auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (2 ไฟล์)

chrome_reader_modeเรื่อง

ทางออกจากธนาธิปไตย ประชาธิปไตยโดยตรง - สังคมเข้มแข็ง

chrome_reader_modeคำอธิบาย

บทความนำเสนอเกี่ยวกับประชาธิปไตยโดยตรง ในการพัฒนาประเทศ โดยนำเสนอ 6 หัวข้อ ได้แก่ 1. ระบบธนาธิปไตย 2. ความล้าสมัยของประชาธิปไตยทางอ้อม 3. ประชาธิปไตยโดยตรง (Direct Democracy) 4. สังคมเข้มแข็ง – อปริหานิยธรรม 5. การส่งเสริมสังคมเข้มแข็ง 6. ทำให้ประชาธิปไตยโดยตรง – สังคมเข้มแข็งเป็นประเด็นทางการเมืองซึ่งเขียนโดย ศ.นพ.ประเวศ วะสี

chrome_reader_modeบทคัดย่อ

# ทางออกจากธนาธิปไตย ประชาธิปไตยโดยตรง - สังคมเข้มแข็ง ## ประเวศ วะสี ## ๑. ระบบธนาธิปไตย ที่จะกล่าวนี้เป็นเรื่อง "ระบบ" ไม่ได้หมายถึงบุคคลใดบุคคลหนึ่ง ขอให้เป็นกระบวนการ ทางปัญญามากกว่าเอาไปเร้าอารมณ์กันเรื่องบุคคล เมื่อการเลือกตั้งทุกประเภท มีเงินจำนวนมากเข้ามาเกี่ยวข้อง โดยการซื้อตัว และการซื้อ เสียง ประชาธิปไตยก็กลายเป็นธนาธิปไตย ธนาธิปไตยคือการที่อำนาจเงินเข้ามาใช้อำนาจรัฐ ธนาธิปไตยเป็นเผด็จการชนิดหนึ่งแม้ใช้รูปแบบการเลือกตั้ง พรรคนาซีของฮิตเลอร์ก็ใช้รูปแบบ การเลือกตั้งเข้าไปยึดอำนาจรัฐ และเป็นเผด็จการที่ก่อให้เกิดความเสียหายเหลือคณานับ ฮิตเลอร์ และพรรคนาซีเข้าไปใช้อำนาจรัฐเป็นเครื่องมืออย่างเดียว ยังไม่มีอำนาจเงิน อำนาจรัฐคือการใช้ อำนาจกฎหมาย และอำนาจติดอาวุธ เช่น กองทัพ และตำรวจ แต่อำนาจเงินนั้นเป็นอำนาจที่มี พลังมากกว่าอำนาจรัฐ เมื่ออำนาจเงินไปผนวกอำนาจรัฐในระบบธนาธิปไตย อำนาจจึงเบ็ดเสร็จ และรุนแรง ธนาธิปไตยอาจจะแก้ปัญหาบางอย่างได้ แต่แก้ปัญหาเหล่านี้ไม่ได้ คือ * คอร์รัปชั่น * ความไม่เป็นธรรมทางสังคม * ความรุนแรง เพราะคอร์รัปชั่นก็ตาม ความไม่เป็นธรรมทางสังคมก็ตาม ความรุนแรงก็ตาม เกิดจากการ ใช้อำนาจ การใช้อำนาจจึงแก้ปัญหาที่สาเหตุมาจากตัวเองไม่ได้ สังคมใดที่แก้ไตรอัปลักษณ์ คือคอร์รัปชั่น ความไม่เป็นธรรมทางสังคม และความรุนแรง ไม่ได้ ไม่มีทางพ้นจากอบายและวิกฤตการณ์ นักการเมืองบางคน อาจจะไม่อยากซื้อเสียง แต่ในเมื่อคนอื่นซื้อแล้วได้ผล จะไม่ซื้อก็ ไม่ได้ ซื้อเสียงเลยเป็นโรคติดต่อลุกลามกันไปหมด เป็นระบบธนาธิปไตยที่บีบคั้นทุกคน อันหา - ๑ - ทางออกไม่ได้ ในขณะที่ต้องพยายามหากฎ กติกา และการปฏิบัติ ที่จะป้องกันการซื้อเสียง ใน การเลือกตั้งควรคิดถึงประชาธิปไตยโดยตรงด้วย ๒. ความล้าสมัยของประชาธิปไตยทางอ้อม ประชาธิปไตยทางอ้อม หมายถึงประชาธิปไตยแบบเลือกตัวแทน (Represented Democracy) ในสมัยโบราณที่การคมนาคมและการสื่อสารยังไม่สะดวก ประชาชนเลือกตัวแทน เดินทางโดยการขี่ม้าบ้าง นั่งเกวียนบ้าง ไปประชุมในกรุงลอนดอนหรือกรุงวอชิงตัน แต่สมัยนี้ การคมนาคมและการสื่อสารสะดวก ประชาชนทั่วประเทศรู้เรื่องต่าง ๆ ถึงกันอย่างรวดเร็ว การที่ จะมีตัวแทนเท่านั้นที่จะมีอำนาจตัดสินใจในกิจการบ้านเมือง โดยประชาชนไม่มีบทบาทโดยตรง เป็นเรื่องล้าสมัยไปเสียแล้ว นักการเมืองเป็นกลุ่มนักเลือกตั้งเพียง ๒,๐๐๐ - ๓,๐๐๐ คนเท่านั้น และมีข้อจำกัดในความรู้ความสามารถ และความสุจริต อีกทั้งเงินมหาศาลเข้ามามีบทบาททาง การเมือง ประชาธิปไตยแบบเลือกตัวแทนจึงไม่เป็นเครื่องมือที่เพียงพอต่อการแก้ปัญหาประเทศอีก ต่อไป ๓. ประชาธิปไตยโดยตรง (Direct Democracy) ประชาธิปไตยไม่ได้มีแต่ประชาธิปไตยทางอ้อมหรือการเลือกตัวแทนเท่านั้น แต่มี ประชาธิปไตยโดยตรงอีกด้วย ประชาธิปไตยโดยตรงคือการที่ประชาชนเข้ามามีบทบาทในกิจการ บ้านเมืองโดยตรงมากที่สุด ประชาชนที่เป็นปัจเจกก็ไม่มีกำลังพอ แต่ต้องมีการรวมตัวกันอย่างเข้มแข็ง การรวมตัวคือ สังคม สังคมหมายถึงการร่วมกัน การรวมตัวกันอย่างเข้มแข็งก็คือสังคมเข้มแข็ง เข้มแข็งหมายถึง เข้มแข็งทั้งทางการรวมตัว เข้มแข็งทั้งทางความรู้และปัญญา เข้มแข็งทั้งทางศีลธรรม เข้มแข็งทั้ง ทางการจัดการ คือการมีองค์กร สังคมเข้มแข็ง ควรทำเรื่องต่าง ๆ อย่างน้อย ๕ เรื่อง ดังต่อไปนี้ (๑) ชุมชนเข้มแข็งทำการพัฒนาอย่างบูรณาการเต็มพื้นที่ เป็นประชาธิปไตยระดับราก หญ้า ชุมชนกำหนดอนาคตของตนเองได้ และแก้ปัญหาทุกอย่าง ทั้งเศรษฐกิจ จิตใจ ครอบครัว - ๒ - สังคม วัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม และสุขภาพ พร้อมกันไปอย่างบูรณาการ นี้จะเป็นรากฐานแห่ง ความร่มเย็นเป็นสุขของสังคม (๒) สังคมเข้ามาทำการพัฒนาเรื่องต่าง ๆ ด้วยตนเองมากที่สุด เช่น การศึกษา สุขภาพ วัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม (๓) สังคมร่วมรัฐ สังคมนำรัฐ รัฐทำอะไรดีสังคมเข้าร่วม รัฐติดขัดอะไรสังคมนำ (๔) สังคมตรวจสอบรัฐ (๕) สังคมร่วมสร้างนโยบายสาธารณะ นโยบายสาธารณะเป็นเรื่องสำคัญ ไม่ควรทำโดย เผด็จการ โดยคนกลุ่มน้อยหรือคนคนเดียว แต่ควรเป็นกระบวนการนโยบายสาธารณะแบบมีส่วน ร่วม (Participatory Public Policy Process = PPPP = P^4) ในขณะที่อำนาจรัฐอย่างเดียวไม่มีทางแก้ปัญหาที่ยาก ๆ และสลับซับซ้อนในสังคมได้ หากสังคมเข้มแข็งและเข้ามามีบทบาทในกิจการบ้านเมืองทั้ง ๕ ประการดังกล่าวข้างต้น ประเทศ จะมีพลังในการแก้ปัญหาอย่างมหาศาล นี้คืออานิสงส์ของประชาธิปไตยโดยตรง อีกชื่อหนึ่งของสังคมเข้มแข็ง คือ ประชาสังคม ๔. สังคมเข้มแข็ง - อปริหานิยธรรม อปริหานิยธรรม คือธรรมะเพื่อความไม่ฉิบหาย หรือธรรมะเพื่อความเจริญถ่ายเดียว ที่ พระพุทธองค์ตรัสไว้เป็นอันมาก เมื่อพระเจ้าอาชาตศัตรูจากแคว้นมคธจะยกทัพไปตีแคว้นวัชชี ใช้ ให้วัสสการพราหมณ์ไปทูลถามพระพุทธเจ้าว่าจะชนะไหม พระพุทธเจ้าตรัสตอบว่าถ้าชาววัชชียัง