auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (2 ไฟล์)

chrome_reader_modeเรื่อง

กรณีปุระชัยกับ สสส. ถ้ารู้เหตุที่แท้จะหนาวทั้งประเทศ

chrome_reader_modeคำอธิบาย

บทความนำเสนอเกี่ยวกับ ปัญหาเชิงโครงสร้าง ที่ สสส. นำเอาโครงสร้าง 2 อย่างที่ขัดแย้งกันเข้ามาไว้ในองค์กรเดียวกัน คือ โครงสร้างทางการเมือง ซึ่งเป็นโครงสร้างอำนาจทางแนวดิ่งกับ โครงสร้างทางความรู้ ซึ่งเป็นโครงสร้างทางแนวราบ ซึ่งเขียนโดย ศ.นพ.ประเวศ วะสี

chrome_reader_modeบทคัดย่อ

# กรณีปุระชัยกับ สสส. ## ถ้ารู้เหตุที่แท้จะหนาวทั้งประเทศ ประเวศ วะสี (๓๐ ก.ค. ๔๗) กรณีความขัดแย้งระหว่างรองนายกรัฐมนตรี ปุระชัย กับ สสส. ที่นำไปสู่การปลดนายแพทย์ ประกิต วาทีสาธนกิจ รองประธาน อันก่อให้เกิดความฟุ้งทางอารมณ์ในสังคม ดังข่าว "หมอเสมหลั่ง น้ำตา" ก็ดี "หมอแมกไซไซเศร้าใจ" ก็ดี และอื่น ๆ อีกทั้งมีการวิเคราะห์ถึงสาเหตุต่าง ๆ นานา รวมถึงว่าเป็นปัญหาทางบุคลิกภาพก็ดี เหล่านี้ยังเป็นเรื่องเล็กมาก ถ้าเทียบกับความที่จะต้องเข้าใจ สมุฏฐานที่แท้ โรคใด ๆ ถ้าไม่เข้าใจสมุฏฐานที่แท้ โรคจะลุกลามจนถึงขั้นเสียชีวิตได้ เมื่อมีเรื่องอะไรมักจะมองกันเป็นเรื่องบุคคล ไม่เข้าใจ "ปัญหาเชิงโครงสร้าง" โครงสร้างที่ ไม่ถูกต้องจะทำให้บุคคลเข้าไปสู่ความขัดแย้งกันอย่างรุนแรง แม้รุนแรงแล้ว ถ้ายังไม่เข้าใจปัญหาเชิง โครงสร้างต่อไปอีก ก็ยังแก้ปัญหาไม่ได้ ความขัดแย้งจะเกิดขึ้นอีก และลุกลามบานปลายกลายเป็น เรื่องอื่น สสส. นั้น นำเอาโครงสร้าง ๒ อย่างที่ขัดแย้งกันเข้ามาไว้ในองค์กรเดียวกัน (รูปที่ ๑) คือ โครงสร้างทางการเมือง ซึ่งเป็นโครงสร้างอำนาจทางแนวดิ่ง กับ โครงสร้างทางความรู้ ซึ่งเป็นโครงสร้างทางแนวราบ โครงสร้างการเมือง โครงสร้างความรู้ รูปที่ ๑ โครงสร้างที่ขัดแย้งกันใน สสส. ภารกิจของ สสส. เป็นงานที่ต้องไปสนับสนุนการสร้างและใช้ความรู้ เข้ามาสร้างเสริม สุขภาพ ซึ่งเป็นงานยาก ๆ ที่ใช้อำนาจก็ทำไม่ได้ผล เช่น * ทำอย่างไรจะลดการบริโภคยาสูบ 1 * ทำอย่างไรจะลดการบริโภคสุรา * ทำอย่างไรจะลดการตายจากอุบัติเหตุการจราจร * ทำอย่างไร เด็ก เยาวชน และครอบครัว จะอบอุ่น เข้มแข็ง มีสุขภาวะ มีภูมิคุ้มกัน * ทำอย่างไรชุมชนจะเข้มแข็ง * ทำอย่างไรเมืองทุกเมืองจะเป็นเมืองน่าอยู่ (Healthy City) * ทำอย่างไรจะมีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สิน * ทำอย่างไรนโยบายสาธารณะจะถูกต้องเป็นธรรม เกิดประโยชน์สุขต่อมหาชน ให้เป็นไปตามพระปฐมบรมราชโองการที่ว่า "เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขของมหาชนชาวสยาม" ฯลฯ จะเห็นว่าเรื่องที่ยกตัวอย่างมาคือ การเสริมสร้างสุขภาวะของประชาชน แต่ทำให้เกิดได้ยากทั้ง ๆ ที่เรามีโครงสร้างทางการเมืองและโครงสร้างทางราชการ ที่รวมเรียกว่า อำนาจรัฐ ที่ใช้งบประมาณปีละประมาณ ๑ ล้านล้านบาท อำนาจรัฐใช้ได้ดีสำหรับบางเรื่อง โดยเฉพาะเรื่องทางวัตถุที่ตรงไปตรงมา แต่ในเรื่องทางสังคมที่ซับซ้อน การใช้อำนาจไม่ได้ผล แต่ต้องใช้การสร้างความรู้และการเรียนรู้ แต่เรามีแต่โครงสร้างอำนาจและวัฒนธรรมอำนาจเต็มไปหมด โครงสร้างความรู้และวัฒนธรรมความรู้มีน้อย เราจึงแก้ปัญหาสังคมที่ยากและซับซ้อนไม่ได้ เช่น ปัญหาความรุนแรงที่ภาคใต้ สสส. จึงถูกสร้างขึ้นมาให้เป็นองค์กรส่งเสริมการใช้ความรู้ในการแก้ปัญหาประเทศ งบประมาณของ สสส. ก็ปีละ ๑,๗๐๐ ล้านบาท ถ้าเทียบกับงบประมาณของระบบราชการปีละประมาณ ๑ ล้านล้านบาท ก็เหมือนมดกับช้าง ฉะนั้น ถ้ามดจะไปทำงานแบบเดียวกับช้างอีกก็ไม่มีประโยชน์อะไร สสส. จะทำงานสร้างความรู้และเอาความรู้ไปใช้ ซึ่งเป็นงานที่ละเอียดอ่อนและยาก การจัดการให้มีการสร้างและการใช้ความรู้ยากกว่าการจัดการเชิงอำนาจ ในสังคมไทยมีคนมีความสามารถในการสร้างความรู้และการจัดการความรู้น้อยมาก ประเทศจึงอ่อนแอทางปัญญา และแก้ปัญหาที่ยาก ๆ และซับซ้อนไม่ได้ ระบบการเมืองนั้นเป็นระบบอำนาจ ถ้าการใช้อำนาจมีฐานอยู่ในศีลธรรมและความรู้ ก็เป็นความดี ในบ้านเรา ระบบอำนาจยังขาดวุฒิสภาวะ จึงยังไม่เห็นคุณค่าของความรู้ สสส. เป็นองค์กรหัวมงกุฎท้ายมังกร ที่ผิดฝาผิดตัว คือ ตัวเป็นองค์กรความรู้ที่ต้องทำงานทางราบ แต่กลับเอาฝ่ายการเมือง ซึ่งอยู่ในโครงสร้างอำนาจทางดิ่งมาเป็นประธาน จึงเกิดเรื่อง 2 สกว. ซึ่งเป็นองค์กรอิสระเหมือนกัน แต่ไม่เกิดเรื่องแบบนี้ ในโครงสร้างอำนาจจะเน้นการใช้กฎหมาย กฎ ระเบียบ และการสั่งการจากบนลงล่าง โดยขาดความเข้าใจกระบวนการความรู้ นอกจากนั้นการเมืองยังมีเรื่องต่าง ๆ ตามมาเป็นพรวน เช่น สมุนบริวาร ลูกหาบ การแสวงหาผลประโยชน์ การสร้างภาพ การหาเสียง ฯลฯ การตัดสินใจทางการเมือง จึงต่างไปจากการตัดสินใจทางวิชาการหรือทางยุติธรรม กรณี ครม. ตัดสินปลดหมอประกิต เป็นตัวอย่างของการตัดสินใจทางการเมือง รองนายกฯปุระชัย ใช้จังหวะทางการเมือง ในสัปดาห์ที่เปิดรับสมัครผู้ว่า กทม. ถอดดัน ครม. ทางการเมือง โดยขู่ว่าถ้าไม่ปลดหมอประกิตให้ปลดท่าน จังหวะทางการเมืองก็คือ ท่านยังไปสมัครเป็นผู้ว่า กทม. ทัน หัวหน้าพรรค ทรท. ก็คิดทางการเมืองว่า ถ้าปุระชัยไปสมัครผู้ว่า กทม. จะมีอะไรกระทบกระเทือนทางการเมืองต่อพรรค ทรท. หรือไม่ คิดสะระตะแล้วปลดหมอประกิตดีกว่า ! นี่คือตัวอย่างของการตัดสินใจทางการเมือง และตัวอย่างของผลที่เอาการเมืองมาเชื่อมในองค์กร สสส. ยิ่งมีเสียงขรมมาจากฟากการเมืองเชิงไม่เห็นคุณค่าขององค์กรความรู้เท่าไร ยิ่งแสดงให้เห็นความมืดมนของบ้านเมือง และความลำบากที่รออยู่เบื้องหน้า เพราะบ้านเมืองที่เต็มไปด้วยแท่งอำนาจโดยขาดโครงสร้างความรู้ ไม่สามารถแก้ปัญหาต่าง ๆ ได้ จะวิกฤตเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ประเทศไทยเหมือน "ประเทศเครื่องหลุด" ที่ส่วนต่าง ๆ แยกกันอยู่เป็นส่วน ระเบียบวาระของประเทศคือการประกอบเครื่อง ให้ส่วนต่าง ๆ เข้ามาประกอบกันด้วยความรู้ ความรู้คือเครื่องเชื่อมต่อ อำนาจเชื่อมต่อกันไม่ได้ ประเทศไทยควรมีองค์กรที่ทำงานความรู้ให้มากที่สุด การเมืองมีอำนาจสูงสุดอยู่แล้ว การใช้อำนาจในทางที่ชอบคือสนับสนุนการใช้ความรู้มาเชื่อมต่อกลไกของประเทศให้ทำงานได้ หน้าที่ของฝ่ายการเมือง คือ ๑. กำหนดทิศทางใหญ่ ๆ ๒. จัดทรัพยากรสนับสนุนให้ปฏิบัติได้ ๓. จัดให้มีการประเมินสถานภาพของการปฏิบัติ เพื่อนำมาพัฒนานโยบาย ทั้ง ๓ ประการนี้ เรียกว่าหน้าที่ทางนโยบาย ฝ่ายการเมืองควรทำหน้าที่ทางนโยบาย แต่ไม่ควรไป "ล้วงลูก" ในการปฏิบัติ ปัญหาใหญ่ในประเทศของเราก็คือ องค์กรนโยบายทั้งหลายไม่ทำงานนโยบาย หรือทำไม่เป็นแต่ชอบไปล้วงลูกฝ่ายปฏิบัติ ทำให้ขัดแย้ง ยุ่งเหยิง ไม่ได้งาน 3 ถ้าเห็นแก่อนาคตของประเทศ ต้องสร้างความเข้าใจให้เกิดความสัมพันธ์ที่ถูกต้องระหว่างฝ่าย นโยบายและฝ่ายปฏิบัติ ในทุก ๆ ระดับ ผมไม่เชื่อว่าไม่มีใครอยากเห็นประเทศไทยดีขึ้น ขอให้ทั้งฝ่ายการเมือง ฝ่ายราชการโดยเฉพาะ กพร. ฝ่ายวิชาการ ฝ่ายสื่อมวลชน ฝ่ายธุรกิจ และประชาสังคม ช่วยกันทำความเข้าใจว่า ความสัมพันธ์ที่ถูกต้องระหว่างฝ่ายนโยบายและฝ่ายปฏิบัติ นั้นคืออย่างไร อนาคตของประเทศอยู่ตรงนี้ครับ ถ้าขาดไปก็จะหนาวทั้งประเทศ ********************************************************************** 4 PGET กรณีประชัยกับ สสส. ถ้ารู้เหตุที่แท้จะหนาวทั้งประเทศ ประเวศ วะสี

shareแบ่งปันเนื้อหา