auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (2 ไฟล์)

chrome_reader_modeเรื่อง

แนวทางเงินนิยม หรือ แนวทางรัตนโกสินทร์

chrome_reader_modeคำอธิบาย

บทความนำเสนอเกี่ยวกับ ข้อเปรียบเทียบระหว่าง แนวทางเงินนิยมกับแนวทางรัตนโกสินทร เพื่อให้เข้าใจความแตกต่างระหว่าง 2 แนวทางนี้ ผ่านประเด็น 2 ประเด็น คือ 1. การเร่งเครื่องท่ามกลางความไม่มีสมดุล และ 2. การเติบโตบนความสมดุล ซึ่งเขียนโดย ศ.นพ.ประเวศ วะสี

chrome_reader_modeบทคัดย่อ

ประเด็นทางการเมือง # แนวทางเงินนิยม หรือ แนวทางรัตนโกสินทร์ ## ประเวศ วะสี (ดู "ยุทธศาสตร์รัตนโกสินทร์" พิมพ์โดย มูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ) ในฤดูหาเสียงเลือกตั้ง ควรจะหยิบประเด็นทางการเมืองขึ้นมากกัน ทั้งในหมู่ประชาชน และนักการเมือง และระหว่างนักการเมืองกับประชาชน ถ้าทำได้ดีก็อาจมีผลเป็นการก้าวกระโดด ทางสติปัญญาของประเทศ ## ประเด็นทางการเมืองที่สำคัญที่สุด คือ ทิศทางการพัฒนาประเทศ ทิศทางการพัฒนาประเทศเป็นเรื่องที่กระทบทุกองคาพยพของสังคม ทั้งทางบวกและทาง ลบ เช่น ถ้าจุดมุ่งหมายของเราอยู่ที่อุดร แต่เรากลับขับรถไปทางทักษิณ เราย่อมไม่มีทางถึง จุดหมาย หรือจุดมุ่งหมายเราอยู่ที่ทักษิณ แต่กลับขับรถไปทางอุดร ก็ไม่มีทางจะถึงจุดมุ่งหมาย เช่นเดียวกัน ฉะนั้นในการดูพรรคการเมือง ไม่ควรจะดูนโยบายเป็นเรื่อง ๆ หรือดูว่าหัวหน้าพรรคเก่ง หรือไม่เก่ง หรือดีหรือไม่ดี เท่านั้น แต่ควรดูทิศทางหรือแนวทางใหญ่ ๆ ของพรรคด้วย ว่าจะไปทาง ไหนกัน ในที่นี้เสนอให้เปรียบเทียบระหว่าง แนวทางเงินนิยม กับ แนวทางรัตนโกสินทร์ เพื่อให้เข้าใจความแตกต่างระหว่าง ๒ แนวทางนี้จะขออธิบายความแตกต่างระหว่าง * การเร่งเครื่องท่ามกลางความไม่มีสมดุล * การเติบโตบนความสมดุล กับ • ดังนี้ ## การเร่งเครื่องท่ามกลางความไม่มีสมดุล สังคมไทยขณะนี้ขาดความเป็นธรรมทางสังคม ทั้งความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ ความเป็น ธรรมทางการเข้าถึงการใช้ทรัพยากร ความเป็นธรรมทางการศึกษา ความเป็นธรรมทางการใช้ บริการสังคม ความเป็นธรรมทางกฎหมาย เป็นต้น สังคมเช่นนี้พื้นฐานจะอ่อนแอ เมื่อเร่งการ พัฒนาโดยเอาเงินเป็นตัวตั้ง ความไม่เท่าเทียมกันจะมากขึ้น การแย่งชิงจะรุนแรงขึ้น ความเสื่อม เสียทางศีลธรรมจะมากขึ้น ความรุนแรงจะมากขึ้น ปัญหาต่าง ๆ เหล่านี้จะฉุดจรวดแห่งการ พัฒนามิให้ไปโลด แต่จะแตกและตกลง (ตามรูปที่ ๑) -๑- รูปที่ ๑ การเร่งเครื่องท่ามกลางการขาดความสมดุลของสังคมจะทำให้เกิดความไม่เท่าเทียมกันมากขึ้น การเสื่อมเสียทางศีลธรรม