auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (2 ไฟล์)

chrome_reader_modeเรื่อง

ปีใหม่ไทย เพื่อความเป็นศิริมงคลต้องเข้าเกียร์ประเทศไทยใหม่

chrome_reader_modeคำอธิบาย

บทความนำเสนอเกี่ยวกับการพัฒนาประเทศด้วยสัมมาปฏิบัติหรือสัมมาพัฒนา ซึ่งมีแนวทาง 5 ประการ ได้แก่ 1. พัฒนาบนหลักศีลธรรมพื้นฐาน 2. การพัฒนาต้องมุ่งดุลยภาพแห่งการอยู่ร่วมกัน 3. ใช้ระบบเศรษฐกิจที่เอามนุษย์เป็นตัวตั้งไม่ใช่เอาเงินเป็นตัวตั้ง 4. มีการปรับองค์กรทุกชนิดจากการเป็นองค์กรใช้อำนาจไปเป็นการใช้การเรียนรู้ร่วมกันในการปฏิบัติ และ 5. หาทางขจัดการใช้เงินมหาศาลในการเลือกตั้ง ซึ่งเขียนโดย ศ.นพ.ประเวศ วะสี

chrome_reader_modeบทคัดย่อ

ปีใหม่ไทย เพื่อความเป็นศิริมงคล ต้องเข้าเกียร์ประเทศไทยใหม่ ประเวศ วะสี ๑๓ เมษายน ๒๕๔๗ 1 เนื่องในวันสงกรานต์ ๑๓ เมษายน พุทธศักราช ๒๕๔๗ อันถือเป็นวันปีใหม่ ผมขออวยพรให้ เพื่อนคนไทยทุกคนประสบความสุขสวัสดี ขอให้มีความเมตตาต่อกันและกัน มีปัญญา มีขันติธรรม เกิด ความถูกต้องในการดำเนินชีวิต และในการพัฒนาสังคม สามารถฝ่าวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุง รัตนโกสินทร์ ไปสู่การมีวัฒนธรรมสันติภาพได้โดยไม่สูญเสียมากเกิน และเกิดความเป็นศิริมงคลแก่ ประเทศชาติและประชาชน ## คลื่นวิกฤตการณ์ ลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์เป็นลูกที่ยากที่สุด คลื่นวิกฤตการณ์ ๓ ลูกแรกถึงหนักหน่วงเพียงใด ก็เข้าใจได้ง่ายว่าศัตรูคือใคร เมื่อรู้ว่าศัตรูคือ ใคร ก็สามารถกำหนดยุทธศาสตร์เอาชนะได้ แต่คลื่นวิกฤตการณ์ในปัจจุบันซับซ้อนมากจนจับต้นชน ปลายไม่ถูก ไม่รู้ว่าศัตรูคือใคร หรือเผลอๆ ศัตรูคือตัวเราเอง ถ้าศัตรูคือตัวเราเอง แต่เราไม่รู้ ย่อมเกิด วิกฤตการณ์แห่งการทำลายตัวเอง สังคมปัจจุบันเชื่อมโยงทั้งภายในและภายนอกประเทศเป็น "ระบบที่ซับซ้อน" (Complex System) ในระบบที่ซับซ้อนเกิดสภาพโกลาหล (Chaos) ได้ง่าย อะไรนิดเดียว ก็ทำให้เกิดสภาพ โกลาหลได้ เขาเรียกว่า "ปรากฏการณ์ผีเสื้อกระพือปีก" คือ ผีเสื้อตัวเล็ก ๆ ตัวเดียว ก็ก่อให้เกิดผล บานปลายกลายเป็นลมสลาตันมีผลเสียหายใหญ่โตได้ ไวรัสตัวเล็ก ๆ ตัวเดียวก็ทำให้เกิดวิกฤตเศรษฐกิจเป็นหมื่นเป็นแสนล้านได้ ความไม่สงบในภาคใต้อาจลุกลามเป็นวิกฤตทั้งประเทศก็ได้ การอุ้มทนายความไป ก็ก่อให้เกิดเรื่องบานปลายใหญ่โตได้ การแปรรูป กฟผ. ก็อาจเป็นชนวนให้เรื่องลุกลามเป็นเรื่องใหญ่ได้ คน ๆ เดียวล้วงข้อสอบเอ็นทรานซ์ ก็ทำให้พ่อแม่และนักเรียนเป็นล้านคนมาประท้วง รัฐบาลได้ นายจอร์จ โซรอส คนเดียวก็อาจทำให้ระบบการเงินของเราพังทั้งประเทศได้ ฯลฯ ในระบบที่ซับซ้อน ใช้อำนาจแก้ปัญหาไม่ได้ ยิ่งใช้อำนาจ ยิ่งเกิดสภาวะโกลาหลมากขึ้น ๆ จน ไปไม่ไหว แต่สังคมไทยเป็นสังคมใช้อำนาจ ใช้อำนาจกันจนเคยชิน เหะหะก็ใช้อำนาจ ฆ่าตัดตอน อุ้มฆ่า เหมือนบ้านป่าเมืองเถื่อน ซึ่งไม่น่าเกิดขึ้นในสมัยนี้ก็เกิด ซึ่งถ้าไม่หยุดจะนำไปสู่ความโกลาหลทั้งชาติ องค์กรต่าง ๆ ล้วนเป็นองค์กรอำนาจ ไม่ว่าจะเป็นทางการเมือง ทางราชการ ทางการศึกษา และทางการศาสนา รูปข้างล่างนี้แท่งดำ ๆ คือแท่งอำนาจ 2 การเมือง ราชการ การศึกษา ศาสนา รูปที่ ๑ องค์กรทางการเมือง ทางราชการ ทางการศึกษา และทางการศาสนา ล้วนเป็นองค์กรทางดิ่ง หรือองค์กรที่ใช้อำนาจทั้งสิ้น องค์กรอำนาจจะเน้นการใช้กฎหมาย กฎระเบียบ ข้อบังคับ และการสั่งการจากบนลงล่าง ขาดการเรียนรู้และการใช้ความรู้ ในองค์กรเหล่านี้จึงเต็มไปด้วยพฤติกรรมเบี่ยงเบน เช่น ฉ้อฉล คอรัปชั่น ขัดแย้ง นินทาว่าร้าย ออกใบปลิว กลั่นแกล้ง แทงข้างหลัง ทำงานไม่ได้ผล ในเรื่องที่ซับซ้อนและยากต้องใช้การเรียนรู้ร่วมกันในการปฏิบัติ (Interactive learning through action) ไม่มีใครมีอำนาจเหนือใคร แต่ทุกฝ่ายและทุกคนเข้ามาสัมพันธ์กันด้วยการเรียนรู้ร่วมกันในการปฏิบัติ จึงจะได้ผล ผลจะเกิดจากพลังแห่งการเรียนรู้ร่วมกันเท่านั้น ไม่ใช่จากพลังอำนาจหรือพลังเงิน ตรงนี้เราจะต้องระวังให้ดีๆ เพราะมักจะผลอไปหรือไม่เข้าใจและผลอไปทีหนึ่งเป็นสิบ ๆ ปี ที่ผลลอนี้คือการเข้าไปสู่มิจฉาทิฐิ เมื่อหลายปีมาแล้วผมไปเข้าประชุมปฏิบัติการในต่างประเทศเรื่องการวางแผนกำลังคน มีผู้แทนจากนานาประเทศมาร่วมประชุม ผู้แทนเกือบทุกประเทศบ่นว่าประเทศของตนมีปัญหานานาชนิด แล้วก็ไม่มีเงินในการแก้ปัญหา ผู้แทนจากประเทศซาอุดิอาราเบียกล่าวว่า ที่ซาอุไม่มีปัญหาอยู่ อย่างเดียวเท่านั้น คือเรื่องเงิน นอกนั้นมีปัญหาเหมือนที่พวกท่านพูดทั้งหมด! แสดงว่ามีเงินก็ยังแก้ปัญหาไม่ได้ ประเทศไทยเคยมีรัฐบาลทหารแบบมีอำนาจเบ็ดเสร็จ ก็ปรากฏว่าแก้ปัญหาไม่ได้ รัฐบาลปัจจุบันประกอบด้วยมหาเศรษฐีตระกูลใหญ่ๆ มีเงินเป็นพันเป็นหมื่นล้านเชี่ยวชาญในการใช้เงินเป็นอาวุธ สังคมต้องเรียนรู้เองว่าอำนาจเงินแก้ปัญหาของประเทศได้มากน้อยเพียงใด ขณะนี้โลกพัฒนาโดยใช้เงินเป็นตัวตั้ง 3 แล้วก็กำลังเข้าไปสู่ความยุ่งยากมากขึ้นทุกที เพราะเงินมันมากับความโลภขนาดใหญ่ หรือ มหาโลภะ หรือ อนันตโลภะ (โลภอย่างไม่มีที่สิ้นสุด) เงินนำไปสู่ความสัมพันธ์ที่ไม่เท่าเทียมกัน และ ความอยุติธรรมทางสังคม เช่น คนจนขโมยเงิน ๕๐๐ บาท ต้องติดคุกหัวโตแต่คนโกงเป็นพันเป็นหมื่น ล้านกลับอยู่อย่างมีเกียรติ หรือมีเงินเยอะ ๆ ไปฆ่าคนอื่นตายอาจจะไม่ต้องติดคุกก็ได้ ! โลกที่พัฒนาโดยเอาเงินเป็นตัวตั้งโดยไม่คำนึงถึงความยุติธรรมทางสังคม นำไปสู่ความขัดแย้ง และสงคราม ศตวรรษที่แล้วคนตายเพราะสงครามถึง ๒๐๐ ล้านคน แต่ตายเพราะความยากจนและ ความอยุติธรรมในสังคมมากกว่านั้นหลายเท่า อเมริกาซึ่งเคยเป็นประดุจสรวงสวรรค์ บัดนี้อยู่ ท่ามกลางความหวาดกลัวความรุนแรง ความขัดแย้งระหว่างอเมริกัน และโลกอิสลาม เป็นเรื่องใหญ่ ของโลกที่จะลามปามเป็นความรุนแรงและความโกลาหลขนาดใหญ่ ถ้าเราไม่ระวัง เอาแต่ตามเงินไป เรื่อยก็จะตกเข้าไปสู่สภาวะไร้สันติภาพด้วย อย่างที่ทำท่าจะเป็น แต่เดิมจุดแข็งที่สุดของเรา คือ การมีสันติภาพกับการผลิตอาหารได้เหลือกิน ไม่ว่าโลกจะยุ่งเหยิงปั่นป่วนอย่างไร ๆ ถ้าเรารักษาจุดแข็ง ๒ อย่างของเราได้ คือสันติภาพกับ การมีอาหารพอกิน เราก็อยู่ได้สบาย ผมเคยเตือนเรื่องนี้ไว้หลายครั้ง ว่าเราอย่าไปแส่ไม่เข้าเรื่อง ทำนองชักศึกเข้าบ้าน แต่เราก็ไม่ระวัง เพราะเอาเงินเป็นตัวตั้ง ทำท่าจะรักษาสันติภาพไว้ไม่ได้แล้ว เราเข้าใจผิดหรือมีมิจฉาทิฐิว่าประเทศไทยนั้นจน ประเทศไทยไม่จน เพราะเราผลิตอาหารได้เหลือกิน เรามีทุนทางทรัพยากรธรรมชาติ มีทุน ทางสังคม มีทุนทางวัฒนธรรมอย่างพอเพียง สิ่งที่เราขาด คือ ขาดความเป็นธรรมทางสังคมต่างหาก ทำให้คนไทยบางคนไม่มีกิน แทนที่จะแก้ตรงที่ความเป็นธรรมทางสังคม