auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (2 ไฟล์)

chrome_reader_modeเรื่อง

จินตนาการใหม่ประเทศไทย

chrome_reader_modeคำอธิบาย

บทความนี้ผู้เขียนกล่าวถึงคนไทยต้องมีจินตนาการใหม่ ว่าประเทศไทยมีทรัพยากรมหาศาลที่จะสร้างความสุขสำหรับทุกคนได้ ทั้งทรัพยากรธรรมชาติ ทรัพยากรทางสังคม ทรัพยากรทางวัฒนธรรม ทรัพยากรทางศาสนธรรม ประเทศไทยต้องมีเป้าหมายและวิสัยทัศน์ร่วมอยู่ที่การสร้างสัมมาชีพเต็มพื้นที่ เพราะสัมมาชีพเต็มพื้นที่คือปัจจัยของความร่มเย็นเป็นสุข

chrome_reader_modeบทคัดย่อ

# จินตนาการใหม่ประเทศไทย ประเวศ วะสี เนื่องในวาระดิถีขึ้นปีใหม่ ๒๕๕๒ ผมขออวยพรให้ท่านผู้อ่านโพสต์ทูเดย์ และคนไทยทุกหมู่เหล่าประสบความสุขสวัสดี สิ่งร้ายใดๆ ในปีเก่าก็ขอให้มลายหายไปกับกาลเวลาที่เคลื่อนผ่านคนไทยทุกคนล้วนต้องการมีชีวิตที่เป็นสุข และอยากเห็นบ้านเมืองร่มเย็นเป็นสุข อยากเห็นลูกหลานได้มีชีวิตอยู่ในสังคมที่ดีและมีความสุข ผมฝันเห็นคนทั้งมวลมีความสุข (Happiness For All) เราคงคิดว่าเป็นไปไม่ได้ เพราะความรู้บอกว่ามันเป็นไปไม่ได้ ความรู้มีข้อจำกัดมาก ทำให้คิดว่าเรื่องนั้นเรื่องนี้เป็นไปไม่ได้ แต่ความฝันหรือจินตนาการไม่มีข้อจำกัด จินตนาการจึงมีพลังมากกว่าความรู้ ไอน์สไตน์จึงกล่าวว่า "จินตนาการสำคัญกว่าความรู้" (Imagination is more important than knowledge) เจ้าชายสิทธัตถะทรงมีจินตนาการใหญ่มากกว่ามนุษย์พันทุกข์ได้ แต่ไม่ทรงความรู้ว่าทำอย่างไร ดังที่ไปทรงลองผิดลองถูกอยู่ ๖ ปี แต่จินตนาการใหญ่ทำให้เกิดวิริยะอย่างแรงกล้า เมื่อจอน เอฟ เคเนดี้ ขึ้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี สหรัฐอเมริกาในปี ค.ศ. ๑๙๖๐ ได้ประกาศว่าอเมริกาจะส่งคนไปลงดวงจันทร์ภายใน ๑๐ ปี โดยที่ขณะนั้นอเมริกาไม่มีความพร้อมที่จะทำเช่นนั้น และกำลังรันทดใจเสียด้วยซ้ำที่โซเวียตรัสเซีย สามารถยิงดาวเทียมสปุตนิคไปโคจรรอบโลกได้ในปี ค.