auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (1 ไฟล์)

chrome_reader_modeเรื่อง

วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ 4 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

chrome_reader_modeคำอธิบาย

เมื่อคนไทยรู้ความจริงโดยทั่วถึง ก็จะเกิดปัญญาและพากันออกจากทุกข์ได้ ประวัติศาสตร์ได้พิสูจน์มาแล้วว่าอำนาจพาชาติออกจากทุกข์ไม่ได้ ต้องใช้ปัญญาที่เข้าถึงความจริงเพราะ ความจริงมีชัยเหนือทุกสิ่ง

chrome_reader_modeบทคัดย่อ

สวัสดีปีใหม่ วิธีที่คนไทยจะ ๒๕๖๕ เอาชนะ วิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ เมื่อคนไทย รู้ความจริงโดยทั่วถึง ก็จะเกิดปัญญาและ พากันออกจากทุกข์ได้ ประวัติศาสตร์ได้พิสูจน์มาแล้วว่า อำ นาจพาชาติออกจากทุกข์ไม่ได้ ต้องใช้ ปัญญาที่เข้าถึงความจริง เพราะ ความจริงมีชัยเหนือทุกสิ่ง ขออวยพรให้พบความสุข และ อิสรภาพ สำ นักพิมพ์หมอชาวบ้าน 1 ���������������_OK_mac4.indd 1 11/17/2564 BE 2:54 PM � � วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ โดย ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์ประเวศ วะสี พิมพ์ครั้งที่ ๑ ธันวาคม พ.ศ. ๒๕๖๔ สงวนลิขสิทธิ์ตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ. ๒๕๓๗ ข้อมูลทางบรรณานุกรมของสำ นักหอสมุดแห่งชาติ National Library of Thailand Cataloging in Publication Data ประเวศ วะสี. วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์. - - กรุงเทพฯ : หมอชาวบ้าน, 2564. 40 หน้า. 1. การเปลี่ยนแปลงทางสังคม. 2. วิกฤตการณ์. I. ชื่อเรื่อง. 303.4 ISBN 978-616-507-115-4 ที่ปรึกษา นายแพทย์สุรเกียรติ อาชานานุภาพ, แก้ว วิฑูรย์เธียร ประสานงาน นิฤมล ลิมปิโชติพงษ์ ศิลปกรรม อดิศร จินดาอนันต์ยศ จัดพิมพ์/เผยแพร่โดย บริษัท สำ นักพิมพ์หมอชาวบ้าน จำ กัด ๓๖/๖ ซอยประดิพัทธ์ ๑๐ ถนนประดิพัทธ์ แขวงพญาไท เขตพญาไท กรุงเทพฯ ๑๐๔๐๐ โทรศัพท์ ๐ ๒๒๗๘ ๕๕๓๓, โทรสาร ๐ ๒๒๗๑ ๑๘๐๖ www.thaihealthbook.com แยกสี : เลย์ โปรเซส, กรุงเทพฯ พิมพ์ที่ : พิมพ์ดี, สมุทรสาครฯ 2 วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ � ���������������_OK_mac4.indd 2 11/17/2564 BE 2:54 PM � � วิธีที่คนไทยจะ เอาชนะ วิกฤตการณ์ คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ โดย ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์ประเวศ วะสี 3 ���������������_OK_mac4.indd 3 11/17/2564 BE 2:54 PM ๑ วิกฤตการณ์ คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ เมื่อกว่า ๒๐ ปีมาแล้ว ผมเตือนว่า เรา กำ ลังเผชิญวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุง รัตนโกสินทร์ ตัง้ แต่กรุงรัตนโกสินทร์ ประเทศไทยเผชิญ วิกฤตการณ์ใหญ่และยากมา ๓ คลืน่ ซึง่ ก็เอาตัว รอดมาได้ แต่วิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ ยากกว่า ๓ ลูกแรก เพราะเป็นวิกฤตการณ์ความซับซ้อน (complexity crisis) ที่เข้าใจยาก หรือไม่มีใคร เข้าใจ 4 วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ � ���������������_OK_mac4.indd 4 11/17/2564 BE 2:54 PM ในคลืน่ วิกฤตการณ์ ๓ ลูกแรก เป็นวิกฤตการณ์ทเี่ ข้าใจได้งา่ ย ว่า ศัตรูคือใครหรืออะไร ถ้ากำ หนดศัตรูหรือสาเหตุของปัญหาได้ ก็สามารถกำ หนด ยุทธศาสตร์เอาชนะได้ในที่สุด แต่ในวิกฤตการณ์ความซับซ้อน ทุกสิ่งทุกอย่างเชื่อมโยงกัน อย่างยาวไกลและซับซ้อน ทำ ให้ไม่สามารถกำ หนดศัตรูได้ เมื่ อ กำ หนดไม่ ไ ด้ ก็ ไ ม่ ส ามารถกำ หนดยุ ท ธศาสตร์ ที่ จ ะ เอาชนะได้ ทำ ให้ประเทศไทยไม่สามารถก้าวข้ามวิกฤตการณ์เรือ้ รัง ไม่ ว่ า จะมี รั ฐ บาลแบบใดๆ จนกระทั่ ง วิ ก ฤตโควิ ด มาเยื อ น ซึ่ ง สะเทือนประเทศอย่างรุนแรงในทุกมิติ แต่พร้อมๆ กันนั้นวิกฤต โควิดได้เผยให้เห็นว่า ประเทศไทยมีความอ่อนแอใน ตัวเองหลายอย่าง ผมจึงได้กล่าวในบทความเรื่องคลื่นลูกที่ ๔ ว่า ที่ว่าไม่รู้ว่า ศัตรูคอื ใครนัน้ เผลอๆ ศัตรูคอื ตัวเราเอง ซึง่ หมายถึงความอ่อนแอ ในตัวเอง 5 � � � � � � � ���������������_OK_mac4.indd 5 11/17/2564 BE 2:54 PM ๒ ภูเขา ๙ ลูก ที่ขวางกั้น ประเทศไทย (ความอ่อนแอภายใน หรือศัตรูต่อตัวเอง) ภูเขา ๙ ลูกที่ขวางกั้นประเทศไทย มีดัง ต่อไปนี้ ๑. นิสัยประจำ ชาติบางอย่างที่เกิดจากที่ ตั้งของประเทศ ๒. วัฒนธรรมอำ นาจ ๓. โครงสร้างอำ นาจรัฐรวมศูนย์ ๔. ขาดการเคารพศักดิศ์ รีความเป็นมนุษย์ของ 6 วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ���������������_OK_mac4.indd 6 11/17/2564 BE 2:54 PM � � � คนทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน หรือศีลธรรมพื้นฐาน ๕. ติดกับดักวิธีคิด ขาดสมรรถนะในการคิดเชิงระบบและ การจัดการ ๖. ระบบการศึกษาที่ทำ ให้ด้อยสมรรถนะของชาติ ๗. วิธีการพัฒนาแบบสร้างพระเจดีย์จากยอด ๘. มีความเหลื่อมล้ำ อย่างสุดๆ หรือขาดความเป็นธรรม ๙. ระบบการเมืองไม่มีสมรรถนะ ทัง้ ๙ ประการนี้ เชือ่ มโยงและถักทอกันเป็นโครงสร้างทีห่ นา แน่น ที่กักขังประเทศไทยไว้จากความเจริญ ทำ ให้คนไทยเป็นประดุจ “ไก่อยู่ในเข่ง” ที่จิกตีกันร่ำ ไป แต่ถึงจะจิกตีกันจนเลือดตกยางออกหรือล้มตายอย่างไรๆ ก็ออกจากเข่งไม่ได้ ถ้าไม่ทำ ความเข้าใจว่า “เข่ง” หรือโครงสร้างที่ กักขังคนไทยและประเทศไทยไว้คืออะไร แต่ละเรื่องของทั้ง ๙ เรื่อง มีรายละเอียดมาก แต่ขยายความ และสรุปเพียงสั้นๆ ดังต่อไปนี้ 7 � � � � � ���������������_OK_mac4.indd 7 11/17/2564 BE 2:54 PM ภูเขาลูกที่ ๑ นิสัยประจำ ชาติบางอย่าง ที่เกิดจากที่ตั้งของประเทศ ประเทศไทยตั้งอยู่ในภูมิประเทศที่มีอาหารสมบูรณ์ มีภัย พิบัตทิ างธรรมชาติ เช่น ไต้ฝุ่น แผ่นดินไหวน้อย และอากาศอบอุ่น ไม่มีใครหนาวตายหรืออดตาย ในด้านทีด่ ี คือ ทำ ให้คนไทยเป็นคนมีความสุข ยิม้ แย้มแจ่มใส จิตใจโอบอ้อมอารี ดังที่ใครๆ ก็อยากมาเที่ยวเมืองไทย อีกด้านหนึ่งทำ ให้คนไทยตั้งอยู่ในความประมาท ไม่ตื่นตัว กระตือรือร้น ไม่แสวงหาความรู้ ไม่ต้องคิดมากหรือวางแผนอะไร ก็อยู่ได้ไม่อดตายหรือหนาวตาย แต่บัดนี้สังคมเปลี่ยนไปแล้ว สถานการณ์ใหม่ที่ยาก เช่น เรื่องเศรษฐกิจ สังคม โรคระบาดอย่างโควิด นิสัยประจำ ชาติที่ขาด ความรู้ความสามารถเป็นอุปสรรคที่ขวางกั้นประเทศไทย อะไรที่ เป็นนิสัยประจำ ชาติแก้ไขได้ยาก แต่ก็ต้องแก้ 8 วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ � � � � ���������������_OK_mac4.indd 8 11/17/2564 BE 2:54 PM � ภูเขาลูกที่ ๒ วัฒนธรรมอำ นาจนิยม อย่างน้อยตัง้ แต่ครัง้ กรุงศรีอยุธยาเป็นต้นมา ทีส่ งั คมมีความ สัมพันธ์เชิงนายกับไพร่ เราจะเห็นความสัมพันธ์ทางดิง่ หรือความสัมพันธ์เชิงอำ นาจ อยูท่ วั่ ไปในสังคม เป็นสัมพันธภาพแบบ top-down ทีใ่ ช้อำ นาจจาก บนลงล่าง หรือสัมพันธภาพที่ไม่เท่าเทียมกัน เช่น ระหว่างพ่อแม่ กับลูก ครูกบั นักเรียน นายจ้างกับลูกจ้าง นายกับลูกน้อง ข้าราชการ กับราษฎร พระสงฆ์กับแม่ชี หรือแม้ระหว่างแพทย์กับผู้ป่วย แพทย์ พระ ข้าราชการ นาย ผู้ป่วย แม่ชี นายจ้าง ราษฎร ครู ลูกน้อง พ่อแม่ ลูกจ้าง นักเรียน ลูก รูปที่ ๑ ความสัมพันธ์แบบบนลงล่าง หรือ top-down 9 � � � ���������������_OK_mac4.indd 9 11/17/2564 BE 2:54 PM สัมพันธภาพเชิงอำ นาจก่อให้เกิดความบีบคั้น พฤติกรรม เบี่ยงเบน และมีการเรียนรู้น้อย ทำ ให้ด้อยปัญญาทั้งสองฝ่าย ทั้งภูเขาลูกที่ ๑ และภูเขาลูกที่ ๒ ทำ ให้สังคมโดยรวมเป็น สังคมที่ขาดการเรียนรู้ ขาดความรู้ ไม่เป็นสังคมอุดมปัญญา วิกฤตโควิดเห็นได้ชดั ว่า สังคมทีข่ าดความรูไ้ ม่สามารถเผชิญ สิ่งยากได้ 10 วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ � � � ���������������_OK_mac4.indd 10 11/17/2564 BE 2:54 PM ภูเขาลูกที่ ๓ โครงสร้างอำ นาจรัฐรวมศูนย์ ประเทศไทยปกครองแบบรัฐราชการ ที่รวมศูนย์อำ นาจไว้ที่ ส่วนกลาง ในอดีตมีเหตุผลที่ทำ ให้เป็นเช่นนั้น แต่เป็นอยู่นานเกิน และเพิ่มมากขึ้น ทำ ให้เกิดผลเสียอย่างน้อย ๖ ประการ คือ ๑. ชุมชนท้องถิ่นอ่อนแอ ทำ ให้ฐานของประเทศอ่อนแอ ๒. อำ นาจรัฐส่วนกลางขาดปัญญา เพราะใช้อำ นาจ ๓. เกิดความขัดแย้งระหว่างวัฒนธรรมท้องถิ่น ซึ่งหลาก หลายกับอำ นาจส่วนกลาง ที่ทำ ให้เหมือนๆ กัน ความ รุนแรงใน ๓ จังหวัดชายแดนใต้ เป็นรูปธรรมอย่างหนึ่ง ของความขัดแย้งดังกล่าว ๔. เกิดคอร์รัปชันอย่างมหาศาล เพราะอำ นาจเข้มข้นที่ไหน คอร์รัปชันเบ่งบานที่นั่น ๕. ทำ รัฐประหารได้ง่าย เพราะอำ นาจรวมศูนย์ใช้กำ ลังไม่กี่ ร้อยคนก็ยึดอำ นาจได้ ๖. สมรรถนะของชาติออ่ นแอ วิกฤตโควิดแสดงให้เห็นชัดเจน 11 � � � � � � � � � ���������������_OK_mac4.indd 11 11/17/2564 BE 2:54 PM � � � � � ภูเขาลูกที่ ๔ ขาดการเคารพศักดิ์ศรีของ ความเป็นมนุษย์ของคนทุกคน อย่างเท่าเทียมกัน หรือศีลธรรมพื้นฐาน เพราะวัฒนธรรมอำ นาจนิยมไม่ใช่มนุษย์นิยม ทำ ให้สังคมไทยขาดการเคารพศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของ คนทุกคนอย่างเท่าเทียมกัน ซึ่งเป็นศีลธรรมพื้นฐาน ทำ ให้สิ่งดีๆ เกิดขึ้นไม่ได้ เช่น ประชาธิปไตย การเคารพสิทธิมนุษยชน ความ ยุติธรรม ความเป็นธรรม และการขาดศีลธรรม ถึงมีการสอนศีลธรรมเท่าใดๆ ก็ไม่ได้ผล ถ้า ขาดศีลธรรมพื้นฐานในข้อนี้ ระบบประชาธิปไตยที่แท้จริงจึงไม่เกิด เป็นเพียงประชาธิป- ไตยเชิงกลไกเท่านั้น 12 วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ � � � ���������������_OK_mac4.indd 12 11/17/2564 BE 2:54 PM ภูเขาลูกที่ ๕ ติดกับดักวิธีคิด ขาดสมรรถนะในการคิดเชิงระบบ และการจัดการ สั ง คมไทยติ ด กั บ ดั ก วิ ธี คิ ด ที่ คิ ด ว่ า ดี ชั่ ว ขึ้ น กั บ กรรมหรื อ พฤติกรรมส่วนบุคคล ไม่เข้าใจว่าโครงสร้างและระบบเป็นปัจจัย สำ คัญในการกำ หนดคุณสมบัตแิ ละพฤติกรรมของบุคคลและองค์กร โครงสร้ า งกำ หนดคุ ณ สมบั ติ เป็ น ความจริ ง ตั้ ง แต่ ร ะดั บ อะตอมจนถึงจักรวาล เช่น l ของที่ทำ ด้วยไม้เหมือนกัน ถ้าโครงสร้างเป็นเรือก็ลอยน้ำ ได้ ถ้าโครงสร้างเป็นบ้านก็อยู่อาศัยได้ l ของที่ทำ ด้วยเหล็กเหมือนกัน ถ้าโครงสร้างเป็นลูกระเบิด มันก็ระเบิดได้ แต่ถ้าโครงสร้างเป็นจอบ เป็นเสียมมันก็ ใช้งานได้ l ทหารทีอ ่ ยูใ่ นระบบกองทัพ ก็มพ ี ฤติกรรมแบบทหาร พระ ที่อยู่ในระบบสงฆ์ ก็มีพฤติกรรมแบบพระ ข้าราชการที่ อยู่ในระบบราชการ ก็มีพฤติกรรมแบบข้าราชการ ทั้งๆ ที่เป็นคนไทยเหมือนกัน 13 � � � � � � ���������������_OK_mac4.indd 13 11/17/2564 BE 2:54 PM การคิดเฉพาะกรรมส่วนบุคคลทำ ให้ทะเลาะ กันสูง และแก้ไขปัญหาโดยการอบรม แต่ไม่คิด ปรับปรุงระบบจึงไม่ได้ผล อาจารย์มหาวิทยาลัยก็คิดเฉพาะเชิงเทคนิค ขาดสมรรถนะ ในการคิดเชิงระบบและการจัดการ จึงทำ ประโยชน์ได้เพียงเล็กน้อย แต่ไม่สามารถทำ ประโยชน์ใหญ่ เช่น การพัฒนาระบบนโยบาย การจั ด การเป็ น อิ ท ธิ ปั ญ ญาหรื อ ปั ญ ญาที่ ทำ ให้ เ กิ ด ความ สำ เร็จ คนไทยขาดภูมิปัญญาในการจัดการเกือบจะโดยสิ้นเชิง จึง ทำ อะไรไม่สำ เร็จ เป็นเหตุให้บ้านเมืองวิกฤตและออกจากวิกฤต ไม่ได้ 14 วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ � � � � � � � ���������������_OK_mac4.indd 14 11/17/2564 BE 2:54 PM ภูเขาลูกที่ ๖ ระบบการศึกษา ที่ทำ ให้ด้อยสมรรถนะของชาติ ระบบการศึกษาไทยที่ทำ มา ๑๐๐ กว่าปี เอาวิชาเป็นตัวตั้ง และเน้นการท่อง แทนที่จะเอาความจริงของชีวิตเป็นตัวตั้งและ เน้นที่การทำ หรือปฏิบัติจริง ทำ ให้สร้างคนไทยทีไ่ ม่รคู้ วามจริงของประเทศไทย ทำ ไม่เป็น คิดไม่เป็น จัดการไม่เป็น อยู่ร่วมกันไม่เป็น กลายเป็นคนอ่อนแอ ทั้งชาติ เป็นเหตุให้สมรรถนะของชาติต่ำ 15 � � � � � � ���������������_OK_mac4.indd 15 11/17/2564 BE 2:54 PM ภูเขาลูกที่ ๗ วิธีการพัฒนาประดุจสร้าง พระเจดีย์จากยอด พระเจดีย์ต้องสร้างจากฐาน สร้างจากยอดไม่ได้ เพราะจะ พังลงๆ ถ้าไม่มีฐานรองรับ ประเทศไทยพัฒนาประดุจสร้างพระเจดีย์จากยอด อะไรๆ ก็จะเอาแต่ข้างบน โดยทอดทิ้งข้างล่าง หรือแย่งชิงทรัพยากรของ คนข้างล่างมาให้คนข้างบน ทั้งนี้เพราะชนชั้นนำ ไม่เข้าใจสังคมข้างล่าง เมือ่ สังคมข้างล่าง คือ ชุมชนท้องถิน่ ซึง่ เป็นฐานของประเทศ อ่อนแอ ก็ไม่สามารถรองรับสังคมทั้งหมดให้มั่นคง สังคมจึงทรุดและแตกกระจาย เศรษฐกิจของเกษตรกรล่ม สลาย ความเหลื่อมล้ำ และการขาดความเป็นธรรมกลายเป็นวิสัย 16 วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ � ���������������_OK_mac4.indd 16 11/17/2564 BE 2:54 PM � ภูเขาลูกที่ ๘ มีความเหลื่อมล้ำ อย่างสุดๆ หรือขาดความเป็นธรรม ประเทศไทยมีความเหลื่อมล้ำ มากเป็นอันดับต้นๆ ในโลก เพราะเหตุใหญ่หรือภูเขาทั้ง ๗ ลูกข้างต้น อะไรที่เหลื่อมล้ หรือเสียสมดุลมากจะเกิดความวุ่นวาย ปั่น- ป่วน รุนแรง เกิดความไม่ปกติสุขและไม่ยั่งยืน เป็นปัญหาใหญ่ประดุจภูเขาอีกลูกหนึ่งไปถักทอกับภูเขาอีก ๗ ลูก รวมเป็นภูเขา ๘ ลูก ที่เชื่อมโยงกันล้อมประเทศไทยไว้ให้ ออกจากสภาวะวิกฤตไม่ได้ 17 � � � ำ ���������������_OK_mac4.indd 17 11/17/2564 BE 2:54 PM ภูเขาลูกที่ ๙ ระบบการเมือง ไม่มีสมรรถนะ ปัญหาทั้ง ๘ ทำ ให้การเมืองไม่ดี และจะไม่มีวันดี ถ้าพยายาม แก้ปัญหาทางการเมืองเท่านั้นโดยไม่แก้เหตุที่ทำ ให้การเมืองไม่ดี ดังที่เป็นมาเกือบ ๑๐๐ ปี ที่การเมืองของไทยยังลงตัวไม่ได้ เป็น อุปสรรคต่อความก้าวหน้าของประเทศ จะนับเป็นภูเขาลูกที่ ๙ ก็ได้ ถ้าพิจารณาดูโครงสร้างของปัญหาทั้งหมด ก็จะเข้าใจได้ว่า ไม่มฝี า่ ยใดฝ่ายเดียวสามารถแก้ไขได้ ไม่วา่ รัฐบาลใดๆ หรือกองทัพ หรือภาคธุรกิจ ภาคราชการ ภาควิชาการ หรือภาคประชาสังคม มีทางเดียวที่ทุกภาคส่วนของสังคมจะร่วมกันข้ามภูเขาทั้ง ๙ ลูกให้ได้ กลไกความร่ ว มมื อ ของทุ ก ภาคส่ ว นของ สังคมคืออย่างไรคือโจทย์ 18 วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ � � ���������������_OK_mac4.indd 18 11/17/2564 BE 2:54 PM ๓ วิธีข้าม ภูเขา ๙ ลูก ที่ขวางกั้นประเทศไทย นั้นสูงใหญ่ คนไทยมีความมุ่งมั่นร่วมกัน ในการสร้างพระเจดีย์ประเทศไทย บนยอดเขา ภูเขา ๙ ลูก ที่ขวางกั้นประเทศไทยนั้นสูง ใหญ่ ถ้าคนไทยจะเข็นครกคนละใบข้ามเขาไปได้ คนไทยทั้งหมดจะต้องมีความมุ่งมั่นร่วมกัน คนไทยไม่เคยมีความมุ่งมั่นร่วมกัน ไปคนละทิศละทาง แยกย่อย ไม่มีพลังที่ จะเอาชนะสิ่งยาก 19 ���������������_OK_mac4.indd 19 11/17/2564 BE 2:54 PM การข้ามภูเขาทั้ง ๙ ลูกนั้นยากยิ่ง มีทางเดียวที่จะข้ามได้ คือ คนไทยทั้งประเทศมีความมุ่งมั่นร่วมกัน มุ่งมั่นร่วมกันทำ อะไร? ทำ ๗ เรื่องใหญ่ๆ ที่ถักทอกันเป็นรูปพระเจดีย์แห่งการ พัฒนาประเทศไทย หรือพระเจดีย์ประเทศไทย ที่ตั้งตระหง่าน เหนือยอดเขาทั้ง ๙ ลูก พระเจดีย์ประเทศไทย ประกอบด้วย ๑. ยอดพระเจดีย์ หมายถึง ๑.๑ การอยู่ร่วมกันอย่างสมดุลเป็นสิ่งสูงสุด ๑.๒ การตื่นรู้สู่จิตสำ นึกใหม่ ๑.๓ พลังพลเมืองที่ตื่นรู้และกัมมันตะ ๒. ฐานพระเจดีย์ ชุมชนเข้มแข็ง คือ ฐานของประเทศ ๓. ตัวองค์พระเจดีย์ ที่เชื่อมระหว่างฐานและยอด ได้แก่ ระบบต่างๆ เช่น l ระบบการเมืองการปกครอง l ระบบเศรษฐกิจ l ระบบการศึกษา l ระบบสุขภาพ l ระบบความยุติธรรม l ระบบศาสนา ๔. ระบบนโยบายสาธารณะ ที่ทำ ให้ทุกอย่างเป็นไปได้ ๕. ระบบการสื่ อ สาร ที่ทำ ให้คนทั้งประเทศรู้ความจริง มี ความจริงทำ ให้เกิดความถูกต้อง 20 วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ � � � ���������������_OK_mac4.indd 20 11/17/2564 BE 2:54 PM � � � ยอดพระเจดีย์ ๑. การอยู่ร่วมกันอย่างสมดุล เป็นสิ่งสูงสุด ๒. การตื่นรู้สู่จิตสำ นึกใหม่ ๓. พลังพลเมืองที่ตื่นรู้และกัมมันตะ ตัวองค์พระเจดีย์ ๕. ระบบต่างๆ ฐานพระเจดีย์ ๔. ชุมชนเข้มแข็ง ๖. ระบบนโยบายสาธารณะ ๗. ระบบการสื่อสาร รูปที่ ๒ พระเจดีย์ ประเทศไทย ๗ องค์ประกอบ 21 � ���������������_OK_mac4.indd 21 11/17/2564 BE 2:54 PM อ ง ค์ ป ร ะ ก อ บ ที่ ๑ วัตถุประสงค์ใหม่ ของความเป็นมนุษย์ การอยู่ร่วมกันอย่างสันติสมดุล คือ สิ่งสูงสุด ไม่ใช่ผลประโยชน์สงู สุด ความมัง่ คัง่ ประสิทธิภาพ ความเชือ่ ในลัทธิทางเศรษฐกิจ การเมือง หรือศาสนา แล้วแย่งชิงเข่นฆ่า ทำ ลายกันอย่างที่เป็นมา ที่ผ่านมาในประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ ความขาดแคลน และภยั น ตรายจากคนต่ า งเผ่ า พั น ธุ์ ทำ ให้ ส มองส่ ว นหลั ง ของ มนุษย์กัมมันตะ สมองส่วนหลังเป็นสมองสัตว์เลื้อยคลาน ทำ หน้าที่เพื่อ ความอยู่รอด การแย่งชิงและต่อสู้จึงเป็นสัญชาตญาณของมนุษย์ เรื่อยมา แม้เมื่อมีความเจริญทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ก็ใช้ ความรู้ใหม่เป็นอำ นาจทำ การแย่งชิงและต่อสู้ในรูปต่างๆ ถ้ามนุษย์มีจิตสำ นึกใหญ่ดังกล่าวในองค์ประกอบที่ ๒ จะ เห็นว่า การเข่นฆ่าเพราะลัทธิทางเศรษฐศาสตร์ หรือการเมือง หรือศาสนา เป็นเรื่องที่ไม่สอดคล้องกับความจริงตามธรรมชาติ 22 วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ � � � ���������������_OK_mac4.indd 22 11/17/2564 BE 2:54 PM � � � ความจริงตามธรรมชาติ คือ ความหลาก หลาย ถ้ามีการเคารพศักดิ์ศรีแห่งความเป็นมนุษย์ของคนทุกคน อย่างเท่าเทียมกัน ไม่ว่าใครจะมีความเชื่อในลัทธิหรือศาสนาใดๆ ก็ไม่เป็นไร ไม่เห็นจะต้องไปต่อสู้ทำ ร้ายกัน ถ้าถือว่าการอยู่ร่วมกัน อย่างสันติสมดุลเป็นสิ่งสูงสุด ยุคใหม่ต้องเป็นยุคที่มนุษย์มีความเจริญ มีการตื่นรู้สู่จิต สำ นึกใหม่ ใช้สมองส่วนหน้า มีไมตรีจิตอันไพศาลต่อเพื่อนมนุษย์ และสรรพสิ่ง ถือการอยู่ร่วมกันอย่างสันติสมดุล ระหว่างคนกับคน และระหว่างคนกับสิ่งแวดล้อม เป็นสิ่งสูงสุด โลกมีทรัพยากรและความรู้พอที่จะทำ ให้ทุกคนมีอยู่มีกิน อย่างพอเพียง มีครอบครัวอบอุ่น มีชุมชนเข้มแข็ง และโลกมี สันติภาพ ถ้ามนุษย์เปลี่ยนสัญชาตญาณแห่งการแย่งชิงและต่อสู้ มาเป็นสัญชาตญาณแห่งการอยู่ร่วมกัน