย เลขาธิการพรรคเพื่อไทยก็ เขียนเรื่องปฏิรูปประเทศไทยลงมติชน อาจารย์ธิดา ถาวรเศรษฐ ประธาน นปช. ซึ่งไปร่วมประชุม เวทีปฏิรูปการเมืองที่ทำเนียบรัฐบาล เมื่อวันอาทิตย์ที่ ๒๕ สิงหาคมที่ผ่านมา ก็ให้สัมภาษณ์ว่าถ้าจะ ปฏิรูปการเมืองให้ได้ผลจริง ต้องให้ประชาชนมีส่วนร่วมอย่างกว้างขวาง ซึ่งเป็นสิ่งที่ถูกต้อง และ หลายๆท่านก็พูดตรงกันในประเด็นนี้ พธม. นั้นพูดมานานแล้วเรื่องปฏิรูปประเทศไทย เมื่อเร็วๆนี้ คุณสนธิ ลิ้มทองกุล ถึงกับเสนอว่ายินดีร่วมกับ นปช. ถ้าจะปฏิรูปประเทศไทย ได้ยินมาว่ากลุ่มที่ กำลังชุมนุมกันอยู่ที่สวนลุมพินี ก็กำลังออกแบบกระบวนการปฏิรูปประเทศไทยอย่างเป็นอิสระ ท่านเป็นผู้ที่เข้าใจลัทธิประชาธิปไตยอย่างลึกซึ้ง เช่นเดียวกับจำลอง บุญสอง ที่เตือนอยู่เสมอว่า อย่าไปติดกับดักรัฐธรรมนูญ แต่ประชาชนไม่มีอธิปไตยที่แท้จริง ฉะนั้นปฏิรูปการเมืองคราวนี้ไม่ใช่ ได้รัฐธรรมนูญมาอีก ๑ ฉบับ แต่ต้องสร้างประชาธิปไตยที่แท้จริง (๓) สังคมไทยไม่เคยมีวัตถุประสงค์ร่วมกัน มีแต่วัตถุประสงค์ของบุคคล ของกลุ่ม ของพรรคพวก ของสถาบัน จึงไม่มีพลังแต่มีความขัดแย้งและความรุนแรง ถ้าสังคมไทยมีวัตถุประสงค์ร่วมกันได้ เมื่อใด ประเทศไทยจะมีพลังเคลื่อนไปสู่อนาคตที่ดี ประเทศไทยมีทรัพยากรประเภทต่างๆมากมาย เกินพอที่จะสร้างประเทศไทยที่น่าอยู่ เป็นไทเป็นธรรม มีความเหลื่อมล้ำน้อยที่สุด ควรจะใช้ หน้าต่างแห่งโอกาสที่เริ่มเผยอขึ้น หล่อเลี้ยงให้คนไทยมีวัตถุประสงค์ร่วมกันในการปฏิรูปประเทศ ไทย การที่นายกรัฐมนตรีเปิดประเด็นเรื่องนี้ขึ้นเป็นการดี ต้องเข้าใจความสำคัญของการที่ นายกรัฐมนตรีเป็นผู้พูดขึ้น คือการทำให้เป็นประเด็นทางการเมือง (Political issue) เมื่อเป็น ประเด็นทางการเมืองก็จะมีผู้คนสนใจอย่างกว้างขวาง หยุดไม่ได้ สื่อมวลชนก็จะเข้ามาตรวจสอบ จึงไม่ต้องไปเป็นห่วงว่าจะจริงใจหรือไม่ เพราะอะไรเมื่อกลายเป็นกระบวนการสาธารณะ (Public process) แล้ว ทุกคนจะเห็นแก่ตัวได้ยาก ดังที่ฝรั่งก็มีคำพูดว่า "เป็นการยากมากที่จะเห็นแก่ตัวต่อ หน้าสาธารณะ" (It is very difficult to be selfish in front of the public) ประเด็นจึงอยู่ที่ ช่วยกันทำให้การปฏิรูปประเทศไทยเป็นกระบวนการสาธารณะ ไม่ใช่ไปตั้งคำถามว่านายกฯจริงใจ ๒ ไหม นายกฯจะทำได้ไหม นายกฯได้ทำให้เป็นประเด็นทางการเมืองขึ้นมาแล้ว ถ้าช่วยกันทำให้เป็น กระบวนการสาธารณะ กระบวนการสาธารณะจะทำให้เกิดพลังของความถูกต้อง ๒. "สามเหลี่ยมเขยื้อนภูเขา" ปฏิรูปประเทศไทย การเมืองนั้นมีคนรักคนชังเป็นธรรมดา เมื่อ รัฐบาลเป็นผู้ริเริ่ม มีคนคัดค้านหรือไม่เห็นด้วยไม่เข้าร่วมย่อมมีเป็นธรรมดา อย่าไปด่าว่าเขาต้องใช้ สัมมาวาจา ขณะนี้ประเทศไทยต้องการสัมมาวาจาจากทุกฝ่าย เพื่อเปิดกว้างและหล่อเลี้ยงจิตใจไป ทำงานเพื่ออนาคตประเทศไทยร่วมกัน ต่อไปนี้จะเสนอการออกแบบกระบวนการปฏิรูปประเทศไทยให้เป็นกระบวนการสาธารณะ ที่ทุกคนทุกฝ่ายมีส่วนร่วมได้ ไม่ว่าจะชอบหรือไม่ชอบรัฐบาล ขอเพียงชอบประเทศไทยร่วมกันก็ ใช้ได้ "สามเหลี่ยมเขยื้อนภูเขา” หมายถึงเขยื้อนเรื่องยากๆได้ ประกอบด้วย ๑. คณะกรรมการปฏิรูปประเทศไทย ๒. เครือข่ายประชาชน ปฏิรูปประเทศไทย ๓. สภาปฏิรูประเทศไทย ๓ (๑) คณะกรรมการปฏิรูปประเทศไทย มีนายกรัฐมนตรีเป็นประธานประกอบด้วยบุคคลที่มาประชุมกันเมื่อวันที่ ๒๕ สิงหาคม ๒๕๕๖ เป็นส่วนใหญ่อาจเพิ่มเติมอีกตามความจำเป็น ผู้อาวุโสอาจเป็นคณะหรือสภาที่ปรึกษา (๒) เครือข่ายประชาชนปฏิรูปประเทศไทย เพื่อเปิดโอกาสให้ทุกภาคส่วนมีส่วนร่วม อาจเป็นกลุ่มเครือข่ายตามพื้นที่ ตามกลุ่มอาชีพ ตามประเด็น หรืออะไรอื่น ควรตั้งคณะกรรมการอิสระเครือข่ายประชาชนปฏิรูปประเทศไทย โดยแสวงหาประธานที่เป็นที่ยอมรับและยอมรับเป็น แล้วให้ท่านหาคนที่จะมาเป็นกรรมการเอาเอง คณะกรรมการคณะนี้มีหน้าที่ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในการปฏิรูปประเทศไทย กลุ่มอิสระ กลุ่มไม่เห็นด้วยกับรัฐบาลก็มีส่วนร่วมปฏิรูปประเทศไทยได้ ในส่วนเครือข่ายประชาชนปฏิรูปประเทศไทย (๓) สภาปฏิรูปประเทศไทย หรือจะเรียกสมัชชาปฏิรูปประเทศไทยก็ได้ คือการประชุมของทุกภาคส่วนในการปฏิรูปประเทศไทย เพื่อพิจารณาและรับรองมติในประเด็นนโยบายเรื่องต่างๆที่ได้ผ่านการวิเคราะห์ สังเคราะห์มาเป็นอย่างดีแล้ว มติที่ผ่านมาสภาปฏิรูปประเทศไทย แล้วส่งให้คณะกรรมการปฏิรูปประเทศไทยที่มีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน (คณะกรรมการตามข้อ ๑ ข้างบน) นำไปปฏิบัติ ฝ่ายการเมืองนำเรื่องที่ผ่านมติสภาปฏิรูปไปปฏิบัติจะง่ายขึ้น เพราะได้ผ่านการวิเคราะห์สังเคราะห์ โดยมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน จนเกิดเป็นฉันทามติ ตามปกติถ้าฝ่ายการเมืองอยากทำอะไรดีๆด้วยตนเองจะเป็นการยากมาก เพราะฝ่ายค้านจะค้าน ผู้เสียประโยชน์จะค้าน ผู้ไม่เข้าใจจะค้าน แต่เมื่อเป็นฉันทามติจากสภาปฏิรูปแล้วฝ่ายการเมืองนำไปปฏิบัติจะมีผู้ค้านยากมาก กระบวนการนี้จะทำให้ประเทศไทยทำเรื่องดีๆแต่ยากได้ สังคมปัจจุบันมีความซับซ้อนและยากจะแก้ไข จนกลไกเก่าๆเกือบแก้ไขอะไรไม่ได้เลย แม้ในประเทศประชาธิปไตยที่มีวุฒิสภาวะแล้ว เช่น สหรัฐอเมริกา อังกฤษ ฝรั่งเศส ขณะนี้ขาดความเป็นธรรมและมีความเหลื่อมล้ำสุดๆ โจเซฟ สติกลิตซ์ กล่าวว่าการพัฒนาเศรษฐกิจในอเมริกา