ศ. ๑๙๕๗ แต่ความฝันใหญ่ว่าอเมริกาจะลงดวงจันทร์ให้ได้ภายใน ๑๐ ปี ก่อให้เกิดวิริยะอันยิ่งใหญ่แห่งชาติที่จะทำให้ได้ และก็ทำได้จริงๆ ประเทศไทยจมปลักหมักหมมอยู่ในวิกฤตการณ์ทางสังคมเศรษฐกิจ การเมือง และสิ่งแวดล้อม อย่างเรื้อรังและมองไม่เห็นทางออก จนรู้สึกสลดหดหู่ ท้อถอย หมดหวัง ดูถูกตัวเองโทษกันเอง ทะเลาะกันเอง แตกแยกรุนแรง นี้คือสภาพของจิตเล็ก จิตเล็กจะทำให้เราออกจากวิกฤตไม่ได้ ## ประเทศไทยต้องการจินตนาการใหม่ ศิลปิน นักครีเอทีฟ สื่อมวลชน ต้องรณรงค์ให้คนไทยร่วมสร้างจินตนาการใหม่ประเทศไทย เป็นจินตนาการใหญ่ มีจินตนาการว่าประเทศไทยมีพลังมหาศาล ที่จะทำให้คนไทยพ้นทุกข์ร่วมกัน ก้าวข้ามวิกฤต บรรลุยุคศรีอาริยะ ที่คนไทยทั้งมวลจะมีความสุขได้ เราถูกมายาคติครอบงำ ทั้งในพื้นฐานของเราเองและโดยมหาอำนาจตะวันตก ให้มีความรู้สึกด้อย มีความรู้สึกว่าเราจน เราไม่เก่ง เราเป็นคนไม่ดี เป็นอาการของคนจิตตก ถ้าเราเชื่ออย่างนั้น เราก็จะเป็นอย่างนั้นจริงๆ แต่จริงๆ แล้วมันไม่จริง ความจริงคือ ประเทศไทยมีทรัพยากรมหาศาล 1 ทั้งทรัพยากรธรรมชาติ ทรัพยากรทางวัฒนธรรม ทรัพยากรทางสังคม ทรัพยากรทางศาสนธรรม มากเกินพอที่จะสร้างความสุขสำหรับทุกๆ คน ถ้าเรามีจิตใหญ่ และเห็นความจริงเหล่านี้ เคยมีนักวิชาการญี่ปุ่นคนหนึ่งเขียนบทความเรื่อง "Thailand is rich, Japan is poor" ชี้ให้เห็นว่าประเทศไทยมีทรัพยากรทางธรรมชาติรุ่มรวยกว่าญี่ปุ่นมาก มีคนอังกฤษคนหนึ่งชื่อมาร์ตินวิลเลอร์แต่งงานกับผู้หญิงไทยและทำนายอยู่ที่หมู่บ้านคำปลาหลาย จังหวัดขอนแก่น เขาบรรยายให้เห็นว่าชีวิตของเขาดีกว่าชีวิตชีวิตของคนอังกฤษที่อังกฤษมาก เขากับภรรยาที่มีนา 6 ไร่ มากกว่าพ่อของเขาที่อังกฤษที่มีเพียงครึ่งเอเคอร์ ที่อังกฤษมีปัญหาเรื่องการว่างงาน เขามีงานทำตลอดทั้งปีเขามีความมั่นคงเรื่องอาหารสูงมาก เพราะมีข้าวกิน มีปลากิน มีผักกิน มีผลไม้กิน ลูกของเขาที่เกิดมาอิ่มมากไม่มีอดอยากเลย อากาศก็บริสุทธิ์กว่าที่ลอนดอนมาก ลูกของเราสามารถไปเที่ยวไปเล่นได้ทั่วไปในหมู่บ้าน มีความปลอดภัยมาก เพราะคนทั้งหมู่บ้านเป็นญาติพี่น้องกัน มาร์ตินบรรยายให้เห็นภาพ "สวรรค์บนดิน" ว่ามีจริงๆ บนผืนแผ่นดินไทย แต่เราไม่รู้เพราะเราติดอยู่ในมายาคติ "สวรรค์บนดิน" ไม่ได้มีแต่ที่คำปลาหลายเท่านั้น มีที่อื่นๆ อีกเยอะบนแผ่นดินไทย เมื่อกว่า ๒๐ ปี มาแล้วหมอบัญชา พงษ์พานิช พาท่านอาจารย์ระพี สาคริก กับผมไปค้างที่บ้านคีรีวงศ์จังหวัดนครศรีธรรมราช เราได้เห็นชาวบ้านรวมตัวร่วมคิดร่วมทำ รักษาความเป็นป่าไว้ได้ ชาวบ้านมีสัมมาอาชีพมีกินมีใช้ มีลำธารใสสะอาด ตอนเช้าหลังตักบาตรแล้วชาวบ้านก็เอาข้าวที่เหลือมาเลี้ยงปลาในลำธาร