ทุกศาสนาล้วนสอนการอยูร่ ว่ มกันด้วยความรักความเมตตา 23 � � � ���������������_OK_mac4.indd 23 11/17/2564 BE 2:54 PM อ ง ค์ ป ร ะ ก อ บ ที่ ๒ ปฏิวัติจิตสำ นึก หรือสร้างจิตสำ นึกใหม่ จิตสำ นึกเก่าเป็นจิตเล็กที่คับแคบ ไม่เห็นทั้งหมด เห็นเป็น บางส่วน หรือแยกส่วน หรือเฉพาะส่วน เอาตัวตนของตนเป็น ตัวตั้ง ไม่ได้เอาความจริงเป็นตัวตั้ง ทำ ให้ขัดแย้ง คิดเชิงอำ นาจ พัฒนาแบบแยกส่วน จิตสำ นึกเก่าไปไม่ได้กับสถานการณ์ใหม่ จำ เป็นต้องปฏิวัติ หรือสร้างจิตสำ นึกใหม่ ซึ่งเป็นจิตใหญ่เข้าถึงความจริงตามธรรม- ชาติ อันจะนำ ไปสู่การอยู่ร่วมกันอย่างสันติสมดุล การตื่นรู้สู่จิตสำ นึกใหม่ ทำ ให้เกิดความสุข อย่างไม่เคยมีมาก่อน เพราะจิตเป็นอิสระ ออกจากความคับแคบของจิตเล็ก มี ไมตรีจติ อันไพศาลต่อเพือ่ นมนุษย์และสรรพสิง่ อันเป็นไปเพือ่ การ อยู่ร่วมกันอย่างสันติสมดุล จิตสำ นึกใหม่จึงมีคุณในที่ทั้งปวง และมีช่องทางอันหลาก หลายเป็นพหุบทที่จะทำ ให้เกิดขึ้น ฉะนัน้ จึงมีแรงจูงใจสูงทีค่ นทัง้ หมดจะเกิดจิตสำ นึกใหม่ และ สร้างโลกใหม่แห่งการอยู่ร่วมกัน 24 วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ � � � � � � � � � � � ���������������_OK_mac4.indd 24 11/17/2564 BE 2:54 PM � � � อ ง ค์ ป ร ะ ก อ บ ที่ ๓ พลังพลเมืองที่ตื่นรู้ และกัมมันตะ (INN) บุคคลแต่ละคนที่ตื่นรู้สู่จิตสำ นึกใหม่ ตามองค์ประกอบที่ ๒ รวมตัวร่วมคิดร่วมทำ กันเป็นกลุ่มๆ ทำ กิจสาธารณะที่หลากหลาย ตามที่กลุ่มชอบ ทุกคนสามารถเป็นสมาชิก ๑ กลุ่มหรือมากกว่า ข้ามกลุ่ม อาชีพ ไม่ว่าอาชีพใดๆ ยังไม่เกษียณอายุ หรือเกษียณแล้ว รวมทั้ง นักเรียน นิสิต นักศึกษา เรียกว่า “คน” ทั้งหมด การรวมตัวร่วมคิดร่วมทำ ทำ ให้มีความสุข และสร้างสรรค์อย่างยิ่ง คนที่อยู่เดี่ยวๆ ที่ดูเหมือนไม่ฉลาด แต่ถ้ารวมกลุ่มกันจะ เกิดความฉลาดร่วม และอัจฉริยภาพกลุ่ม (group genius) การมี จิ ต สำ นึ ก ใหม่ และรวมตั ว ร่ ว มคิ ด ร่ ว มทำ ในกิ จ สา- ธารณะอย่างหลากหลายเต็มประเทศ จะทำ ให้คนทั้งหมดมีความ สุขประดุจบรรลุนิพพาน และมีความสร้างสรรค์อย่างยิ่ง พลังพลเมืองที่ตื่นรู้และกัมมันตะเช่นนี้ เป็นปัจจัยให้ความ ถู กต้ อ งดี ง ามทุ กอย่ า งเกิ ด ขึ้ น ทำ ให้ เ ศรษฐกิ จ ดี สั ง คมดี และ การเมืองดี 25 � � � � � ���������������_OK_mac4.indd 25 11/17/2564 BE 2:54 PM � � � � พลังพลเมืองที่ตื่นรู้และกัมมันตะเช่นนี้ บางทีเรียกว่า INN I = Individual หรือ แต่ละบุคคลที่ตื่นรู้แล้วทำ อะไรดีๆ = Individual N I= Nodes หรื่มอ หรือ การรวมตัวร่วมคิดร่วมทำ หรือ กลุ เป็นแต่ กลุล่มะบุ ๆ คคลที่ตื่นรู้แล้วทำ อะไรดีๆ = Nodes คืหรืออการเชื N N= Networks กลุ่ม่อมโยงกันเป็นเครือข่าย หรือ การรวมตัวร่วมคิดร่วมทำ เป็นกลุ่มๆ N = Networks คือ การเชื่อมโยงกันเป็นเครือข่าย 26 วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ � � � � ���������������_OK_mac4.indd 26 11/17/2564 BE 2:54 PM อ ง ค์ ป ร ะ ก อ บ ที่ ๔ สร้างหน่วยทางสังคมแห่งการอยู่ ร่วมกันอย่างสมดุล (ชุมชนเข้มแข็ง) ร่างกายมนุษย์เป็นระบบที่ดีที่สุดในจักรวาล มีองค์ประกอบ อั น หลากหลายและซั บ ซ้ อ นสุ ด ประมาณ แต่ มี บู ร ณภาพและ ดุลยภาพ ทำ ให้สุขภาพดีและอายุยืน ร่างกายมีหน่วยย่อยพื้นฐาน คือ เซลล์ ชีวิตเริ่มจากเซลล์เพียงเซลล์เดียว แต่ต้องมีความถูกต้อง ทั้งหมด จึงจะสามารถแบ่งตัวและวิวัฒน์ขึ้นมาเป็นร่างกายที่มีใจ ครองอันวิจิตร และมีคุณสมบัติอันมหัศจรรย์ สังคมมนุษย์กค็ วรเลียนแบบร่างกาย คือ มีหน่วยย่อยพืน้ ฐาน ประดุจเซลล์ ชุมชนขนาดเล็ก ควรเป็นหน่วยย่อยพื้นฐานของสังคม มีประชากรประมาณ ๕๐๐-๑,๐๐๐ คน ทีม่ คี วามใกล้ชดิ สนิท สนมกันประดุจญาติ ทุกคนมีส่วนร่วมในกิจการของชุมชน จึงเป็น ประชาธิปไตยทางตรงไม่ผ่านการเลือกตั้ง ประชาธิ ป ไตยชุ ม ชน จึงเป็นประชาธิปไตยที่มีคุณภาพสูง เพราะไม่มีการซื้อสิทธิ์ขายเสียง สภาชุมชน ประกอบด้วยคนทั้งชุมชนเป็นประดุจรัฐสภา สภาผู้นำ ชุมชน ประกอบด้วยผู้นำ ตามธรรมชาติในชุมชน ประมาณ ๕๐-๖๐ คน 27 � ���������������_OK_mac4.indd 27 11/17/2564 BE 2:54 PM � � ผู้นำ ตามธรรมชาติผุดบังเกิด (emerge) ขึ้นเองจากการ ทำ งานร่วมกัน เป็นคนที่มีคุณสมบัติ ๕ อย่าง คือ (๑) เห็นแก่ส่วน รวม (๒) เป็นคนสุจริต (๓) เป็นคนมีสติปัญญาสูง (๔) เป็นคนที่ สื่อสารเก่ง และ (๕) เป็นที่ยอมรับของคนทั่วไป ผู้นำ ตามธรรมชาติจึงมีคุณภาพสูงกว่าผู้นำ โดยการเลือกตั้งหรือแต่งตั้ง สภาผู้นำ ชุมชนทำ หน้าที่เป็นองค์กรจัดการ หรือ ครม. ของ ชุมชน ประชาธิปไตยชุมชนไม่ใช่ประชาธิปไตยที่ต่อสู้แย่งชิงอำ นาจ และใช้เงินเป็นเครือ่ งมือหาผลประโยชน์เหมือนประชาธิปไตยระดับ ชาติ ซึ่งเป็นประชาธิปไตยทางอ้อมหรือผ่านตัวแทน ประชาธิปไตยชุมชนจึงเป็นประชาธิปไตยสมานฉันท์ และ ประชาธิปไตยอรรถประโยชน์ ไม่ใช่ประชาธิปไตยเชิงอำ นาจและผล ประโยชน์ สภาผู้นำ ชุมชนและสภาชุมชน หรือสภาประชาชนร่วมกัน พัฒนาชุมชนอย่างบูรณาการที่ ๘ มิติ เชื่อมโยงอยู่ในกันและกันคือ เศรษฐกิจ – จิตใจ – สังคม – สิ่งแวดล้อม – วัฒนธรรม – สุขภาพ – การศึกษา – ประชาธิปไตย 28 วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ � � � � � � � � ���������������_OK_mac4.indd 28 11/17/2564 BE 2:54 PM � ศาสนา สุขภาพ ความยุติธรรม การศึกษา ชุมชน ระบบความปลอดภัย เข้มแข็ง เศรษฐกิจ การสื่อสาร การเมืองการปกครอง รูปที่ ๓ ถนนทุกสายต้องเชื่อม หรือเอาชุมชนเข้มแข็งเป็นตัวตั้ง เพราะชุมชน คือ ระบบ การอยู่ร่วมกันอย่างสมดุล และเป็นฐานของประเทศ อะไรที่ดีและถูกต้อง ชุมชนก็ช่วยกันทำ ได้ทุกอย่าง เกิดเป็น ชุ ม ชนอยู่ ดี มี สุ ข และงดงาม ที่ ทุ ก คนมี บ้ า นอยู่ มี อ าหารกิ น มี ครอบครัวอบอุ่น ชุมชนเข้มแข็ง มีภูมิคุ้มกันจากโรคระบาด และ ภยันตรายต่างๆ มีความเจริญทางจิตใจ มีประชาธิปไตยที่สมบูรณ์ ชุมชนขนาดเล็กเป็นเหมือนเซลล์ของร่างกาย ที่หลายๆ เซลล์รวมกันเป็นอวัยวะและระบบต่างๆ ชุมชนขนาดเล็กหลาย ชุมชนรวมกันเป็นสังคมขนาดกลาง ขนาดใหญ่ มีความซับซ้อนขึ้น ไปตามลำ ดับ ชุมชนจึงเป็นฐานของพระเจดีย์ หรือฐานของประเทศ ตามรูป ที่ ๒ ในเมื่อ “ชุมชนเข้มแข็ง” เป็นฐานของประเทศ จึงเป็นฐาน ของทุกสิ่งทุกอย่าง ทุกระบบ หรือเส้นทางของการพัฒนา จึงต้อง เชื่อมหรือเอาชุมชนเข้มแข็งเป็นตัวตั้ง ดังในรูปที่ ๓ 29 � ���������������_OK_mac4.indd 29 11/17/2564 BE 2:54 PM � อ ง ค์ ป ร ะ ก อ บ ที่ ๕ ระบบต่างๆ ที่เชื่อมโยง ฐานคือ ชุมชน กับ ยอดคือ ความเป็นธรรม เรามียอดพระเจดีย์ คือ ความเป็นธรรม อันมีองค์ ๓ คือ l การอยู่ร่วมกันอย่างสมดุลเป็นสิ่งสูงสุด l การตื่นรู้สู่จิตสำ นึกใหม่ l พลังพลเมืองที่ตื่นรู้และกัมมันตะ และมีฐานพระเจดีย์ คือ ชุมชนเข้มแข็ง องค์พระเจดีย์ต้องเชื่อมระหว่างฐานกับยอด องค์พระเจดีย์ หมายถึง ระบบต่างๆ เช่น l ระบบการเมืองการปกครอง l ระบบเศรษฐกิจ l ระบบการศึกษา l ระบบสุขภาพ l ระบบความยุติธรรม เป็นต้น องค์พระเจดีย์จึงบูรณาการเป็นหนึ่งเดียวกันทั้งองค์ ไม่ต่าง คนต่างไปอย่างสะเปะสะปะเรียกว่า มีบูรณภาพอันนำ ไปสู่ดุลยภาพ 30 วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ � ���������������_OK_mac4.indd 30 11/17/2564 BE 2:54 PM � อ ง ค์ ป ร ะ ก อ บ ที่ ๖ ระบบนโยบายสาธารณะ ที่การเมืองเป็นส่วนหนึ่ง นโยบายเป็นปัญญาสูงสุดของชาติใดชาติหนึ่ง เพราะมีผล กระทบต่อทุกองคาพยพของประเทศ ถ้าเข้าใจว่า ระบบนโยบายมีองค์ประกอบอะไรบ้าง แล้ว สร้างองค์ประกอบให้ครบทุกส่วน ประกอบเข้าด้วยกัน ประดุจเมื่อ ประกอบองค์ประกอบของเครื่องบินครบระบบเครื่องบินก็บินได้ ถ้าไม่ครบก็บินไม่ได้ ที่นโยบายต่างๆ ส่วนใหญ่ไม่ประสบความสำ เร็จ เพราะ ประกอบเครื่องไม่ครบ ทำ เป็นส่วนๆ หรือเป็นบางส่วน ฉะนั้น การทำ ความเข้าใจระบบนโยบายให้ครบวงจรจึงมี ความสำ คัญยิ่ง ถ้าทำ ให้ครบวงจร ๑๒ ขั้นตอน* ก็ไม่มีทางที่จะไม่ สำ เร็จ ศาสตร์แห่งการทำ ให้สำ เร็จนี้เรียกว่า สัมฤทธิศาสตร์ (De- livery Science) ในการขับเคลื่อนระบบนโยบายครบวงจรนั้น ทุกภาคส่วน ของสังคมจะมีส่วนร่วม จึงเรียกกระบวนการนี้ว่า “P4 (Participa- tory, Public, Policy, Process)” หรือ “กระบวนการนโยบาย * ดูหนังสือ “คู่มือขับเคลื่อนระบบนโยบายครบวงจร ๑๒ ขั้นตอนสู่ความสำ เร็จ” (คู่มือสัมฤทธิศาสตร์พาชาติออกจากวิกฤต) 31 � � � � � � ���������������_OK_mac4.indd 31 11/17/2564 BE 2:54 PM � � � สาธารณะแบบมีส่วนร่วม” ซึ่งเป็นประชาธิปไตยทางตรง และเป็น ประชาธิปไตยทางปัญญา การเมืองก็เป็นส่วนหนึ่งของระบบนโยบาย คือ มีบทบาทอยู่ ตรงตัดสินใจทางนโยบาย ซึ่งเป็นหน้าที่ของรัฐสภาและ ครม. ถ้าการเมืองเป็นส่วนหนึ่งของนโยบาย ก็จะเป็นการเมืองที่ มีคุณภาพ และนำ ไปสู่ผลดีแก่บ้านเมืองอย่างสูงสุด นักการเมือง ทั้งหมดจะกลายเป็นคนเก่งและคนดี แต่ถ้าการเมืองอยู่ในระบบอำ นาจ ไม่อยู่ในระบบนโยบาย ก็ จะเฉไฉบิ ด เบื อ นไปจากความเก่ ง และความดี ไม่ ส ามารถก่ อ ประโยชน์แก่บ้านเมืองได้อย่างแท้จริง ประชาชนเบื่อหน่ายและนำ ไปสู่วิกฤตการณ์ทางการเมืองบ่อยๆ มีความพยายามปฏิรูปการเมืองกันมาหลายครัง้ แต่ไม่สำ เร็จ เพราะทำ กันอยู่ในระบบการเมืองไม่ได้ทำ ระบบนโยบาย เพราะฉะนั้น การพัฒนาการเมืองให้ดีขึ้น จึงอยู่ที่การพัฒนาระบบนโยบายให้ครบวงจร และการเมืองเป็นส่วนหนึ่งของระบบนโยบาย ฉะนั้นการพัฒนา P4 หรือกระบวนการนโยบายแบบมีส่วน ร่วม จึงเป็นหัวใจของการพัฒนาประเทศทัง้ หมด ทำ ให้ประเทศข้าม ภูเขาที่ขวางกั้น ๙ ลูก ไปสู่ประเทศไทยยุคใหม่ที่เป็นประเทศไทย ยุคศรีอาริยะ คนไทยทุ ก ภาคส่ ว นจึ ง ควรสนใจ P 4 และมี ส่ ว นร่ ว มใน กระบวนการประชาธิปไตยทางปัญญานี้ 32 วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ � � � � � � ���������������_OK_mac4.indd 32 11/17/2564 BE 2:54 PM � อ ง ค์ ป ร ะ ก อ บ ที่ ๗ ระบบการสื่อสารที่ทำ ให้คนไทย รู้ความจริงอย่างทั่วถึง คนไทยส่วนหนึ่งควรทำ ความเข้าใจความจริงของประเทศ ไทยอย่างแจ่มแจ้งแล้วทำ การสื่อสารให้คนไทยรู้ความจริงอย่าง ทั่วถึง การรู้ความจริงทำ ให้ทำ ถูกต้องได้ ความจริงประเทศไทยก็เหมือนกับอริยสัจ ๔ คือ ๑. ความทุกข์ หรือปัญหาของประเทศ คืออะไร ๒. สมุทัย หรือสาเหตุของความทุกข์ของประเทศ คืออะไร ๓. นิโรธ การระงับเหตุของทุกข์ของประเทศ คืออะไร ๔. มรรค วิธีที่จะนำ ไปสู่การระงับเหตุแห่งทุกข์ของประเทศ คืออย่างไร เมื่อคนไทยรู้ความจริงโดยทั่วถึง ก็จะเกิดปัญญาและพากัน ออกจากทุกข์ได้ ประวัติศาสตร์ได้พิสูจน์มาแล้วว่า อำ นาจพาชาติออกจาก ทุกข์ไม่ได้ ต้องใช้ปัญญาที่เข้าถึงความจริง เพราะความจริงมีชัย เหนือทุกสิ่ง 33 � � � � � � ���������������_OK_mac4.indd 33 11/17/2564 BE 2:54 PM � ระบบการสื่อสารที่ดีจึงมีความสำ คัญอย่างยิ่งยวด ที่จะทำ ให้ประเทศไทยสามารถบินข้ามภูเขาที่ขวางกั้นทั้ง ๙ ลูก ขอให้เพื่อนคนไทยช่วยกันทำ เรื่องนี้ให้ได้ 34 วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ � � � ���������������_OK_mac4.indd 34 11/17/2564 BE 2:54 PM ๔ วิธีที่คนไทยทั้งประเทศจะร่วมกัน เอาชนะ วิกฤตการณ์ คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ได้กล่าวมาแต่ต้นว่า วิกฤตการณ์คลื่นลูก ที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ เป็นวิกฤตการณ์ที่ ยากสุดๆ ไม่มีใครหรือสถาบันใดโดยเอกเทศที่ จะแก้ไขได้ มีทางเดียวคือ คนไทยทั้งประเทศ ต้องร่วมกัน 35 ���������������_OK_mac4.indd 35 11/17/2564 BE 2:54 PM เครื่องมือที่เอาชนะ คือ ความจริง ซึ่งเปรียบประดุจอริยสัจ ๔ ทางสังคม ได้กล่าวถึง ทุกข์ สมุทัย นิโรธ และมรรควิธี ๗ ประการไปแล้ว วิ ธี ที่ ค นไทยทั้ ง ประเทศจะมี ส่ ว นร่ ว มเอาชนะวิ ก ฤตการณ์ ครั้งใหญ่ของประเทศไทย คือ ๑. คนไทยทุกภาคส่วนของสังคมรวมตัวร่วมคิดร่วมทำ เป็น กลุม่ ๆ เต็มประเทศ ต่างกลุม่ มีอสิ ระ แต่อาจเชือ่ มโยงกัน และคนหนึง่ อาจอยูใ่ นหลายกลุม่ เพือ่ ทำ ความเข้าใจ ทุกข์ สมุทัย นิโรธ และมรรคของประเทศไทย ๒. จัดการประชุมสมัชชาแห่งชาติ ที่กลุ่มทั้งหมดดังกล่าวใน ข้อ ๑ มาร่วมประชุม โดยมีสมาชิกรัฐสภาและ ครม. เข้า ร่วมประชุมด้วย อะไรที่เป็นมติของสมัชชาให้รัฐสภา ครม. และส่วนที่เกี่ยว ข้องรับไปปฏิบัติ ทีป่ ระชุมสมัชชาแห่งชาติควรสร้างกลไกติดตามและประเมิน ผล คือ ๑) คณะทำ งานติดตามการปฏิบัติ เพื่อช่วยแก้ไขอุปสรรค ข้อขัดข้องให้ผู้ปฏิบัติสามารถปฏิบัติได้ ๒) คณะทำ งานประเมิน ผลการปฏิบัติตามมติของที่ประชุม สมัชชา ผลการประเมินจะเป็นข้อมูลย้อนกลับไปทำ ให้ กระบวนการทั้งหมดดีขึ้นเรื่อยๆ 36 วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ � � ���������������_OK_mac4.indd 36 11/17/2564 BE 2:54 PM � � � กระบวนการสมัชชาแห่งชาติเพื่อพัฒนาประเทศไทยนี้ เป็น การทีท่ กุ ภาคส่วนของสังคมมีสว่ นร่วมอย่างแท้จริง โดยรวมตัวร่วม คิดร่วมทำ เป็นกลุ่มๆ ทำ ให้ปัจจัยนำ เข้าทางปัญญาเป็นไปอย่าง กว้างขวางที่สุด รัฐสภาและ ครม. จะทำ งานง่ายขึ้น เพราะมีสังคม ทั้งหมดเข้าร่วม เป็นประชาธิปไตยทั้งทางตรงและทางอ้อมเข้ามา บรรจบกัน กระบวนการนี้ เป็นกระบวนการเรียนรู้ร่วมกันในการปฏิบัติ (interactive learning through action) ที่ทุกภาคส่วนในสังคมมี ส่วนร่วม เป็นกระบวนการที่ยิ่งทำ l ยิ่งรักกันมากขึ้น l