เรากลับไปเปลี่ยนทุนต่าง ๆ ที่เรามี เช่น ทุนทาง ทรัพยากรธรรมชาติ ทุนทางสังคม และทุนทางวัฒนธรรม ไปเป็นเงิน ทุนที่ไม่ใช่เงินเป็นประโยชน์ต่อคนทั้งหมด อย่างยั่งยืน แต่เงินนั้นขโมยได้ง่าย ทั้งโดยคนไทย บางคน หรือโดยคนต่างชาติ หรือร่วมกัน ถ้าเอาเงินเป็นตัวตั้ง เราก็จะเปลี่ยนทุนที่ไม่ใช่เงินซึ่งเป็นประโยชน์ต่อคนส่วนใหญ่ ไปเป็นเงิน ของคนส่วนน้อย และของคนต่างชาติ ผลคือวิกฤตการณ์ปัจจุบัน ซึ่งมีอาการ ๔ ประการใหญ่ คือ ๑. ช่องว่างทางเศรษฐกิจ และความยากจน ๒. การทำลายฐานทรัพยากร ๓. การทำลายฐานทางวัฒนธรรม และจิตวิญญาณ ๔. เกิดวิกฤติการณ์ทางสังคม เช่น ขาดความเป็นธรรมทางสังคม ครอบครัวอ่อนแอ ชุมชน แตกสลาย อาชญากรรม โสเภณีกรรม ยาเสพติด โรคเอดส์ และความรุนแรงอื่น ๆ เรื่องเหล่านี้เป็นเรื่องยากๆที่จะแก้ไขทั้งสิ้น แล้วการเมืองก็ดี ราชการก็ดี การศึกษาก็ดี การพระศาสนาก็ดี ซึ่งเป็นองค์กรอำนาจ และล้วนอ่อนแอจะแก้วิกฤตการณ์ได้อย่างไร นี่แหละ ที่เรียกว่าคลื่นวิกฤตการณ์ลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ที่ยากต่อการแก้ไข และเป็นวิกฤตการณ์แห่ง การทำลายตัวเอง เพราะเราไม่รู้ว่ามันเกิดจากมิจฉาทิฐิในตัวเราเอง 4 # คำถามว่าขณะนี้ประเทศไทยกำลังเข้าเกียร์อะไรอยู่ ตอบว่าเข้าเกียร์พลานุภาพ และเกียร์ธนานุภาพ คือ เกียร์การใช้กำลังและใช้เงินเป็น อำนาจ เกียร์ทั้งสองไม่มีพลังพอที่จะพารถ <figure> The image displays a diagram illustrating three gears, representing different stages or components of the Thai system. The first gear is labeled "พลานุภาพ" (Plana Nupaph), the second gear is labeled "ธนานุภาพ" (Thananupaph), and the third gear is labeled "สัมมาทิฐิ" (Sammatithi). The gears are arranged in a circular flow, with arrows indicating the direction of movement. The "พลานุภาพ" gear is on the left, followed by the "ธนานุภาพ" gear in the center, and then the "สัมมาทิฐิ" gear on the right. This diagram visually represents the progression or interrelation of these three aspects. </figure> รูปที่ ๒ ประเทศไทยเข้าเกียร์ ๓ คือพลานุภาพ หรือการใช้กำลัง และเกียร์ ๒ คือ ธนานุภาพ หรืออำนาจเงิน ทั้ง ๒ เกียร์ไม่มีพลังพอที่จะพาประเทศไทยไปพ้นวิกฤตการณ์ ปัจจุบัน เพราะทั้ง ๒ เกียร์เป็นเกียร์มิจฉาทิฐิ จะต้องเปลี่ยนเป็นเข้าเกียร์ ๑ คือเกียร์ สัมมาทิฐิ ประเทศไทยวิ่งไปอย่างได้สมดุลแล้ว เพราะทั้ง ๒ เกียร์เป็นมิจฉาทิฐิ ประเทศไทยต้องเปลี่ยนเกียร์ ไปเข้าเกียร์สัมมาทิฐิ (รูปที่ ๒) การเข้าเกียร์สัมมาทิฐิ จะนำไปสู่สัมมาปฏิบัติหรือสัมมาพัฒนา ดังแนวทาง ๕ ประการ ต่อไปนี้ ๑. พัฒนาบนหลักศีลธรรมพื้นฐาน คือ การเคารพศักดิ์ศรีและคุณค่าความเป็นคนของคน ทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน โดยเฉพาะของคนเล็กคนน้อยคนยากจน นี้ต้องเป็นพื้นฐาน ของการเมือง เศรษฐกิจ การใช้ทรัพยากร กฎหมาย การศึกษา การสาธารณสุข สวัสดิการ สังคม ฯลฯ ๒. การพัฒนาต้องมุ่งดุลยภาพแห่งการอยู่ร่วมกัน ระหว่างคนกับคน และคนกับสิ่งแวดล้อม นั่นคือ เอาวัฒนธรรมเป็นตัวตั้ง ไม่ใช่เอาจีดีพีเป็นตัวตั้ง ๓. ใช้ระบบเศรษฐกิจที่เอามนุษย์เป็นตัวตั้งไม่ใช่เอาเงินเป็นตัวตั้ง นั่นคือ ระบบเศรษฐกิจ พอเพียงที่มีรากฐานอยู่ที่การมีสัมมาชีพเต็มพื้นที่ (สัมมาชีพ หมายถึง อาชีพที่ไม่เบียดเบียน คนอื่น ไม่เบียดเบียนสิ่งแวดล้อม และมีรายจ่ายน้อยกว่ารายได้) ไม่ใช่เอาจีดีพีเป็นตัวตั้ง 5 ๔. มีการปรับองค์กรทุกชนิดจากการเป็นองค์กรใช้อำนาจไปเป็นการใช้การเรียนรู้ร่วมกัน ในการปฏิบัติ ๕. หาทางขจัดการใช้เงินมหาศาลในการเลือกตั้ง ถ้าพรรคการเมืองต้องใช้เงินครั้งละ ๗,๐๐๐ - ๑๐,๐๐๐ ล้าน เพื่อชนะเลือกตั้ง ก็ต้องเข้ามาคอร์ปชั่น ถอนทุน และพาบ้านเมืองไปสู่วิกฤต เป็นต้น ทิศทางการพัฒนาประเทศมีความสำคัญอย่างยิ่งยวด เพราะกระทบทุกองคาพยพของสังคม ทั้งทางบวกและทางลบ อำนาจอธิปไตยของปวงชนชาวไทยที่สำคัญที่สุดคืออำนาจในการกำหนด ทิศทางการพัฒนาประเทศ ถ้าคนส่วนน้อยที่มีอำนาจและผลประโยชน์ส่วนตัวเป็นผู้กำหนดทิศทางการ พัฒนาประเทศ ก็จะหลุดเข้าไปสู่การพัฒนาด้วยมิจฉาทิฐิ เป็นมิจฉาพัฒนา การพัฒนาด้วยมิจฉาทิฐิเป็นอัปมงคล การพัฒนาด้วยสัมมาทิฐิเป็นศิริมงคล คนไทยต้องร่วมกันสร้างความเป็นศิริมงคล โดยเข้าเกียร์การพัฒนาประเทศเสียใหม่ เปลี่ยน จากเกียร์มิจฉาทิฐิมาเป็นเกียร์สัมมาทิฐิ โครงสร้างทางดิ่งในองค์กรต่าง ๆ ที่แต่ละคนทำงานอยู่นั้น จะ ทำให้เกิดความขัดแย้งและทอนกำลัง มีความสร้างสรรค์น้อย อาจทำให้ท้อแท้สิ้นหวัง ต้องรู้จัก โครงสร้างแห่งความสุข และความสร้างสรรค์ใหม่ที่เรียกว่า **INN** หรือ **ปกค.