auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (2 ไฟล์)

chrome_reader_modeเรื่อง

โรงเรียนแพทย์กับการป้องกันวิกฤตระบบบริการสุขภาพ

chrome_reader_modeคำอธิบาย

ศาสตราจารย์ นายแพทย์ประเวศ วะสี ปาฐกถาเกียรติยศ “วิจิตร บุณยะโหตระ” หัวข้อโรงเรียนแพทย์กับวิกฤตบริการสุขภาพ ไว้อย่างน่าสนใจ หลากหลายประเด็น

chrome_reader_modeบทคัดย่อ

(บทคัดย่อ) ปาฐกถาเกียรติยศ "วิจิตร บุณยะโหตระ" โรงเรียนแพทย์กับการป้องกันวิกฤตระบบบริการสุขภาพ โดย ศาสตราจารย์เกียรติคุณนายแพทย์ประเวศ วะสี ระบบบริการสุขภาพของประเทศต่าง ๆทั่วโลกกำลังวิ่งเข้าไปสู่สภาพวิกฤต ระบบของ สหรัฐอเมริกาถูกนำมายกตัวอย่าง เพราะเด่นชัดมาก สหรัฐอเมริกาใช้จ่ายเรื่องสุขภาพถึง ๑๗ เปอร์เซ็นต์ของจีดีพี ซึ่งสูงที่สุดในโลก มีเทคโนโลยีที่ก้าวหน้าที่สุด มีบุคลากรที่ฝึกอบรมมาดี ที่สุด แต่ทั้งหมดนี้ไม่อาจรับประกันได้ว่าอเมริกาจะมี "ระบบ" บริการสุขภาพที่ดีที่สุด และ "ระบบ" บริการสุขภาพของอเมริกาอยู่ห่างไกลจากคำว่าดีที่สุดเพราะไม่ให้ผลตอบแทนทาง สุขภาพคุ้มค่า คนอเมริกันประมาณ ๔๐ ล้านคนไม่มีหลักประกันสุขภาพ ค่าใช้จ่ายเรื่อง สุขภาพอย่างน้อย ๑/๓ คือประมาณปีละ ๘ พันล้านเหรียญ ใช้ไปในการรักษาที่ไม่ได้ผล ภาระ หนักทางงบประมาณ การบริการไม่ทั่วถึง การขาดประสิทธิภาพ ปัญหาผู้สูงอายุที่กำลัง เพิ่มขึ้นและการไม่สามารถปฏิรูประบบได้ กลายเป็นปมปัญหาทางสังคม เศรษฐกิจและ การเมืองที่ไม่มีทางออก หลายเมืองกำลังล้มละลาย ปัญหาวิกฤตระบบบริการสุขภาพทำนองเดียวกันกำลังเกิดขึ้นทั่วโลก โจทย์คือ โรงเรียนแพทย์ในฐานะสถาบันที่สำคัญของประเทศจะทำอะไรได้บ้างที่จะ ป้องกันวิกฤต โรงเรียนแพทย์อาจจะทำได้ดังต่อไปนี้ ๑. สร้างวิสัยทัศน์เชิงระบบ ตามปกติโรงเรียนแพทย์จะสนใจแต่ความรู้เชิงเทคนิค แต่ ขาดวิสัยทัศน์เชิงระบบ จึงไม่สามารถเป็นผู้นำทางนโยบายได้ ขณะนี้มีคณะแพทย์ศาสตร์ อย่างน้อย ๔ แห่ง กำลังรวมตัวกันทำวิจัยระบบสุขภาพ คือ ศิริราช รามาธิบดี จุฬาฯ และ ขอนแก่น ถ้าคณะแพทย์ศาสตร์มีวิสัยทัศน์เชิงระบบจะอยู่ในฐานะที่จะเห็นสภาวะวิกฤตเชิง ระบบ และเป็นผู้นำทางนโยบายได้ ๑ ๒. ทำการวิจัยและพัฒนาต้นแบบระบบบริการสุขภาพที่ให้ผลคุ้มค่าที่สามารถขยายตัวได้ทั่วประเทศ โรงเรียนแพทย์มีผู้เชี่ยวชาญและความเป็นเลิศในสาขาต่าง ๆนับเป็นเรื่องที่ดี แต่ถ้าผู้เชี่ยวชาญในแต่ละสาขาจะตั้งคำถามว่า "ทำอย่างไรสิ่งที่เราเชี่ยวชาญจะเกิดประโยชน์ต่อคนทั้งมวล" แล้วมองเชิงระบบลงไปตั้งแต่บริการตติยภูมิ ทุติยภูมิ และปฐมภูมิ ว่าแต่ในละระดับจะต้องการกำลังคนและวิชาการอย่างไร จึงจะทำให้คนทั้งมวลได้รับประโยชน์และมีความเป็นไปได้ทางการเงิน เช่นนี้ผู้เชี่ยวชาญในสาขาต่าง ๆจะได้ชื่อว่ามีวิสัยทัศน์เชิงระบบ สามารถสนับสนุนการสร้างกำลังคนและวิชาการที่เหมาะกับบริการระดับปฐมภูมิ และทุติยภูมิด้วย ทำให้สุขภาพสำหรับคนทั้งมวล (Health For All) เป็นไปได้ ๓. ประเมินเทคโนโลยีที่ใช้ในโรงเรียนแพทย์ โรงเรียนแพทย์เป็นที่ที่ใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัยแต่ราคาแพง เทคโนโลยีส่วนหนึ่งคงจะไม่มีประสิทธิผล (efficacy) หรือได้ผลไม่คุ้มค่า คือไม่มีประสิทธิภาพ (efficiency) ตามตัวเลขของสหรัฐอเมริกาว่าอย่างน้อย ๑/๓ ของค่าใช้จ่ายหมดไปเพราะการรักษาที่ไม่ได้ผล โรงเรียนแพทย์ควรจะมีความสามารถในการประเมินเทคโนโลยีที่ใช้ในการวินิจฉัย และรักษาว่าอย่างใดให้ผลคุ้มค่า (cost-effective) หรือไม่เพียงใด ความรู้ที่ได้จะนำไปสู่การบริการที่มีคุณภาพสูงขึ้น แต่ประหยัดค่าใช้จ่ายลง รวมทั้งนำไปสู่การศึกษาอบรมและการปฏิบัติที่ถูกต้องของบุคลากรทั่วประเทศ อันจะมีผลต่อการสร้างระบบบริการสุขภาพที่ให้ผลคุ้มค่ายิ่งขึ้น การประเมินเทคโนโลยีอาจเป็นเรื่องที่โรงเรียนแพทย์ไม่คุ้นเคย แต่บัดนี้ประเทศไทยมีองค์กรและผู้เชี่ยวชาญในเรื่องนี้อยู่ในหน่วยงานที่เรียกว่า HITAP (Health Impact Technology Assessment Program) ซึ่งสามารถทำงานร่วมกับโรงเรียนแพทย์ได้ ๔. ปฏิรูปแพทย์ศาสตร์ศึกษาตามแนวทาง 21st Century Health Professions Education คณะกรรมการระดับโลกซึ่งมี Frenk และ Chen เป็นผู้นำได้เสนอให้มีการปฏิรูปการศึกษาวิชาชีพสุขภาพสำหรับศตวรรษที่ ๒๑ การศึกษาวิชาชีพสุขภาพที่ใช้มา ๑ ศตวรรษ คือตั้งแต่ ค.ศ.๑๙๑๐ โดยข้อเสนอแนะของ Abraham Flexner นั้น เป็นที่เรียกว่าเอาวิทยาศาสตร์เป็นตัวตั้ง (Science-based) เมื่อใช้มาประมาณ ๑๐๐ ปี ปรากฏว่าบุคลากรสุขภาพไม่เข้าใจ "ระบบ" ที่ซับซ้อนและเป็นพลวัต เมื่อระบบวิกฤตก็ไม่เข้าใจและไม่สามารถเป็นผู้นำเชิงนโยบายได้ ๒ คณะกรรมการระดับโลกได้เสนอให้ปรับแนวคิดการผลิตบุคลากร จากเอาวิทยาศาสตร์เป็นตัว ตั้ง มาเป็นเอาระบบเป็นตัวตั้ง (System-based) ซึ่งไม่ได้หมายความว่าให้ละทิ้งแนวทาง วิทยาศาสตร์ แต่หมายความว่าเอาระบบเป็นตัวตั้ง เอาวิทยาศาสตร์เป็นเครื่องมืออย่างหนึ่ง ภายในระบบมีเครื่องมือหลายอย่าง การศึกษาในแนวใหม่นี้จะเน้นการเรียนรู้ในระบบและ เรียนรู้ร่วมกับผู้เกี่ยวข้องอันหลากหลายในระบบ การปฏิรูปแพทย์ศาสตร์ศึกษาที่เอาระบบเป็นตัวตั้งนี้จะผสานกับข้อเสนอแนะอีก ๓ ข้อข้างต้น ทั้ง ๔ ประการนี้ต้องการการครุ่นคิดหรือโยนิโสมนสิการอย่างลึกซึ้ง ซึ่งก็เป็นการ สมควร เพราะโรงเรียนแพทย์เป็นสถาบันชั้นนำของสังคม การเป็นสถาบันชั้นนำนั้น มิใช่นำ เพียงการมีเทคโนโลยีที่ทันสมัย แต่โดยการมีปัญญาที่จะเห็นทั้งหมด นำประเทศออกจาก วิกฤตการณ์ ไปสู่ความเจริญอย่างยั่งยืน --- ๓ PGET โรงเรียนแพทย์กับการป้องกัน วิกฤตระบบบริการสุขภาพ ประเวศ วะสี

shareแบ่งปันเนื้อหา