ยิ่งเชื่อถือไว้วางใจกันมากขึ้น (trust) l ยิ่งฉลาดมากขึ้นและฉลาดร่วมกัน l เกิดปัญญาร่วม (collective wisdom) อัจฉริยภาพและ นวัตกรรม l เป็นทั้งพลังทางสังคม พลังทางปัญญา และพลังทางการ จัดการ ทำ ให้เอาชนะสิ่งยากไปสู่ความสำ เร็จ l คนทั้งหมดที่ร่วมกันมีความสุขประดุจบรรลุนิพพาน สมัยปัจจุบันมีปัญหาที่ซับซ้อนและยากมากกว่าครั้งโบราณ คนแต่ละคนเดีย่ วๆ เมือ่ เจอปัญหาทีย่ ากจะเหมือนเป็นคนโง่ แต่เมื่อรวมกลุ่มและเรียนรู้ร่วมกันในการปฏิบัติ จะเหมือน 37 � � � � � ���������������_OK_mac4.indd 37 11/17/2564 BE 2:54 PM � � อัจฉริยะ ที่เรียกว่า อัจฉริยภาพกลุ่ม (group genius) และเกิด ความสุขประดุจบรรลุนิพพาน เรียกว่า ทั้งฉลาดด้วย สุขด้วย และสำ เร็จด้วย การรวมตัวร่วมคิดร่วมทำ จึงเป็นโลกอนาคต อปริ ห านิ ย ธรรม หรือธรรมะเพื่อความเจริญถ่ายเดียว ที่ พระพุทธองค์ตรัสสอนเป็นอันมากบนเขาคิชฌกูฏ ก็คือธรรมแห่ง การรวมตัวร่วมคิดร่วมทำ อีกชือ่ หนึง่ ของการรวมตัวร่วมคิดร่วมทำ คือ ความเป็นชุมชน เมือ่ ใดมีการรวมตัวร่วมคิดร่วมทำ เรียกว่ามีความเป็นชุมชน จะเป็น ชุมชนติดพื้นที่หรือไม่ก็ได้ ชุมชนเข้มแข็งจึงเป็นโลกอนาคต 38 วิธีที่คนไทยจะเอาชนะวิกฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔ แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ � � � � � ���������������_OK_mac4.indd 38 11/17/2564 BE 2:54 PM ๕ ขอมอบไว้ เป็นมรดก เมื่อเขียนเรื่องนี้ ผู้เขียนอายุ ๙๐ ปีแล้ว คงจะอยู่ไม่ทันเห็นประเทศไทยยุคศรีอาริยะ ถ้าคนไทยมีวิธีอื่นใดที่จะเอาชนะวิกฤต- การณ์ชาติ ก็เป็นเรื่องที่ดี แต่ถา้ ยังไม่พบวิธที ที่ ำ ให้สำ เร็จ ขอให้ชว่ ย กันศึกษาบทความนี้ที่ชื่อว่า “วิ ธี ที่ ค นไทยจะ เอาชนะวิ ก ฤตการณ์ ค ลื่ น ลู ก ที่ ๔ แห่ ง กรุ ง รัตนโกสินทร์” ขอมอบไว้เป็นมรดกและเครื่องระลึกถึงกัน ขอให้เพื่อนคนไทยทั้งหมดมีความสวัสดี 39 ๒๖ สิงหาคม ๒๕๖๔ � � ���������������_OK_mac4.indd 39 11/17/2564 BE 2:54 PM ปี ๒๕๒๖ (ล่วงเลยม ๓๘ ปีแล้ว) พุทธธรรมกับสังคม (จัดพิมพ์โดย สำ�นักพิมพ์หมอช วบ้ น) ผูเ้ ขียนมีความเชือ่ มัน่ ว่า สามารถประยุกต์ใช้พทุ ธธรรมในการสร้างสรรค์ สังคมไทยที่มีศานติสุข หากชาวพุทธศึกษาแก่นแท้ของพุทธธรรมให้ถูกต้อง ลึกซึ้งยิ่งขึ้น และศึกษาให้รู้เท่าทันความสลับซับซ้อนของสังคม การเมือง เศรษฐกิจ ระบบราชการ ระบบการศึกษา ความสัมพันธ์กับต่างประเทศ อิทธิพลของวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีทงั้ ทีม่ อี ยูแ่ ละกำ ลังจะเกิดขึน้ อย่างรวดเร็ว ปี ๒๕๖๔ ทิศทางอนาคตประเทศไทยหลังโควิด (จัดพิมพ์โดย สำ�นักพิมพ์หมอช วบ้ น, มกร คม ๒๕๖๔) ทีน่ ำ เสนอนีเ้ ป็นเส้นทางใหม่ ผูเ้ ขียนมัน่ ใจว่าเป็นพลังมหาศาลทีจ่ ะสร้าง ประเทศไทยให้เป็นดินแดนแห่งความถูกต้องเป็นธรรมและงดงาม เพือ่ การอยู่ ร่วมกันอย่างสันติ สมดุล และเป็นตัวอย่างกับโลก ยุทธศาสตร์ประกอบเครองประเทศไทย (จัดพิมพ์โดย มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์, เมษ ยน ๒๕๖๔) ยุทธศาสตร์ประกอบเครื่องประเทศไทยฉบับนี้ไม่ใช่วาทกรรม แต่เรา จะลงรายละเอียดในเรื่อง “กลุ่มเซลล์สมอง” และวิธีการจัดการโดยพิสดาร เพื่อทำ เรื่องที่เป็นไปไม่ได้ให้เป็นไปได้ ควรสังเกตว่า การที่ประเทศไทยทำ อะไรไม่ค่อยสำ เร็จ เพราะขาดภูมิปัญญาในการจัดการเกือบจะโดยสิ้นเชิง คู่มือขับเคลอนระบบนโยบายครบวงจร ๑๒ ขั้นตอนสู่ความสำ เร็จ (จัดพิมพ์โดย มูลนิธิส ธ รณสุขแห่งช ติ, มิถุน ยน ๒๕๖๔) การขาดสมรรถนะของชาติทจี่ ะทำ อะไรให้สำ เร็จ คือปฐมเหตุของความ ติดขัดและวิกฤตการณ์ประเทศไทย “หนังสือคู่มือขับเคลื่อนระบบนโยบาย ครบวงจร ๑๒ ขั้นตอนสู่ความสำ เร็จ” เป็นระบบและกระบวนการทางปัญญา สูงสุดของชาติที่จะทำ ให้ประเทศไทยลงตัวและขับเคลื่อนไปสู่ความเจริญ รุ่งเรืองได้ สนใจสั่งซื้อหนังสือติดต่อที่ บริษัท สำ นักพิมพ์หมอชาวบ้าน จำ�กัด ๓๖/๖ ซอยประดิพัทธ์ ๑๐ ถนนประดิพัทธ์ แขวงพญ ไท เขตพญ ไท กรุงเทพฯ ๑๐๔๐๐ โทร. ๐-๒๒๗๘-๕๕๓๓, ๐๘-๖๙๙๒-๐๘๗๕ หรือ Line O cial ID: @mcbbook 40 หรือวิธLine ีที่คนไทยจะเอาชนะวิ กฤตการณ์คลื่นลูกที่ ๔www.thaihealthbook.com Personal ID: thaihealthbook.com แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ า า า � า า า � า � � � ���������������_OK_mac4.indd 40 11/17/2564 BE 2:54 PM � า า า า � � � � � า า

shareแบ่งปันเนื้อหา