auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (2 ไฟล์)

chrome_reader_modeเรื่อง

คุยกับผู้อ่าน : วิธีแก้ทุกข์จากวิกฤติเศรษฐกิจ (นิตยสารหมอชาวบ้าน ฉบับที่ 221 เดือนกันยายน พ.ศ. 2540)

chrome_reader_modeคำอธิบาย

เนื้อหาในเอกสารกล่าวถึงวิธีแก้ทุกข์จากวิกฤติเศรษฐกิจครั้งใหญ่ โดยแนะนำอย่าเพิ่งฆ่าตัวตาย เพราะไม่มีความทุกข์อะไรที่มนุษย์ทนไม่ได้ ร่วมทุกข์กันแล้วทุกดข์จะลดลงหรือหมดไป ตามหลักทางพุทธศาสนา

chrome_reader_modeบทคัดย่อ

คุยกับผู้อ่าน ## วิธีแก้ทุกข์ จากวิกฤติเศรษฐกิจ ขณะนี้คนไทยกำลังมีความทุกข์ถ้วนหน้าจากวิกฤติเศรษฐกิจครั้งใหญ่ การไม่มีงานทำ การถูกให้ออกจากงาน ภาษีมูลค่าเพิ่มขึ้นราคา ข้าวของแพงขึ้น หุ้นตก ที่ดินและคอนโดขายไม่ออก เป็นหนี้ไม่มีทางใช้หนี้ บริษัทไฟแนนซ์ต้องถูกปิดกิจการ กลัวธนาคารล้ม ฯลฯ เกิดสภาวะตระหนกตกใจ ขวัญผวา เครียด คับข้องใจ วิตกกังวล นี้คือสภาพความทุกข์ถ้วนหน้าที่กำลังเกิดขึ้น ซึ่งต้องหาทางแก้ไข ซึ่งอาจจะพบวิธีแก้ไขต่าง ๆ กัน ใครค้นพบวิธีการแก้ไขดี ๆ จะสื่อมาที่หมอชาวบ้านเพื่อแบ่งปันกันบ้างก็จะเป็นประโยชน์ เพราะหมอชาวบ้าน คือเพื่อนร่วมทุกข์ของท่าน ผมมีข้อเสนอแนะบางประการดังต่อไปนี้ ๑. อย่าเพิ่งฆ่าตัวตาย ไม่มีความทุกข์อะไรที่มนุษย์ทนไม่ได้ ฉุกเฉินที่สุดก็คือ อย่าเพิ่งฆ่าตัวตาย ต้องทราบอย่างหนึ่งว่าไม่มีความทุกข์อะไรที่มนุษย์ทนไม่ได้ เมื่อเผชิญความทุกข์หนักที่ปัจจุบันทันด่วนและมองไม่เห็นทางออก ผู้มีความทุกข์ จะรู้สึกว่ามันทนไม่ได้ เหมือนฟ้าจะถล่มโลกจะทลาย ความรู้สึกว่าทนไม่ได้และมองไม่เห็นทางออกอาจทำให้ฆ่าตัวตาย ถ้าทราบความจริง(ปัญญา) และระลึกรู้ (สติ)ว่า ไม่มีความทุกข์อะไรที่มนุษย์ทนไม่ได้ ไม่ว่าความทุกข์นั้นจะใหญ่เท่าฟ้า เท่าแผ่นดินเพียงใด เพราะความทุกข์เป็นอนิจจัง คือจะแปรผันไปไม่คงทนอยู่ ชั่วกับชั่วกัลป์ จิตใจของเราก็เป็นอนิจจัง เมื่อเวลาผ่านไป ความทุกข์ก็เปลี่ยน จิตใจก็เปลี่ยน ความทุกข์จะไม่อยู่กับเราตลอดไป เพราะความเป็นอนิจจังนั้นเอง ฉะนั้นต้องให้เวลากับความเป็นอนิจจัง อย่าเพิ่งฆ่าตัวตาย ไม่มีความทุกข์อะไรที่มนุษย์ทนไม่ได้ ๒. ร่วมทุกข์กันแล้วทุกข์จะลดลงหรือหมดไป ถ้ามีการร่วมทุกข์กัน ความทุกข์จะลดลงหรือหมดไป นี้เป็นหลักทางพุทธศาสนา และนักปราชญ์ต่าง ๆ ได้ค้นพบ คนขับรถในกรุงเทพฯ ฟัง จส.