auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (2 ไฟล์)

chrome_reader_modeเรื่อง

สัจจะและสมานฉันท์

chrome_reader_modeคำอธิบาย

บทความนี้ผู้เขียนกล่าวถึงความจริงและสมานฉันท์ ในความขัดแย้งใหญ่ในสังคมไทย ซึ่งความจริงเกี่ยวกับระบอบทักษิณมีความซับซ้อน คงจะเข้าถึงไม่ได้ด้วยการตีกัน การด่าทอกัน หรือการรัฐประหาร กระบวนการเข้าถึงความจริงน่าจะประกอบด้วย 1) สันติวิธี 2) นิติธรรม 3) ความรู้ข้อมูล (หลักฐานความมีเหตุผล) จะโต้เถียง ทะเลาะกัน ชุมนุม หรือเดินขบวนการอย่างไรก็ได้ แต่ยึดหลัก 3 ประการข้างต้น คือ ต้องสันติ ต้องเคารพกฎหมาย ต้องใช้ความรู้ข้อมูลหลักฐานเหตุผล หลัก 3 ประการนี้จะทำให้ฝ่าความเสียดทานและความยากลำบากของวิกฤตการณ์ไปสู่ความจริงที่คนไทยจะสมานฉันท์กันได้

chrome_reader_modeบทคัดย่อ

# สัจจะและสมานฉันท์ (Truth and Reconciliation) ## ประเวศ วะสี มีเสียงเรียกร้องสมานฉันท์มาจากหลายฝ่าย ซึ่งเป็นเจตนาที่ดี แต่ไม่สำเร็จ เพราะความแตกต่างกัน โดยสิ้นเชิงแบบขาวกับดำในทัศนะที่เกี่ยวกับ "ระบอบทักษิณ" ฝ่ายหนึ่งเห็นคุณงามความดีว่าทักษิณช่วย พัฒนาเศรษฐกิจ ช่วยความเดือดร้อนของคนจน กำหนดความไม่เอาไหนของพวกขุนนาง อีกฝ่ายหนึ่งเห็น ความเลวร้ายว่าทักษิณโกงกินคอรัปชั่นใช้เงินซื้อทุกอย่าง ทำลายความยุติธรรมและระบอบประชาธิปไตย ขายชาติบ้านเมือง ถ้ามองต่างกันโดยสิ้นเชิงอย่างนี้จะสมานฉันท์กันได้อย่างไร คนที่เรียกร้องความสมานฉันท์อาจถูกโกรธเสียอีกว่าไม่รู้ประสิประชาอะไร ว่านี่ไม่ใช่การ ทะเลาะกัน แต่เป็นความพยายามจะขจัดอธรรม แล้วคุณจะมาห้ามการจัดอธรรมได้อย่างไร ความเห็นทำให้เห็นตรงกันไม่ได้ แต่ความจริงที่จริงโดยมีข้อมูลหลักฐานทำให้เห็นตรงกันได้ ฉะนั้นเรื่องของความจริงหรือสัจจะจึงเป็นเรื่องสำคัญที่จะคลายความขัดแย้ง ท่านมหาตมะคานธีท่านจึง เรียกขบวนการของท่านว่า "สัตยาเคราะห์" ที่แอฟริกาใต้ซึ่งเคยขัดแย้งกันรุนแรง เขาไม่เรียกร้องความ สมานฉันท์เฉยๆ แต่เขาเรียกร้อง Truth & Reconciliation หรือ สัจจะและสมานฉันท์ คือความจริงต้องมา ก่อนแล้วจึงสมานฉันท์ได้ ถ้ารู้ความจริงตรงกันแล้ว กระบวนการสมานฉันท์จึงทำงานได้ เช่น การขอโทษ การให้อภัย การ เยียวยา ที่แอฟริกาใต้ตำรวจคนขาวได้พูดความจริงต่อหน้าที่ประชุมคนดำว่าเขาได้ไปฆ่าใครมาบ้าง แทนที่คนดำทั้งหมดในที่ประชุมจะไปรุมฉีกเนื้อตำรวจคนขาว แต่รองให้กันระงมและเต็มไปด้วยอภัยวิถี ที่อะริโซนา สหรัฐอเมริกา วัยรุ่นคนหนึ่งไปขายพิซซาแล้วถูกวัยรุ่นอีกคนหนึ่งยิงตาย พ่อของเด็กที่ตายไป ดูแลวัยรุ่นที่มายิงลูกเขาตาย เพราะถือว่าผู้ยิ่งก็ตกเป็นเหยื่อเหมือนกัน ผู้ยิงและพ่อแม่ของเขาคงมีความ ทุกข์ไม่ยิ่งหย่อนกว่าผู้สูญเสียลูก และต้องการการเยียวยาด้วยเหมือนกัน เมื่อพ่อผู้สูญเสียลูกเล่าให้ที่ ประชุมที่แคลิฟอร์เนียฟังถึงการที่เขาไปเยียวยาผู้ที่ยิงลูกของเขา คนที่ประชุมทั้งหมดร้องไห้กันระงม เพราะอภัยวิถีเข้าไปสัมผัสในส่วนลึกของความเป็นมนุษย์อย่างแรง ในความเป็นมนุษย์นั้นมีความสามารถ ในการให้อภัยอย่างน่าอัศจรรย์ เราจึงน่าจะนึกถึงความจริงและสมานฉันท์ ในความขัดแย้งใหญ่ในสังคมไทย ๑ ความจริงเกี่ยวกับระบอบทักษิณมีความซับซ้อน คงจะเข้าถึงไม่ได้ด้วยการตีกัน การดาทอกัน หรือการรัฐประหาร กระบวนการเข้าถึงความจริงน่าจะประกอบด้วย (๑) สันติวิธี (๒) นิติธรรม (๓) ความรู้ข้อมูล (หลักฐานความมีเหตุผล) จะโต้เถียง ทะเลาะกัน ชุมนุม หรือเดินขบวนการอย่างไรก็ได้ แต่ยึดหลัก ๓ ประการข้างต้น คือ ต้องสันติ ต้องเคารพกฎหมาย ต้องใช้ความรู้ข้อมูลหลักฐานเหตุผล หลัก ๓ ประการนี้จะทำให้ฝ่าความ เสียดทานและความยากลำบากของวิกฤตการณ์ไปสู่ความจริงที่คนไทยจะสมานฉันท์กันได้ ความจริงผมได้พูดถึงวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์มากว่า ๑๐ ปี ก่อนที่คุณ ทักษิณจะปรากฏบนขอบฟ้าการเมืองไทยว่าเป็นวิกฤตการณ์สุดๆ และยากต่อการแก้ไขเพราะไม่รู้ว่าศัตรู คือใคร เผลอๆ จะเป็นการทำลายตัวเอง ในความซับซ้อนของวิกฤตการณ์ปัจจุบันเราต้องค่อยๆ สาวถึง สาเหตุที่ฝังลึกและแก้ไขให้ตรงเหตุ มีสาเหตุใหญ่ๆ อย่างน้อย ๕ ประการที่นำมาสู่วิกฤตการณ์ปัจจุบัน คือ (๑) ความเป็นสังคมทางดิ่ง ที่เป็นความสัมพันธ์ระหว่างผู้มีอำนาจข้างบนกับผู้ไม่มีอำนาจข้างล่าง เป็นสังคมทอนกำลัง ที่ไม่มีทางที่เศรษฐกิจจะดี การเมืองจะดี และศีลธรรมจะดีเพราะเป็นสังคมที่ขาด ความเสมอภาคและภราดรภาพ ขาดความเป็นธรรม (๒) โครงสร้างอำนาจรัฐรวมศูนย์ หรือเผด็จการโดยรัฐ ทำให้ไม่มีพลังสร้างสรรค์แต่มีการใช้อำนาจ ในทางผิดๆ ตลอดจนคอร์รัปชั่น และก่อความขัดแย้งกับท้องถิ่นปัญหาจังหวัดชายแดนภาคใต้เกิดความ ขัดแย้งระหว่างอำนาจรัฐรวมศูนย์กับวัฒนธรรมท้องถิ่น (๓) การศึกษา ที่ทำให้อ่อนแอทางปัญญาทั้งชาติ เพราะเอาวิชาเป็นตัวตั้งแทนที่จะเอาความจริงของ ชีวิตและสังคมเป็นตัวตั้ง (๔) การสร้างพระเจดีย์จากยอด พระเจดีย์ต้องสร้างจากฐาน ไม่มีพระเจดีย์องค์ใดสร้างสำเร็จจากยอด เพราะจะพังลงๆ การพัฒนาของเราทำจากยอดทั้งสิ้น จึงไม่สำเร็จไม่ว่าเศรษฐกิจ การศึกษา การเมืองหรือ อะไรอื่น ฐานของพระเจดีย์คือชุมชนท้องถิ่น (๕) ธนกิจการเมือง ในการเลือกตั้งครั้งแรกๆ หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อ พ.