สายตาปลากับสายตาคนประสานกันอย่างมีความสุข ชาวบ้านที่คีรีวงศ์ยังจำได้มาจนถึงทุกวันนี้ว่าผมว่าที่นี่อย่างกับ "สวรรค์บนดิน" แถวบ้านผู้ใหญ่วิบูลย์ เข็มเฉลิมที่ฉะเชิงเทรา ที่เคยปลูกแต่มันสำปะหลังอย่างเดียวตามคำชักชวนของรัฐและนายทุน แล้วหมดเนื้อหมดตัว หมดป่าไม้เป็นหนี้เป็นสิน เครียดมีการฆ่ากันตายแทบทุกคืน เมื่อเปลี่ยนมาทำเกษตรผสมผสานความเป็นป่าก็กลับคืนมา ทุกคนมีกินอิ่มมากและกินไม่หมด เหลือแจกบ้างขายบ้างมีเวลามากขึ้น ใจเย็นลง การฆ่ากันตายไม่มีอีกเลย เมื่อไม่โลภและฉลาดวิถีชีวิตก็สมดุล และพอเพียง ธรรมชาติกลับคืนสู่การเชื่อมโยงกันและสงบสุข ในโลกที่ร่มร้อนและรุนแรง มีที่ไหนบ้างที่ความรุนแรงลดลง แต่มีในดินแดนไทยนี้แหละที่ชาวบ้านได้ค้นพบวิถีชีวิตที่สมดุล ตามหลักพระพุทธศาสนาที่เคยเป็นพื้นฐานของเรา แต่มีสิ่งแปลกปลอมที่มากับอำนาจรัฐและอำนาจทุนที่พยายามเปลี่ยนทรัพยากรทั้งหลายที่เป็นประโยชน์ต่อคนทั้งหมดให้เป็นเงินของคนส่วนน้อยตามแนวทางเงินนิยม ทำให้แผ่นดินเดือดและรุ่มร้อนมากขึ้น โลภะย่อมนำไปสู่โทสะ คือ ความรุนแรงและสงครามเสมอ พระพุทธองค์ผู้สัพพัญญทรงสอนว่าในตัวมนุษย์มีสัตว์ร้ายอยู่ ๓ ตัว คือ ตัณหา มานะ ทิฏฐิตัณหาคือความอยากได้มากๆ ตอนหลังนี่มันอยากได้มากเข้าๆ เป็นหมื่นล้านเป็นแสนล้าน มานะคือการใช้อำนาจเหนือคนอื่น ทิฏฐิ คือ การเอาความเหน็นของตัวเป็นใหญ่ ถ้าสัตว์ร้ายทั้งสามนี้มันโตมากมันก็ไล่งับผู้คน เมื่อเราสมาทานวิถีพัฒนาแบบตะวันตกที่เอาเงินเป็นตัวตั้ง ตั้งแต่สมัยจอมพลสฤษดิ์เมื่อ ๕๐ ปีที่แล้ว ความรู้สึกนึกคิดของคนไทยก็เปลี่ยนไป แผ่นดินเสียสมดุลและขัดแย้ง 2 รุนแรงมากขึ้นๆ ยิ่งมีนักการเมืองที่สัตว์ร้ายทั้งสามมันโตคับแก้ว ประเทศไทยก็เข้าไปสู่ความแตกแยกใหญ่อย่างไม่เคยมีมาก่อน วิกฤตเศรษฐกิจใหญ่ของโลกที่กำลังเกิดขึ้น ซึ่งหนีไม่พ้นที่จะเกิดและจะไม่เกิดอย่างไร เมื่อคุณโลภขนาดนั้นและโกงขนาดนั้น น่าจะสอนให้มนุษย์ปรับความคิดใหม่ ว่าการขับเคลื่อนที่มีโลภจริตเป็นเชื้อเพลิงนั้นนำมนุษยชาติไปสู่หายนะอย่างไร คนไทยเราน่าจะเห็นว่าท่ามกลางหายนะของโลภ ประเทศไทยไม่เป็นไรหรอก เพราะเราผลิตอาหารได้เหลือกิน และเลี้ยงชาวโลกได้ด้วย การผลิตอาหารได้พอกินคือเศรษฐกิจจริง เงินทองเป็นของมายา