ความรุนแรง จรวดแห่งการพัฒนาจะแตกและตกลง ## การเติบโตบนความสมดุล ถ้าฐานของสังคมมีความสมดุลมั่นคง การเติบโตทางเศรษฐกิจก็ไม่ก่อให้เกิดปัญหาต่าง ๆ เหมือนการเร่งการเติบโตท่ามกลางการขาดความสมดุล รูปที่ ๒ แสดงโครงสร้างของความสมดุลและการเติบโตบนความสมดุล รูปที่ ๒ การเติบโตบนความสมดุล ความสมดุลประกอบด้วยความพอเพียงอย่างทั่วถึง ความเป็นธรรมทางสังคมและสันติภาพ เมื่อฐานแข็งแรงการเติบโตขึ้นไปอีก ไม่ทำให้เกิดความวุ่นวาย และความล่มสลาย ฐานของความสมดุลอยู่ที่ความพอเพียงอย่างทั่วถึง ความเป็นธรรมทางสังคม และสันติภาพ ความพอเพียง ความเป็นธรรมทางสังคม และสันติภาพ เป็นปัจจัยส่งเสริมซึ่งกันและกัน นี้เป็น "สามเหลี่ยมแห่งความสุขและความยั่งยืน" ถ้าบ้านเมืองของเรามีความสงบและ -๒- รูปที่ ๓ สามเหลี่ยมแห่งความพอเพียง-เป็นธรรม-สันติภาพ (= สามเหลี่ยมแห่งความสุข) ประชาชนมีความผาสุก ใคร ๆ ก็อยากมาดูอยากมาเยี่ยมเยือน รายได้จากการท่องเที่ยวที่ดีก็จะเกิดขึ้นโดยอัตโนมัติ สันติภาพจึงเป็นทั้งสภาพการพัฒนาและเป็นทุนอันยิ่งใหญ่ของการพัฒนา ตรงข้ามถ้าขาดสันติภาพแล้วมีเงินเท่าไร ๆ ก็ซื้อไม่ได้ เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาและความสุข แนวทางนี้อาจเรียกว่า "แนวทางสันติภาพ" ก็ได้ ## แนวทางเงินนิยม หมายถึงการพัฒนาที่เอาเงินเป็นตัวตั้ง ทำอะไรก็ได้ขอให้ได้เงิน ไม่ว่าเงินนั้นจะได้มาจาก อบายมุข หรือการใด ๆ โดยไม่คำนึงถึงศีลธรรม ใช้การกระตุ้นการบริโภคมาก ๆ เพื่อเศรษฐกิจ มันจะได้เติบโต กระตุ้นให้มันฟุ่มเฟือยต่าง ๆ กระตุ้นการเสพสุขทางเนื้อหนังมังสา กระตุ้นเซ็กซ์ กระตุ้นการเสพสุรา การสูบบุหรี่ การเที่ยวกลางคืน การใช้มือถือมาก ๆ ใช้สื่อประชาสัมพันธ์ ๒๔ ชั่วโมงให้มันบริโภคมาก ๆ แทนที่จะใช้สื่อไปในทางประเทืองปัญญาและความดี เฉพาะขนม หลอกเด็กก็เอาเงินจากพ่อแม่ไปรวมกันแล้วตกปีละ ๑๗๐,๐๐๐ ล้านบาทแต่เป็นโทษต่อสุขภาพของ เด็ก การโฆษณาว่าหน้าขาวมันสวยกว่าหน้าดำก่อให้เกิดบาดแผลในจิตใจ (Stigma) ของผู้คน จน ลูกมันว่าแม่หน้าไม่สวยเพราะในโทรทัศน์มันว่าหน้าขาวสวยกว่าหน้าดำ ธรรมชาติของหน้าคนก็มี ขาวบ้าง ดำบ้าง ด่างบ้าง จุดบ้าง ลายบ้าง แต่เขาเป็นคน เราต้องเคารพศักดิ์ศรีและคุณค่าของ ความเป็นคนอย่างเท่าเทียมกัน โฆษณาเยอะแยะเลยที่ข้ามพรมแดนทางศีลธรรม แต่ก็ทำกัน เพราะ แนวทางเงินนิยมนี้ทำอะไรก็ได้ขอให้ได้เงิน แนวทางเงินนิยมนี้วัดความก้าวหน้ากันที่ จีดีพี (Gross Domestic Product) จีดีพี มันไม่ได้บอกว่าดี หรือมีศีลธรรม เช่น ถ้าแม่สิ้นลูก จีดีพีมันไม่ขึ้น