ศ. ๒๔๗๕ ได้ ผู้แทนราษฎรที่มีคุณภาพสูงมากที่มีทั้งอุดมการณ์ ความรู้ ความสุจริต และการอุทิศตัวเพื่อประเทศ คุณภาพของนักการเมืองลดลงไปเรื่อยๆ เมื่ออำนาจของกองทัพและอำนาจนิยมเข้ามาแทรกแซงทาง การเมือง อำนาจเงินนั้นเข้ามาก่อนคุณทักษิณแล้ว แต่ยุคคุณทักษิณได้มีการร่วมทุนขนาดใหญ่เป็นหมื่นๆ ล้าน ทำให้เกิดธนกิจการเมืองแบบสุดๆ คุณภาพของนักการเมืองที่ขาดอุดมการณ์ ขาดความรู้ ขาดความ สุจริต ขาดความอุทิศตัวเพื่อประเทศ เป็นอุปสรรคใหญ่ต่อความก้าวหน้าของระบอบประชาธิปไตย ๒ เหตุทั้ง ๕ ประการของวิกฤตชาติเป็นเรื่องยากต่อความเข้าใจ เพราะสังคมไทยฝังแน่นอยู่ในระบบ อนุรักษ์นิยม ในความฝังแน่นนั้นสิ่งใหม่เกิดไม่ได้ แต่สิ่งเก่าก็ทำให้วิกฤตมากขึ้นเรื่อย ๆ เพราะสังคมไทย เติบโตและสลับซับซ้อนเกินกว่าที่ระบบอนุรักษ์จะรักษาดุลยภาพได้ ปรากฏการณ์ทักษิณมาเขย่าให้ทุก องคาพยพของสังคมไทยหลวมหมด เกิดสภาพโกลาหล (Chaos) ขึ้น ในสภาพโกลาหลเป็นทางสองแพร่ง ทางหนึ่งคือเกิดความรุนแรงนองเลือด อีกทางหนึ่งคือเกิดการยกระดับการพัฒนาไปสู่สิ่งใหม่ที่ดี (New order) สิ่งใหม่ที่ดีเกิดไม่ได้ในสภาวะที่แข็งเป็นหิน แต่จะเกิดขึ้นที่ชายขอบของความโกลาหล คนไทยควรจะใช้สติใช้ปัญญาหลีกเลี่ยงทางแพร่งที่หนึ่งไปสู่ทางแพร่งที่สอง นั่นคือไปสู่สิ่งใหม่ ที่ดี ซึ่งในที่นี้ขอเรียกว่า สันติประชาธรรมหรือประชาธิปไตยใหม่ที่มีคุณภาพที่ดี โดยแก้ไขตามสาเหตุ วิกฤตทั้ง ๕ ประการที่กล่าวข้างต้น โดยดำเนินไปบนเส้นทางสู่ความจริงและสมานฉันท์ ตามหลัก ๓ ประการคือ สันติวิธี นิติธรรม ใช้ความรู้ข้อมูลหลักฐานเหตุผล ความจริงประเทศไทยมีทรัพยากรอันอุดม เกินพอที่จะสร้างความผาสุกแก่คนทั้งมวล ถ้าช่วยกัน สร้างความถูกต้อง สังคมไทยป่วยมากจนวิกฤต เพราะความไม่ถูกต้อง ถึงเวลาที่คนไทยจะใช้วิกฤตการณ์ ครั้งนี้เป็นโอกาส ที่จะรณรงค์กันทุกองคาพยพของสังคมให้ธรรมะหรือความถูกต้องเป็นหลักของแผ่นดิน แทนที่อำนาจและความไม่ถูกต้องเพื่อความบังเกิดขึ้นของแผ่นินที่มีธรรมครอง อันจะเป็นไปเพื่อความ ผาสุกของคนทั้งมวลร่วมกัน .- --- ๓ PCET สัจจะและสมานฉันท์ ประเวศ วะสี

shareแบ่งปันเนื้อหา