auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (2 ไฟล์)

chrome_reader_modeเรื่อง

คุยกับผู้อ่าน : ธนาคารต้นไม้ (นิตยสารหมอชาวบ้าน พ.ศ.2557 )

chrome_reader_modeคำอธิบาย

ศ.นพ.ประเวศ วะสี ได้ เขียนบทความ ธนาคารต้นไม้ ในคอลัมน์ คุยกับผู้อ่าน กล่าวถึง การจัดตั้งธนาคารต้นไม้ เชื่อมโยงกับการจัดการของต่างประเทศและภูมิปัญญาของประเทศไทยเพื่อสร้างพื้นที่ป่าให้อุดมสมบูรณ์

chrome_reader_modeบทคัดย่อ

คุยกับผู้อ่าน | นพ.ประเวศ วะสี # ธนาคารต้นไม้ เมื่อวันศุกร์ที่ ๑๔ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๕๗ คุณเอ็นนู ซื่อสุวรรณ อดีตรองผู้จัดการใหญ่ธนาคารเพื่อ การเกษตร และสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ได้พาคุณไสว แสงสว่าง ผู้จัดการธนาคารต้นไม้คนแรกของโลก มาคุย กับกลุ่มสามพราน ธนาคารต้นไม้คิดคนไทยและทำในเมืองไทย เป็นเรื่องใหญ่ที่สามารถแก้ทุกข์ได้ทั้งแผ่นดิน ไปพ้น ปัญญาแบบอาณานิคม ## ภูมิสังคมของฝรั่งกับของไทยไม่เหมือนกัน ฝรั่งอยู่เมืองหนาวมีความขาดแคลนทางธรรมชาติ ไทยอยู่ในเขตร้อนชุ่มชื้นที่ธรรมชาติอุดมสมบูรณ์ เช่น เมืองหนาวมีต้นไม้ไม่กี่ชนิด แต่ในภูมิประเทศของไทยต้นไม้และพรรณพืชมีเป็นพันๆ ชนิด ที่เรียกว่ามีความ หลากหลายทางชีวภาพ เนื่องจากฝรั่งอยู่ในภูมิประเทศที่ขาดแคลนจึงมีวัฒนธรรมของการแย่งชิงหรือไปปล้นเขามากิน เช่น ไปยึด บ้านเล็กเมืองน้อยเป็นอาณานิคม และขนทรัพยากรของเขาไปกินไปใช้ นั่นคือไปทำลายทรัพยากรและวัฒนธรรม ของคนอื่นซึ่งเป็นคนส่วนมาก เพื่อความมั่งคั่งของตนเองซึ่งเป็นคนส่วนน้อย นี่คือฐานที่มาของปัญญาแบบอาณา นิคม เมื่อคนไทยไปเรียนจากเมืองฝรั่งโดยไม่รู้ตัว และไม่รู้ฐานที่มาของปัญญาแบบอาณานิคม ก็ไปรับเอา ความคิดแบบนี้มาทำกับเกษตรกรไทย แบบที่เจ้าอาณานิคมทำกับประเทศเมืองขึ้นของตัว นั่นคือทำลายฐาน ทรัพยากรและฐานวัฒนธรรมเพื่อความมั่งคั่งของคนส่วนน้อย ผลของการพัฒนาแบบนี้ในประเทศไทย ๕๐ ปี ก็คือ ป่าไม้ของเราที่เคยมีกว่า ๖๐% ของพื้นที่เหลือเพียง ๒๐ กว่า ไม่เพียงพอที่จะรักษาสมดุลของธรรมชาติ เกษตรกรต้องล้มละลายทางเศรษฐกิจ เป็นหนี้เป็นสิน ขายที่ ขายวัวขายควาย ขายแม้กระทั่งลูกสาวไปเป็นโสเภณี เกษตรที่ล้มละลายอพยพมาเป็นแรงงานราคาถูกในเมือง ซึ่ง คุณภาพและความมั่นคงในชีวิตก็ขาดแคลน แล้วเด็กและเยาวชนของเราจะมีคุณภาพได้อย่างไร ธนาคารต้นไม้เกิดจากปัญญาที่เข้าใจภูมิสังคมของไทย และภูมิปัญญาทางการจัดการที่ส่งเสริมให้ปลูก ต้นไม้มากๆ สามารถเอาต้นไม้มาฝากธนาคาร ได้เครดิตเป็นตัวเงินไปลงทุนทำอย่างอื่น มีดอกเบี้ย ต้นไม้โตขึ้นทุก วันแต่ละวันต้นไม้ ๑ ต้น มีมูลค่าเพิ่มขึ้น ๓ บาท ถ้ามี ๑,๐๐๐ ต้น ก็มีมูลค่าเพิ่มวันละ ๓,๐๐๐ บาท ต้นไม้ที่โตแล้วจะทำประโยชน์ได้ประมาณต้นละ ๓๐,๐๐๐ บาท ถ้ามี ๑,๐๐๐ ต้น ก็ = ๓๐,๐๐๐,๐๐๐ ล้านบาท ประโยชน์จากต้นไม้มีนานัปการ เมื่อมีมากๆ ก็เพิ่มความเป็นป่า เป็นแหล่งต้นน้ำลำธาร สร้างปุ๋ยให้ดิน ต้นหญ้าเลี้ยงวัวได้ ขี้วัวเป็นปุ๋ย ทำแก๊ส กิ่งก้านต้นไม้ทำเป็นถ่าน ได้น้ำส้มควันไม้ ได้แหล่งพลังงาน ลดการซื้อน้ำมัน ไม้กระดานเอาไปทำเฟอร์นิเจอร์ ปลูกบ้าน ต่อเรือ ทำงานศิลปะ และของเด็กเล่น ฯลฯ ธนาคารต้นไม้จะนำไปสู่ความสมดุลของธรรมชาติ ของชีวิต ของเศรษฐกิจ ของพลังงาน จึงกล่าวว่า สามารถแก้ทุกข์ทั้งแผ่นดิน เราจึงต้องระมัดระวังภูมิปัญญาแบบอาณานิคม และหันมาหาภูมิธรรมภูมิปัญญาที่ เหมาะสมกับภูมิสังคมของเราให้มากขึ้น ประเวศ วะลี ขอบคุณ ผู้เขียนทุกท่านที่ช่วยเขียนเป็นวิทยาทาน * บทความที่ตีพิมพ์ในนิตยสารหมอชาวบ้าน ยินดีที่จะให้นำไปเผยแพร่เป็นวิทยาทานสู่ประชาชน แต่ต้องอ้างอิงแหล่งที่มา ชื่อผู้เขียน (ซึ่งเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์) ไม่อนุญาตให้นำไปเผยแพร่เกี่ยวข้องกับผลประโยชน์ทางการค้า * ข้อความโฆษณาใดๆ ที่ตีพิมพ์ในนิตยสารหมอชาวบ้านเป็นไปตามเงื่อนไขทางธุรกิจการค้า คณะบรรณาธิการไม่ จำเป็นต้องเห็นด้วยเสมอไป คุยกับผู้อ่าน | นพ.ประเวศ วะสี # ธนาคารต้นไม้ เมื่อวันศุกร์ที่ ๑๔ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๕๗ คุณเอ็นนู ซื่อสุวรรณ อดีตรองผู้จัดการใหญ่ธนาคารเพื่อการเกษตร และสหกรณ์การเกษตร (ธ.ก.ส.) ได้พาคุณไสว แสงสว่าง ผู้จัดการธนาคารต้นไม้คนแรกของโลก มาคุยกับกลุ่ม สามพราน ธนาคารต้นไม้คิดโดยคนไทยและทำในเมืองไทย เป็นเรื่องใหญ่ที่สามารถแก้ทุกข์ได้ทั้งแผ่นดิน ไปพ้นปัญญา แบบอาณานิคม ## ภูมิสังคมของฝรั่งกับของไทยไม่เหมือนกัน ฝรั่งอยู่เมืองหนาวมีความขาดแคลนทางธรรมชาติ ไทยอยู่ในเขตร้อนชุ่มชื้นที่ธรรมชาติอุดมสมบูรณ์ เช่น เมืองหนาวมีต้นไม้ไม่กี่ชนิด แต่ในภูมิประเทศของไทยต้นไม้และพรรณพืชมีเป็นพันๆ ชนิด ที่เรียกว่ามีความ หลากหลายทางชีวภาพ เนื่องจากฝรั่งอยู่ในภูมิประเทศที่ขาดแคลนจึงมีวัฒนธรรมของการแย่งชิงหรือไปปล้นเขามากิน เช่น ไปยึดบ้าน เล็กเมืองน้อยเป็นอาณานิคม และขนทรัพยากรของเขาไปกินไปใช้ นั่นคือไปทำลายทรัพยากรและวัฒนธรรมของคน อื่นซึ่งเป็นคนส่วนมาก เพื่อความมั่งคั่งของตนเองซึ่งเป็นคนส่วนน้อย นี่คือฐานที่มาของปัญญาแบบอาณานิคม เมื่อคนไทยไปเรียนจากเมืองฝรั่งโดยไม่รู้ตัว และไม่รู้ฐานที่มาของปัญญาแบบอาณานิคม ก็ไปรับเอา ความคิดแบบนี้มาทำกับเกษตรกรไทย แบบที่เจ้าอาณานิคมทำกับประเทศเมืองขึ้นของตัว นั่นคือทำลาย ฐานทรัพยากรและฐานวัฒนธรรมเพื่อความมั่งคั่งของคนส่วนน้อย ผลของการพัฒนาแบบนี้ในประเทศไทย ๕๐ ปี ก็คือ ป่าไม้ของเราที่เคยมีกว่า ๖๐% ของพื้นที่เหลือเพียง ๒๐ กว่า ไม่เพียงพอที่จะรักษาสมดุลของธรรมชาติ เกษตรกรต้องล้มละลายทางเศรษฐกิจ เป็นหนี้เป็นสิน ขายที่ ขายวัว ขายควาย ขายแม้กระทั่งลูกสาวไปเป็นโสเภณี เกษตรกรที่ล้มละลายอพยพมาเป็นแรงงานราคาถูกในเมือง ซึ่งคุณภาพ และความมั่นคงในชีวิตก็ขาดแคลน แล้วเด็กและเยาวชนของเราจะมีคุณภาพได้อย่างไร ธนาคารต้นไม้เกิดจากปัญญาที่เข้าใจภูมิสังคมของไทย และภูมิปัญญาทางการจัดการที่ส่งเสริมให้ปลูก ต้นไม้มากๆ สามารถเอาต้นไม้มาฝากธนาคาร ได้เครดิตเป็นตัวเงินไปลงทุนทำอย่างอื่น มีดอกเบี้ย ต้นไม้โตขึ้นทุกวัน แต่ละวันต้นไม้ ๑ ต้น มีมูลค่าเพิ่มขึ้น ๓ บาท ถ้ามี ๑,๐๐๐ ต้น ก็มีมูลค่าเพิ่มวันละ ๓,๐๐๐ บาท ต้นไม้ที่โตแล้วจะทำประโยชน์ได้ประมาณต้นละ ๓๐,๐๐๐ บาท ถ้ามี ๑,๐๐๐ ต้น ก็ = ๓๐,๐๐๐,๐๐๐ ล้านบาท ประโยชน์จากต้นไม้มีนานัปการ เมื่อมีมากๆ ก็เพิ่มความเป็นป่า เป็นแหล่งต้นน้ำลำธาร สร้างปุ๋ยให้ดิน ต้นหญ้าเลี้ยงวัวได้ ขี้วัวเป็นปุ๋ย ทำแก๊ส กิ่งก้านต้นไม้ทำเป็นถ่าน ได้น้ำส้มควันไม้ ได้แหล่งพลังงาน ลดการซื้อ น้ำมัน ไม้กระดานเอาไปทำเฟอร์นิเจอร์ ปลูกบ้าน ต่อเรือ ทำงานศิลปะ และของเด็กเล่น ฯลฯ ธนาคารต้นไม้จะนำไปสู่ความสมดุลของธรรมชาติ ของชีวิต ของเศรษฐกิจ ของพลังงาน จึงกล่าวว่า สามารถแก้ทุกข์ทั้งแผ่นดิน เราจึงต้องระมัดระวังภูมิปัญญาแบบอาณานิคม และหันมาหาภูมิธรรมภูมิปัญญา ที่เหมาะสมกับภูมิสังคมของเราให้มากขึ้น ประเวศวะสี ## ขอบคุณ ผู้เขียนทุกท่านที่ช่วยเขียนเป็นวิทยาทาน * บทความที่ดีพิมพ์ในนิตยสารหมอชาวบ้าน ยินดีที่จะให้นำไปเผยแพร่เป็นวิทยาทานสู่ประชาชน แต่ต้องอ้างอิงแหล่งที่มาชื่อผู้ เขียน (ซึ่งเป็นเจ้าของลิขสิทธิ์) ไม่อนุญาตให้นำไปเผยแพร่เกี่ยวข้องกับผลประโยชน์ทางการค้า * ข้อความโฆษณาใด ๆ ที่ดีพิมพ์ในนิตยสารหมอชาวบ้านเป็นไปตามเงื่อนไขทางธุรกิจการค้า คณะบรรณาธิการไม่จำเป็นต้องเห็น ด้วยเสมอไป

shareแบ่งปันเนื้อหา