คนหนึ่งเปอร์เซ็นต์เท่านั้นที่ได้ประโยชน์ คนจนไม่ได้ประโยชน์เลย ใน ๓ ทศวรรษที่ผ่าน แต่กลับแย่ลง ๔ อีก มีการพูดถึงการปฏิรูปในอเมริกา มีการพูดถึงการปฏิวัติในฝรั่งเศส แต่ก็ไม่รู้จะทำอย่างไรเพราะ ประเทศก็เป็นประชาธิปไตยแล้ว กระบวนการสามเหลี่ยมเขยื้อนภูเขาปฏิรูปประเทศไทยที่นำเสนอ นี้ จะทำให้คนไทยทุกภาคส่วนเข้ามาร่วมกันปฏิรูปประเทศทุกๆด้านไปพร้อมกัน ซึ่งจะเป็น แบบอย่างให้ประเทศที่คิดจะปฏิรูปแต่ไม่รู้จะปฏิรูปอย่างไร ๓. ทำกระบวนการก่อนถกเถียงกันเรื่องประเด็น คณะกรรมการปฏิรูปการเมืองหรือปฏิรูป ประเทศไทย อย่าเพิ่งด่วนนำประเด็นขึ้นมาถกเถียงกัน เพราะทุกประเด็นจะมีผู้ค้านได้เสมอ แล้วจะ เถียงกันจนเหนื่อย เลยติดหล่มเคลื่อนต่อไปไม่ได้ ควรทำกระบวนการก่อนให้คนไทยจำนวนมาก ที่สุดมีจินตนาการประเทศไทยที่ดีที่สุด ซึ่งจะเห็นคล้ายกันหรือเหมือนกัน ร่วมกันคิดว่ามีเรื่องใหญ่ๆ อะไรบ้างที่จะต้องทำ และทำแผนปฏิบัติ ถ้าได้ผ่านกระบวนการตามนี้คนทั้งหมดจะรักและเชื่อถือ ไว้วางใจกันมาก ทำให้อะไรง่ายขึ้น ควรทราบว่าที่ผ่านมาที่ทำอะไรๆไม่ค่อยสำเร็จ และขัดแย้งกัน มากเพราะเป็นการใช้ "ความเห็น" ไม่ใช่การใช้ "ความรู้" ความเห็นนั้นจะต่างๆกัน แบบที่เรียกว่า นานาจิตตัง ๑๐๐ คนก็ ๑๐๐ อย่าง แต่ความรู้ที่มีฐานอยู่ในความจริงทำให้เห็นตรงกันได้ ควรไป ศึกษากระบวนการสมัชชาสุขภาพ และสมัชชาปฏิรูป ที่คนไทยจำนวนมากพอสมควรได้เกิดความ เข้าใจและทักษะในการทำนโยบายสาธารณะ โดยใช้ข้อมูล หลักฐาน ความรู้ เหตุผล การวิเคราะห์ สังเคราะห์ ออกมาเป็นข้อมติทางนโยบายที่ได้รับความเห็นพ้องของคนทั้งหมด กระบวนการนี้เป็น การผสานพลังทางสังคม พลังทางปัญญา และพัฒนาการจัดการเข้าด้วยกัน เพื่อยกระดับ สมรรถนะของประเทศไทยไปสู่ความสำเร็จ พยายามทำความเข้าใจให้ดี อย่าผลีผลาบทำไป แบบเดิมๆ แล้วก็ไม่ประสบความสำเร็จอีก ๔. พระเจดีย์ต้องสร้างจากฐาน สร้างจากยอดไม่ได้ พระเจดีย์สร้างจากยอดไม่ได้เพราะจะพังลงๆ เนื่องจากไม่มีฐานรองรับ ประเทศไทยพยายามพัฒนาประเทศแบบสร้างพระเจดีย์จากยอด คือ อะไรๆก็จะเอาแต่ข้างบน การปฏิรูปทุกชนิดที่ทำมาตั้งแต่ ร.๕ ล้วนทำโดยข้างบน เราพัฒนามาตั้ง ๑๐๐ กว่าปีแล้วยังหาจุดลงตัวไม่ได้ เพราะเราไม่สร้างพระเจดีย์จากฐาน ๕ น่าดีที่คราวนี้มีคนพูดกันมากทีเดียวว่า ถ้าจะปฏิรูปคราวนี้อย่าทำกันโดยคนส่วนน้อย ข้างบน แต่ต้องให้ประชาชนเข้ามามีส่วนร่วม หรือเป็นเจ้าของการปฏิรูปโดยกว้างขวาง การ ออกแบบให้มีเครือข่ายประชาชน <figure> The image displays two concentric triangular diagrams, illustrating a process for restructuring