** ดังนี้ **I** หมายถึง Individual หรือ ปัจเจกบุคคล คือ การสำนึกว่าเราแต่ละคนมีศักดิ์ศรีมีศักยภาพ พยายามพัฒนาศักยภาพของเราให้เต็มที่ **N** หมายถึง Nodes หรือ กลุ่ม คนที่ถูกใจกัน หรือจริตเสมอกัน ๔-๕ คน หรือ ๗-๘ คน ใน องค์กรเดียวกันหรือข้ามองค์กรควรวรรมกลุ่มกัน พบปะกันบ่อยๆ แลกเปลี่ยนเรียนรู้กัน อย่าอยู่เฉพาะ ในโครงสร้างทางดิ่งตามรูปที่ ๑ ซึ่งบีบคั้นเท่านั้น การมีกลุ่มที่ถูกใจและรวมตัวร่วมคิดร่วมทำจะให้ ความสุขความสร้างสรรค์เป็นอย่างยิ่ง ควรมีกลุ่มนานาชนิดให้เต็มพื้นที่ทางสังคม **N** หมายถึง Networks หรือ เครือข่าย แต่ละคนแต่ละกลุ่มเชื่อมโยงเป็นเครือข่ายกับคนอื่น หรือกลุ่มอื่น ตามความสมัครใจ แต่ละคนแต่ละกลุ่มเป็นสมาชิกได้หลายเครือข่าย จะเกิดเครือข่ายของ บุคคลและกลุ่มขึ้นเต็มประเทศ ที่ไม่สัมพันธ์กันด้วยอำนาจ ไม่มีใครอยู่เหนือใคร แต่สัมพันธ์กันด้วย มิตรภาพและการเรียนรู้ **INN** จะทำให้สังคมเกิดโครงสร้างใหม่ โดยไม่ต้องไปทำลายโครงสร้างเก่า (transformation without destruction) ที่มีความสุขความสร้างสรรค์อย่างยิ่ง รูปที่ ๓ คือ โครงสร้าง **INN** หรือ **ปกค.** 6 I = Individual N= Nodes N= Networks รูปที่ ๓ โครงสร้าง INN หรือ ปัจเจก กลุ่ม เครือข่าย ขอให้ทุกคนพยายามทำความเข้าใจโครงสร้าง ปกค. หรือ INN นี้ แล้วจะพบอิสรภาพ ความสุข และพลังสร้างสรรค์อันยิ่งใหญ่ที่จะเคลื่อนสังคมไทยไปบนเส้นทางแห่งสัมมาทิฐิ ในโครงสร้าง นี้ตรงข้ามกับโครงสร้างอำนาจในรูปที่ ๑ จะเกิดมิตรภาพอันไพศาล เกิดการเรียนรู้ร่วมกันในการปฏิบัติ อย่างมโหฬาร ทำให้ชีวิตและสังคมผ่านพ้นจุดติดขัดยาก ๆ ไปสู่ความสุขและสันติภาพได้ ขอให้ความเป็นศิริมงคล ความสุขและความสร้างสรรค์อันยิ่งใหญ่ เกิดกับเพื่อนคนไทยทุกคน 7 pQET ปีใหม่ไทย เพื่อความเป็นศิริมงคล ต้องเข้าเกียร์ประเทศไทยใหม่ ประเวศ วะสี

shareแบ่งปันเนื้อหา