ข้าวปลาเป็นของจริง คนที่อยู่ในเศรษฐกิจจริงจึงไม่เดือดร้อน คนที่เดือดร้อนคือ คนที่อยู่ในเศรษฐกิจมายาคติ วิกฤตคราวนี้จะทำให้คนไทยออกจากความเชื่อผิดๆ และเห็นความจริงตามที่มาร์ติน วิลเลอร์ และนักวิชาการญี่ปุ่นคนนั้นบอกว่าแท้ที่จริงแล้วประเทศไทยรุ่มรวย คนไทยควรจะมีจินตนาการใหม่ ว่าประเทศไทยมีพลังมหาศาล ที่จะสร้างสังคมที่ร่มเย็นเป็นสุข ประดุจสวรรค์บนดินขึ้นบนผืนแผ่นดินไทย ที่สรรพชีวิตและสรรพสิ่งเชื่อมโยงกันอย่างสมดุล และศานติ ด้วยการศึกษาแผนปัจจุบันที่ทิ้งฐานทางวัฒนธรรม ทำให้คนไทยไม่เข้าใจความจริงของแผ่นดินไทย โดยเฉพาะชนชั้นนำทั้งหลาย เมื่อไม่เข้าใจความจริงของแผ่นดินไทยพัฒนาอย่างไรๆ ก็ไม่สำเร็จหรือกลับหายนะมากขึ้น เพราะท่านตกอยู่ในโมหภูมิ น่าจะกลับไปอ่านพระราชินีพณธ์เรื่อง "พระมหาชนก" กันให้มากๆ ถ้าผมจะแนะนำอะไรรัฐบาลใหม่สักอย่าง ก็คืออย่าคิดว่าข้าแน่ข้าเก่ง ขอให้ไปทำความเข้าใจ ความจริงของแผ่นดินไทย มิฉะนั้นก็จะไปทำความผิดพลาดซ้ำเหมือนกับรัฐบาลที่ผ่านมา สิ่งที่ต้องการมากในสังคมไทย คือสะพานทางสังคม (Social Bridge) ที่เชื่อมสังคมข้างบนให้เข้าใจสังคมข้างล่าง เราจะต้องเลิกเอาจีดีพีเป็นตัวตั้งของการพัฒนา เพราะจีดีพีไม่ใช่ดัชนีทางศีลธรรมหรือความร่มเย็นเป็นสุขโลกใช้จีดีพีจนวิกฤตหมดทั้งโลกอยู่แล้วในขณะนี้ เราควรเข้าใจว่ากุญแจของความร่มเย็นเป็นสุขคืออะไร ที่ตำบลยกกระบัตร อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร ย้อนหลังไป ๔๐ ปี เต็มไปด้วยความชั่วนานาชนิด ทั้งลักขโมย ยาเสพติด การพนัน พระเทคน์สั่งสอนอย่างไรๆ ความชั่วเหล่านี้ก็ไม่หายไป ต่อมามีพระหนุ่มองค์หนึ่งได้รับแต่งตั้งให้เป็นเจ้าอาวาสวัดยากระบัตร ท่านเห็นว่าชาวบ้านยากจนมาก จึงหาทางพัฒนาอาชีพต่อมาชาวบ้านทุกคนปลูกมะพร้าวและทำน้ำตาลมะพร้าวขาย ทุกคนมีรายได้วันละ ๒๐๐ - ๔๐๐ บาท (เมื่อ ๔๐ ปี ก่อน) ปรากฏว่าความชั่วต่างๆ หายไปหมด ชุมชนมีความร่มเย็นเป็นสุข ในพระสูตรซื่อกฎทันตสูตร ที่พระพุทธองค์ตรัสเล่าก็มีเรื่องตรงกันว่าเมื่อมีสัมมาชีพเต็มพื้นที่แล้วเกิดความร่มเย็นเป็นสุข สัมมาชีพเต็มพื้นที่ควรจะเป็นเป้าหมายของการพัฒนาไม่ใช่จีดีพี 3 สัมมาชีพหมายถึง อาชีพที่ไม่เบียดเบียนตัวเอง ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่เบียดเบียนสิ่งแวดล้อม