ใช้วัชชีธรรมอยู่ เธอไม่มีทางชนะได้ วัชชีธรรมคืออปริหานิยธรรม หรือธรรมะแห่งความเป็น สังคมเข้มแข็ง ทำให้เอาชนะอุปสรรคทั้งปวงได้ ในทางตะวันตกได้มีประสบการณ์และการวิจัยที่สามารถประกาศเป็นสัจจะได้ว่า ที่ใดมี ประชาสังคม หรือสังคมเข้มแข็ง จะเกิดประโยชน์ดังนี้ คือ * เศรษฐกิจดี * การเมืองดี * ศีลธรรมดี ตรงข้าม ถ้าสังคมเป็นสังคมที่มีความสัมพันธ์เชิงอำนาจในแนวดิ่ง เศรษฐกิจจะไม่ดี การเมืองจะไม่ดี และศีลธรรมจะไม่ดี - ๓ - อิตาลีภาคเหนือกับภาคใต้ไม่เหมือนกัน ภาคใต้จน การเมืองไม่ดี มีการโกงเลือกตั้ง ขโมยหีบบัตร มีมาเฟีย เพราะภาคเหนือมีประชาสังคมหรือสังคมเข้มแข็ง แต่ภาคใต้ไม่มี อเมริกา เหนือกับอเมริกาใต้มีทรัพยากรธรรมชาติใกล้เคียงกัน แต่มีความเจริญต่างกันเยอะ เพราะอเมริกา เหนือมีความเป็นประชาสังคมมากกว่าอเมริกาใต้ ข้อสรุป สังคมดี ทำให้การเมืองดี ไม่ใช่ การเมืองทำให้สังคมดี สังคมดี คือสังคมเข้มแข็ง หรือประชาสังคม หรือประชาธิปไตยโดยตรง ๕. การส่งเสริมสังคมเข้มแข็ง รัฐมีทั้งกฎหมาย มีทั้งคน มีทั้งงบประมาณ หากรัฐสนับสนุนสังคมเข้มแข็ง สังคม เข้มแข็งจะเกิดขึ้นเร็วมาก รัฐควรสนับสนุนให้สังคมเข้ามาทำหน้าที่แทนรัฐให้มากที่สุด รัฐไปทำ ในสิ่งที่รัฐทำได้ดี แต่สังคมทำไม่ได้ดี พรรคการเมืองที่เข้าไปใช้อำนาจรัฐ หากส่งเสริมสังคมเข้มแข็ง จะเกิดระบอบ ประชาธิปไตยที่สมบูรณ์ นั้นคือ ประชาธิปไตย + ประชาธิปไตยโดยการเลือกตั้งที่สนับสนุนประชาธิปไตย โดยตรง = ระบอบประชาธิปไตยที่สมบูรณ์ ยิ่งสังคมเข้มแข็ง ก็จะยิ่งมีการเมืองโดยการเลือกตั้งที่มีคุณภาพมากขึ้น และจะมีพรรค การเมืองที่มีนโยบายสนับสนุนสังคมเข้มแข็งมากขึ้น ฉะนั้น ทุกฝ่าย ทั้งประชาชน นักวิชาการ สื่อมวลชน ระบบราชการ นักการเมือง ภาค ธุรกิจ และการพระศาสนา ควรเข้ามาสนับสนุนกระบวนการสังคมเข้มแข็งให้มากที่สุด ๖. ทำให้ประชาธิปไตยโดยตรง - สังคมเข้มแข็ง เป็นประเด็นทางการเมือง - ๔ - ถ้าจะทำอะไรให้มีพลังขับเคลื่อน ต้องทำให้เป็นประเด็นทางการเมือง ฉะนั้นทุกฝ่าย โดยเฉพาะสื่อมวลชน ควรจะช่วยกันทำให้เรื่องประชาธิปไตยโดยตรง - สังคมเข้มแข็ง เป็น ประเด็นทางการเมือง โดยไปถามพรรคการเมืองต่าง ๆ ว่า (๑). พรรคของท่านสนับสนุนธนาธิปไตยหรือไม่ (๒). พรรคของท่านสนับสนุนประชาธิปไตยโดยตรง - สังคมเข้มแข็ง หรือไม่ แล้วช่วยกันขับเคลื่อนเรื่องประชาธิปไตยโดยตรง - สังคมเข้มแข็ง ไปสู่ความเข้าใจและ ความมุ่งมั่นร่วมกันของคนทั้งชาติ ให้เกิดสังคมเข้มแข็งหรือประชาสังคม อันจะยังให้เศรษฐกิจดี การเมืองดี และศีลธรรมดี ********************************************************************** - ๕ - PCET # ทางออกจากธนาธิปไตย ประชาธิปไตยโดยตรง-สังคมเข้มแข็ง ประเวศ วะสี

shareแบ่งปันเนื้อหา