แต่ดีและมีประโยชน์อย่างยิ่ง ถ้าใช้เงินซื้อเสียงกันอย่างมโหฬาร จีดีพีจะขึ้น! ฉะนั้น จึงไม่น่าแปลกใจเลยว่า เมื่อพัฒนาตามแนวทางเงินนิยมกันเช่นนี้ ความเสื่อมเสีย ทางศีลธรรมจะมากขึ้น ๆ เยาวชนจะถูกทำลายจนกระทั่งพระเจ้าอยู่หัวต้องทรงออกมาเตือนเมื่อ วันที่ 4 ธันวาคมที่ผ่านมา ที่จริงการพัฒนาเราต้องถนอมรักคน -๓- แต่การพัฒนาเอาเงินเป็นตัวตั้งจะทอดทิ้งคน มันจะติดเหล้า ติดบุหรี่ สุขภาพเสียเพราะเข้า เอ็คมาก หรือติดยามั่วเซ็กซ์อย่างไร ก็ไม่ว่าเพราะกูจะเอาเงิน ถึงเวลาที่สังคมไทยจะต้องร่วมกันพิจารณาอย่างจริงจังถึงแนวทางการพัฒนาที่จะสร้าง ความสุข ความสงบ ความมีศีลธรรม ที่พูดทางด้านลบของแนวทางเงินนิยม ไม่ได้แปลว่าเงินไม่สำคัญ เงินมีความสำคัญแต่ไม่ใช่ เอาเงินเป็นตัวตั้งจนเสียสมดุล แต่เงินต้องเข้ามาเป็นเครื่องมือสร้างความสมดุลระหว่าง เศรษฐกิจ- จิตใจ-ครอบครัว-ชุมชน-สังคม-วัฒนธรรม-สิ่งแวดล้อม-และสุขภาพ อย่างบูรณาการ เมื่อมีบูรณาการจึงจะสมดุลและยั่งยืน ## แนวทางรัตนโกสินทร์ แนวทางรัตนโกสินทร์ เน้นที่เศรษฐกิจพอเพียง ความเป็นธรรมทางสังคม และสันติภาพ ตามรูปที่ ๒ เพื่อความสมดุลและความยั่งยืนของสังคม และมีการเติบโตทางเศรษฐกิจบนความ สมดุล ที่เรียกแนวทางรัตนโกสินทร์มีที่มาจาก ศ.รังสรรค์ ธนะพรพันธุ์ ผู้เสนอว่า เนื่องจาก แนวทางทุนนิยมเสรี เรียกกันว่า Washington Consensus ซึ่งท่านใช้คำไทยว่า ฉันทมติวอชิงตัน แต่แนวทางเศรษฐกิจพอเพียงนั้น ผู้เสนอแนะคือพระมหากษัตริย์แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ท่านจึง เรียกว่าเป็น Rattanakosin Consensus ใช้คำไทยว่า ฉันทมติรัตนโกสินทร์ ## รากฐานของสังคมที่ร่มเย็นเป็นสุข อยู่ที่การมี "สัมมาอาชีวะเต็มพื้นที่" นี้เป็นประเด็นสำคัญที่จะต้องทำความเข้าใจให้ดี ไม่ใช่สักแต่ว่าพัฒนาเศรษฐกิจ แล้วก็ทำ อะไรก็ได้ให้ได้เงิน แล้วก็เกิดความวุ่นวาย ไร้ศีลธรรม ดังที่อธิบายภายใต้หัวข้อแนวทางเงินนิยม การที่ว่า "สัมมาอาชีวะเต็มพื้นที่" จะทำให้สังคมร่มเย็นเป็นสุขนั้น มีทั้งหลักร่วมสมัย และมีความในพระไตรปิฎก ที่ตำบลยกกระบัตร อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร ย้อนหลัง กลับไป ๔๐ ปี เต็มไปด้วยความชั่วช้านานาชนิด ทั้งลักขโมย การพนัน ยาเสพติด พระครูสาคร สังวรกิจ เจ้าอาวาสวัดยกกระบัตร ได้เป็นผู้นำ ทำให้ชาวบ้านทุกคนทั้งตำบล ปลูกมะพร้าวและ ทำน้ำตาลมะพร้าวขาย ทุกคนมีรายได้ ๒๐๐ - ๔๐๐ บาทต่อวันในสมัยนั้น ปรากฏว่าความชั่วช้า ต่าง ๆ หายไปหมด เกิดความร่มเย็นเป็นสุข นี่เป็นเรื่องเกิดในเมื่อเร็ว ๆ นี้เอง เป็นเรื่องที่ไปเรียนรู้ ได้ เพราะอดีตพระครูสาครสังวรกิจ ก็ยังมีชีวิตอยู่ นักวิชาการที่รู้เรื่องยกกระบัตร ก็ยังมีชีวิตอยู่ ในพระสุตตันตปิฎก ทีมนิกาย กฎกันตสูตร พระพุทธองค์ทรงเล่าเรื่องพระเจ้ามหาวิชิต ราช ที่ทรงดำริจะไปปราบปรามโจรที่ปล้นบ้านปล้นเมือง พราหมณ์ปุโรหิตได้กราบทูลว่า ถึงปราบ เดี๋ยวมันก็กำเริบอีก ต้องแก้ที่ต้นเหตุ คือบำรุงอาชีพของพลเมือง ได้แก่ กสิกรรม พาณิชยกรรม และข้าราชการ (ขณะนั้นมี ๓ อาชีพ) เรียกว่าให้มีสัมมาอาชีวะทั้งหมด พระไตรปิฎกบรรยายผลของ การกระทำเช่นนั้นอย่างเห็นภาพ ดังนี้ " ... อนึ่ง กองพระราชทรัพย์มีจำนวนมากจักเกิดแก่พระองค์ (= เศรษฐกิจดี) บ้านเมือง จะตั้งมั่นอยู่ในความเกษม หาเสี้ยนหนามมิได้ ไม่มีการเบียดเบียนกัน พลเมืองจักชื่นชมยินดี ต่อกัน ยังบุตรให้ฟ้อนอยู่บนอก จักไม่ต้องปิดประตูเรือนอยู่ ... " -๔- นี่คือการบรรยายถึงความอยู่เย็นเป็นสุขและบ้านเมืองที่ร่มเย็นเป็นสุข อันเป็นผลจากการมี สัมมาอาชีวะเต็มพื้นที่ **สัมมาอาชีวะ หมายถึง อาชีพที่ไม่เบียดเบียนตนเอง ไม่เบียดเบียนผู้อื่น ไม่** **เบียดเบียนสิ่งแวดล้อม และมีรายจ่ายน้อยกว่ารายได้** ถ้ารัฐบาลใช้แนวทางนี้ ก็สามารถสนับสนุนเชิงนโยบายได้ เช่น การใช้ที่ดิน ทุน เทคโนโลยี ความรู้ข้อมูลข่าวสาร กฎหมาย และใช้ดรรชนีวัดการมีสัมมาอาชีวะในพื้นที่ เช่น ใน หมู่บ้าน ในตำบล แต่ละตำบลต้องมีการดูแลให้มีสัมมาอาชีวะทั้งตำบล และทำกันทุกตำบล ก็จะ เกิดรากฐานของความอยู่เย็นเป็นสุข และความร่มเย็นเป็นสุข ขณะนี้บ้านเมืองของเรามีความเสื่อมเสียทางศีลธรรมมากขึ้นเรื่อย ๆ และมีความรุนแรง เพิ่มขึ้นในรูปแบบต่าง ๆ ถ้าหยุดยั้งไม่ได้เราจะเป็นสังคมที่ขาดความดีงาม ขาดความสุข ขาด ศักดิ์ศรี และวิกฤต สมควรที่เพื่อนคนไทยทุกหมู่เหล่าจะทบทวนทิศทางการพัฒนาให้ดี ๆ ว่าเราจะ ไปแบบเดิม คือแนวทางเงินนิยมอันขับเคลื่อนด้วยโลภจริต หรือจะไปในแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง ตามพระราชดำริอันเป็นแนวทางศีลธรรม แนวทางเงินนิยมกับแนวทางรัตนโกสินทร์ แตกต่างกันมากทั้งแนวคิด คุณค่า การปฏิบัติ และผลการปฏิบัติ ทุกฝ่ายทั้งฝ่ายวิชาการ ฝ่ายประชาชน และสื่อมวลชน รวมทั้งฝ่ายการเมือง ควรจะศึกษาทิศทางการพัฒนากันอย่างจริงจัง ประชาชนจะต้องเข้ามากำหนดทิศทางการพัฒนาให้ ฝ่ายการเมืองปฏิบัติ **อำนาจอธิปไตยของปวงชนชาวไทยที่ใหญ่ที่สุดคือ อำนาจในการกำหนดทิศทางการ** **พัฒนาประเทศ** ควรทำทิศทางการพัฒนาประเทศให้เป็นประเด็นทางการเมือง - ๕ - PCET # แนวทางเงินนิยม หรือ แนวทางรัตนโกสินทร์ ประเวศ วะสี

shareแบ่งปันเนื้อหา