และมีรายจ่ายน้อยกว่ารายได้ สัมมาชีพจึงเป็นเรื่องที่บูรณาการทั้งเศรษฐกิจ จิตใจ สังคม สิ่งแวดล้อม และศีลธรรม โปรดสังเกตว่า "สัมมาอาชีโว" เป็นหนึ่งในมรรค ๘ และธรรมชาติของมรรค ๘ นั้น คือ มรรคใดมรรคหนึ่งจะบูรณาการกับมรรคที่เหลือทั้งหมด ผู้ใหญ่ผายกับคุณคำเดื่องที่บุรีรัมย์ได้ทำการวิจัยว่า ในที่ดินหนึ่งไร่ทำอย่างไรจะพอกินทั้งครอบครัว และได้พบแล้ว ทั้งสองท่านมีความมั่นใจมากว่าประเทศไทยมีเนื้อที่ ๓๒๑ ล้านไร่ สามารถจัดให้ทุกครอบครัวมีที่ทำกินได้ อย่าว่าแต่ครอบครัวละหนึ่งไร่เลย ครอบครัวละ ๕ ไร่ ก็ได้รับรองว่าเหลือกินแน่ๆ ทิศทางของประเทศไทย ต้องสร้างความมั่นคงด้านอาหารให้คนไทยทุกคน จึงควรจัดที่ทำกินให้ผู้ที่ต้องการทำเกษตรเพื่อชีวิตให้ได้มากที่สุด จุดแข็งรากฐานของเราอยู่ที่การเกษตร การท่องเที่ยว และบริการ อย่างอื่นๆ เป็นตัวประกอบ สัมมาชีพเต็มพื้นที่ควรจะเป็นศูนย์กลางของการพัฒนาทุกด้านทั้งทางการเมือง เศรษฐกิจ การศึกษา วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี การวิจัย วัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม ทุน การสื่อสาร ฯลฯ โดยสรุป การพัฒนาอย่างบูรณาการมารวมกันที่สร้างสัมมาชีพเต็มพื้นที่ เรื่องนี้ไม่ยากถ้าคนไทยมีเป้าหมายและวิสัยทัศน์ร่วม ที่ประเทศไม่มีพลังเพราะเราขาดเป้าหมายและวิสัยทัศน์ร่วม แต่ละเรื่องแต่ละอย่างไปคนละทิศคนละทาง การมีเป้าหมายและวิสัยทัศน์ร่วมจะเสมือนจูนคลื่นต่างๆ เข้ามาด้วยกันเกิดพลังประดุจแสงเลเซอร์ที่จะทำให้บรรลุเป้าหมาย เป้าหมายของเราคือคนไทยทั้งมวลมีความสุข (Happiness For All) เราต้องร่วมสร้างประเทศไทยให้เป็นสวรรค์บนดิน หรือเป็นประเทศที่น่าอยู่ที่สุดในโลก คนไทยต้องมีจินตนาการใหม่ ว่าประเทศไทยมีทรัพยากรมหาศาลที่จะสร้างความสุขสำหรับทุกคนได้ ทั้งทรัพยากรธรรมชาติ ทรัพยากรทางสังคม ทรัพยากรทางวัฒนธรรม ทรัพยากรทางศาสนธรรม ประเทศไทยต้องมีเป้าหมายและวิสัยทัศน์ร่วมอยู่ที่การสร้างสัมมาชีพเต็มพื้นที่ เพราะสัมมาชีพเต็มพื้นที่คือปัจจัยของความร่มเย็นเป็นสุข ทั้งหมดนี้จะทำให้คนไทยมีความสุขสวัสดี ตามคำอวยพรของโพสต์ทูเดย์ เนื่องในวาระดิถีขึ้นปีใหม่ ๒๕๕๒ --- 4 PCET # จินตนาการใหม่ประเทศไทย ประเวศ วะสี

shareแบ่งปันเนื้อหา