the Thai Constitution. The innermost orange triangle represents "Constitutional Principles" (คณะกรรมการ). An arrow points from this inner triangle to the outer, larger orange triangle. The text "ปฏิรูป" (Reform) is placed within the inner triangle, and "เครือข่าย ปฏิรูปประเทศ ประชาชน ไทย" (Network for Reforming the Thai Nation) is associated with the outer triangle. The diagram visually represents a shift from internal principles to external, public participation in the reform process. </figure> การปฏิรูปโดยคน ซึ่งจะล้มเหลวอีก ข้างบน การปฏิรูปโดย เชื่อมกับข้างบน ข้างล่าง ปฏิรูปประเทศไทย เพื่อให้เป็นการปฏิรูปโดยคนข้างล่างเชื่อมกับข้างบน ซึ่งจะประกันไม่ให้เกิด ความล้มเหลว หากจำกัดอยู่ที่คนข้างบนเท่านั้นจะล้มเหลวอีกเช่นเคย ๕. ชอบหรือไม่ชอบรัฐบาล ขอให้ชอบประเทศไทยก็ร่วมปฏิรูปได้ ตามที่ออกแบบไว้ จะชอบ หรือไม่ชอบรัฐบาล ก็สามารถร่วมปฏิรูปประเทศไทยได้หมด ในปัจจุบันระบบเศรษฐกิจและสังคม ซับซ้อนมากไม่มีใครสามารถจัดการให้ได้ผล ประเด็นสำคัญอยู่ที่ว่า "จะจัดการประเทศให้ได้ผล อย่างไร" ที่อเมริกาและยุโรปวิกฤตกันอยู่และเกิดความเหลื่อมล้ำมากมายก็เพราะจัดการไม่ได้ พวกปฏิวัติรัฐประหารแล้วก็จัดการประเทศให้ได้ผลไม่ได้ ประเด็นจึงไม่อยู่ที่ว่าใครชนะใคร เพราะ ๖ ชนะแล้วก็จัดการไม่ได้ ทั้งที่เรียกว่าประชาธิปไตยและทั้งที่เป็นเผด็จการ ถ้าบ้านเมืองแก้ปัญหา ไม่ได้ในที่สุดก็จะเกิดความรุนแรง แต่รุนแรงแล้วก็ยังแก้ปัญหาไม่ได้อีก เป็นมิคสัญญีดังในอียิปต์ ฉะนั้นคนไทยต้องช่วยกันมองตรงนี้ให้ดีๆ แน่นอนเราต้องการประชาธิปไตย แต่โดยรูปแบบ แบบตะวันตกแค่นั้นไม่พอ แต่ต้องเป็น ประชาธิปไตยที่ประชาชนสามารถจัดการได้ ตั้งแต่ระดับ ชุมชนขึ้นมาถึงระดับชาติ ขณะนี้คนข้างล่างกำลังขับเคลื่อนเรื่องชุมชนจัดการตนเอง ท้องถิ่น จัดการตนเอง จังหวัดจัดการตนเอง หลายจังหวัดกำลังทำธรรมนูญการจัดการตนเองของจังหวัด กระบวนการสมัชชาต่างๆที่กำลังเกิดขึ้นคือกระบวนการที่ประชาชนเข้ามาจัดการนโยบายถ้า ประชาชนจัดการตนเองและจัดการนโยบายได้ นั่นแหละประชาธิปไตยที่ประชาชนสามารถจัดการ ได้ อันจักทำให้เกิดสันติภาพและศานติสูงขึ้นบนแผ่นดินนี้ เพื่อส่งมอบประเทศไทยที่ดีให้ลูกหลาน ต่อไป ฉะนั้น จะชอบหรือไม่ชอบรัฐบาล ขอให้ชอบประเทศไทย ก็ร่วมปฏิรูปประเทศไทยได้ เพื่อ ส่งมอบประเทศไทยที่ดีให้ลูกหลานของเราอยู่ร่วมกันด้วยความสุขต่อไปบนผืนแผ่นดินแห่งนี้ --- ๗ PQET สามเหลี่ยมเขยื้อนภูเขา ปฏิรูปประเทศไทย ประเวศ วะสี

shareแบ่งปันเนื้อหา