auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (2 ไฟล์)

chrome_reader_modeเรื่อง

ปัญญาเชิงนโยบายของสังคมไทย กับ ทักษิณ

chrome_reader_modeคำอธิบาย

บทความนี้ผู้เขียนกล่าวถึงคุณทักษิณในฐานะนายกรัฐมนตรีได้โยนความคิดทางนโยบายใหม่ ๆ ใส่สังคมไทยอย่างรวดเร็วจนสังคมไทยตั้งรับไม่ทัน และเกิดความเครียดไปตาม ๆ กัน ที่เครียดส่วนหนึ่งขึ้นกับสไตล์ในการตอบโต้การวิจารณ์อย่างเกรี้ยวกราด และท้าทาย

chrome_reader_modeบทคัดย่อ

# ปัญญาเชิงนโยบายของสังคมไทย กับ ทักษิณ (ประเวศ วะสี) 9 ธันวาคม 2545 คุณทักษิณในฐานะนายกรัฐมนตรีได้โยนความคิดทางนโยบายใหม่ ๆ ใส่สังคมไทยอย่าง รวดเร็วจนสังคมไทยตั้งรับไม่ทัน และเกิดความเครียดไปตาม ๆ กัน ที่เครียดส่วนหนึ่งขึ้นกับสไตล์ใน การตอบโต้การวิจารณ์อย่างเกรี้ยวกราด และท้าทาย สังคมไทยชอบคนที่ทำตัวน่ารัก แน่นอนถ้ามีทั้งคนดีเก่ง และน่ารัก พร้อมกันหมดด้วยในตัวคนเดียวก็จะดีมาก แต่เราคงจะ ไม่สามารถไปทำอะไรให้คุณทักษิณทำตัวให้น่ารักได้ เรื่องอย่างนี้ พระท่านเรียกว่ามันเป็น "วาสนา" คำถามของผมก็คือสังคมไทยจะเอาประโยชน์อันยิ่งใหญ่จากทักษิณอย่างที่เขาเป็นได้อย่างไร คนไทยมักจะติดอยู่ที่ตัวบุคคลว่าคนนั้นดี คนนี้ไม่ดี แต่ไม่ค่อยสนใจนโยบาย นโยบายมี ผลกระทบอันยิ่งใหญ่ต่อสังคม ทั้งทางดีและทางร้าย ผมขอยกตัวอย่างประกอบเพื่อให้เห็นประเด็น ชัดเจนขึ้นในเรื่องสงครามเวียตนาม เมื่อสหรัฐอเมริกาตัดสินใจส่งทหารไปรบในเวียตนาม คนหนุ่ม อเมริกันเสียชีวิตไปประมาณ 50,000 คน คนเวียตนามอีกกว่า 2 ล้านคน ไม่นับทรัพย์สิน และ สิ่งแวดล้อมอีกมโหฬาร มีคนอเมริกันไปวิจัยการเกิดสงครามเวียตนามโดยละเอียด และนำมาเขียน หนังสือไว้ว่า สงครามเวียตนาม เป็น "สงครามที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ และไร้จริยธรรม" (Avoidable and Unethical War) และพบว่ามีเพียงคนไม่กี่คนที่ตัดสินใจนำประเทศเข้าสู่สงคราม คือ ประธานาธิบดี เคเนดี รัฐมนตรีกลาโหม แมคนามารา ที่ปรึกษาความมั่นคง แมคจอร์จ บันดี และคนอีกคนสองคน คนเหล่านี้เป็นคนดี ๆ ทั้งสิ้น ถ้าคนดี แต่นโยบายไม่ดีเกิดความเสียหายเหลือคณานับ สังคมไทยยังสนใจกันแค่ใครดีใครไม่ดี แต่ไม่ค่อยสนใจเรื่องนโยบาย มหาวิทยาลัยเกือบ ทั้งหมด ก็ไม่ทำงานทางนโยบายกันเสียเลย ควรจะใช้คุณทักษิณเป็นตัวกระตุ้นปัญญาทางนโยบายของสังคมไทยอย่างกว้างขวาง สังคมไทยมีปัญหาวิกฤตต่าง ๆ ที่แก้ไขไม่ได้ เพราะเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างอันสลับซับซ้อน ทั้งโครงสร้างทางความคิด โครงสร้างทางสังคม โครงสร้างทางแนวทางการพัฒนา โครงสร้างทาง การศึกษา โครงสร้างทางความครอบงำจากต่างชาติ ฯลฯ ที่ลึกที่สุด คือ การติดอยู่ใน "สีลัพพต- ปรามาส" สีลัพพตปรามาส หมายถึง การติดอยู่ในความเชื่อและการปฏิบัติเก่า ๆ ที่ไม่ได้ผลแล้ว สังคมต่างๆ เมื่ออยู่นาน ๆ ไป จะสะสมสีลัพพตปรามาส เพิ่มขึ้น ๆ จนสังคมไปไม่ไหวเกิดวิกฤต และ เกิดความรุนแรงขึ้น เพื่อลบล้าง สีลัพพตปรามาส ไปเสียทีหนึ่ง ตอนนี้เรามีนายกรัฐมนตรี ที่มาบอกเป็นทำนองว่า พวกที่ติดอยู่ในความคิดเก่า ๆ นั้นมัน แก้ปัญหาไม่ได้แล้ว (ไม่ได้อ้างคำต่อคำ) แต่การจะหลุดออกจากของเก่าไปใช้ของใหม่ ต้องรอบคอบ ว่าของใหม่นั้นดีจริง ไม่พา สังคมไทยไปสู่ความล่มจม ตรงนี้แหละเป็นประเด็น คือ - ๑ - # คุณทักษิณเสนอนโยบายใหม่ ๆ แต่นโยบายใหม่ ๆ ควรได้รับการตรวจสอบให้รอบคอบว่าดีจริง สิ่งที่ควรทำมี "เวทีนโยบาย" กันให้ทั่วบ้านทั่วเมือง ทั้งในแวดวงการศึกษา ชุมชน ท้องถิ่น และสื่อต่าง ๆ การถกนโยบายจะใช้แต่ความเห็นอย่างเดียวไม่ได้ แต่ต้องใช้ความรู้ นักวิชาการ จะต้องทำงานหนัก ในการค้นคว้าหาความรู้ และทำประเด็นให้ชัดเจน หน่วยส่งเสริมการจัดการ ความรู้ที่เป็นอิสระ เช่น สกว. และ สคส. (สถาบันส่งเสริมการจัดการความรู้เพื่อสังคม) จะต้องรีบเข้า มาส่งเสริมการวิจัยค้นคว้านโยบายสาธารณะรีบด่วน เพื่อนำความรู้ไปใช้ในการถกเรื่องนโยบายกัน ใน "เวทีนโยบาย" ต่าง ๆ ถ้าคุณทักษิณใจกว้าง ส่งเสริมและสนับสนุนให้เกิด "เวทีนโยบาย" ที่เป็นอิสระ (ไม่ใช่แค่ เวิร์คชอพที่คุณทักษิณจัดเองเท่านั้น) จะเกิดคุณูปการอันยิ่งใหญ่แก่สังคมไทย เพราะถ้าสังคมไทยมี การเคลื่อนไหวถก เรื่องนโยบายกันโดยใช้ความรู้เป็นฐาน สังคมไทยจะเกิดปัญญาทางนโยบาย ไม่ว่าคุณทักษิณจะเป็นอย่างไร ปัญญาของสังคมไทยอย่างกว้างขวางเท่านั้นที่จะช่วยให้บ้านเมืองพ้นวิกฤต ผมไม่อาจการันตีได้ด้วยประการใด ๆ ว่าคุณทักษิณเป็นคนดี หรือไม่ดี แต่ประเด็นของผมก็ คือใช้คุณทักษิณ ตามธรรมชาติของเขา มากระตุ้นให้เกิดการเคลื่อนไหวทางปัญญาเชิงนโยบาย ของสังคมไทยให้เต็มแผ่นดิน เมื่อคุณทักษิณประกาศว่า "ผมจะทำเพื่อคนจน ใครอย่ามาขัดขวาง" คำประกาศนี้จะ ตรึงคุณทักษิณอยู่กับเรื่องคนจนโดยไม่มีทางลงจากเรื่องนี้ไปได้ นี้เป็นเรื่องที่ดียิ่งนัก ขอให้คนไทย ร่วมคิดร่วมทำเรื่องการแก้ปัญหาความยากจนอย่างบูรณาการรอบด้าน ปัญหาความยากจนเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างที่ซับซ้อนยากต่อการแก้ไข ถ้าแก้ปัญหาความ ยากจนได้ก็เท่ากับแก้ปัญหาอื่น ๆ พร้อมกันไปหมดเกือบทุกอย่าง อย่าไปปล่อยให้คุณทักษิณแก้ปัญหาความยากจนอยู่คนเดียวเลย ในฐานะที่นายกรัฐมนตรีถูกตรึงอยู่ตรงนั้นแล้ว ด้วยคำประกาศของตัวเอง สังคมไทยทั้งหมด ควรเข้ามาเคลื่อนไหว สร้างยุทธศาสตร์เอาชนะความยากจน ภาคีและเครือข่ายยุทธศาสตร์เอาชนะความยากจน ควรเดินเครื่องให้เต็มที่ได้แล้ว ถ้าสังคมไทยถกนโยบายให้มากขึ้น ๆ จะเกิดอะไรขึ้นท่านทราบไหมครับ สิ่งที่จะเกิดขึ้น คือ สังคมเป็นผู้กำหนดนโยบายให้คุณทักษิณปฏิบัติ ! ถ้าถึงขั้นนั้นได้จะสร้างสรรค์อย่างยิ่ง และเมื่อนั้น สังคมจะเข้ามาร่วมมือสนับสนุน ร่วมคิด ร่วมทำกับนายกรัฐมนตรีอย่างเต็มที่ เพราะสังคมเป็นผู้ใช้นายกรัฐมนตรีให้ทำงานให้ และแน่นอน สังคมต้องเข้ามาตรวจสอบนายกรัฐมนตรีด้วย นี้แหละครับ Constructive Engagement! ผมยังไม่ทราบว่าจะแปลว่าอะไรดี ขอแปลชั่วคราวว่า "สร้างสรรค์สังวาส" คือสังคมกับ นายกรัฐมนตรี สังวาสกันอย่างสร้างสรรค์ อย่าหาว่าพูดไม่เพราะนะครับ เพราะมีคำว่า "นานา สังวาส" - ๒ - คุณทักษิณนี้ไปด้านอะไรแก แกก็ไม่เชื่อ ต้องท้าทายแก ในเรื่องที่ใหญ่กว่าที่แกคิด ถ้าสังคมไทยสามารถท้าทายคุณทักษิณในเรื่องที่ใหญ่กว่าที่ท่านคิด ท่านว่ามันจะไม่มันหรือครับ ยุทธศาสตร์ชาติ คือ การเปิดพื้นที่ทางสังคมและเปิดพื้นที่ทางปัญญาอย่างกว้างขวาง เพื่อออกจากโครงสร้างมรณะ คุณทักษิณจะเป็นอย่างไรต่อไปในอนาคตก็สุดแต่ "วาสนา" และกรรม แต่บ้านเมืองจะพ้นวิกฤต และมีความร่มเย็นเป็นสุข ก็ต่อเมื่อสังคมไทยสลัดออกจาก อุปาทานและมีส่วนร่วมสร้างสรรค์ด้วยปัญญา และสามารถกำหนดอนาคตของตนเองได้ - ๓ - PCET ปัญญาเชิงนโยบายของสังคมไทย กับ ทักษิณ ประเวศ วะสี

shareแบ่งปันเนื้อหา