๑๐๐ ก็ไม่หายรถติด แต่ความทุกข์ลดลง เพราะทราบว่าคนโน้นก็ติด คนนี้ก็ติด ไม่ใช่เราติดคนเดียว มีการร่วมทุกข์กัน กันยายน ๒๕๔๐ คำที่รวบรวมมานี้ นำมาจากพุทธศาสนสุภาษิต หมอชาวบ้าน ๑ ท่านมหาตมคานธีสอนว่ายามใดที่คุณมีความทุกข์จนรู้สึกว่าทนไม่ได้ ให้นึกถึง ใบหน้าของคนที่จนที่สุดที่ลำบากที่สุดแล้วความทุกข์ของคุณจะหายไป ขณะนี้ มีคนทุกข์ทั้งแผ่นดินไม่ใช่เราคนเดียว ขอให้ไปเยี่ยม ไปพูดคุยเห็นอกเห็นใจ พยายามช่วยเหลือคนที่มีความทุกข์ด้วยประการต่างๆ เช่น คนจน เด็กกำพร้า คนเป็นเอดส์ คนเป็นมะเร็ง ฯลฯ ความทุกข์ของเราจะลดน้อยลงหรือหมดไปเลย การร่วมทุกข์ควรจะนำมาเป็นทิศทางใหญ่ของสังคมไทย และสังคมโลก ที่แล้วมาเราทอดทิ้งกัน แข่งขันเอาเป็นเอาตายกันและทำร้ายกัน เพื่อจะแสวงหา เงิน การเอาเงินเป็นตัวตั้งทำให้เกิดความเครียด สิ่งที่ใหญ่กว่าเงิน คือการดำรง ชีวิตร่วมกันด้วยความเห็นอกเห็นใจ และมีความเอื้ออาทรต่อกัน ถ้าวิกฤติ เศรษฐกิจคราวนี้ทำให้คนไทยเกิดสัมมาทิฐิว่าการมีชีวิตด้วยความเอื้ออาทรต่อกัน คือความสุขความเจริญแล้วไซร้ ก็จะเป็นการยกระดับสติปัญญาอย่างสำคัญ ๓. การรวมกลุ่ม เป็นประชาสังคม (Civil Society) การรวมกลุ่มจะทำให้ ความทุกข์ลดน้อยลง และประสบความสำเร็จในการแก้ปัญหา ฉะนั้นอย่าอมทุกข์ อยู่คนเดียว แต่หาเพื่อนที่ถูกใจกันเป็นกลุ่ม ๆละ ๕-๖ คน ๑๐ คน ๒๐ คน ปรึกษา หารือกัน พยายามแก้ปัญหาร่วมกัน เรียนรู้ร่วมกัน มีความเอื้ออาทรต่อกัน การมี กิจกรรมร่วมกันเป็นกลุ่ม เรียกว่ามีความเป็นชุมชน ความเป็นชุมชนควรจะเกิด ในครอบครัวในชุมชน ในวัด ในโรงเรียน ในมหาวิทยาลัย ในที่ทำงาน และใน สังคมทั่วไป ความเป็นชุมชนจะช่วยให้สมาชิกมีความสุขอย่างกับบรรลุธรรมะ และมีความสำเร็จสูง พระสงฆ์ควรแนะนำประชาชนด้วยอปริหานิยธรรม ซึ่งเป็น ธรรมะแห่งความเป็นชุมชน เช่น ที่ว่า (๑) หมั่นประชุมกันเป็นเนืองนิตย์ (๒) พร้อมเพรียงกันประชุม พร้อมเพรียงกันเลิกประชุม พร้อมเพรียง กันกระทำกิจที่พึงทำ การประชุมและพร้อมเพรียงกันกระทำกิจที่พึงทำ ช่วยให้เกิด ความเป็นชุมชน การมีความเป็นชุมชนจะเป็นภูมิคุ้มกันความทุกข์ความไม่ดีต่าง ๆ สังคมที่มีความเป็นชุมชนมากเรียกว่ามีความเป็นประชาสังคม (Civil Society) ความเป็นประชาสังคมจะช่วยให้เศรษฐกิจดี การเมืองดี ศีลธรรมดี และมีความสุข ๔. การบริหารกายและบริหารจิต การบริหารกายและบริหารจิตจะลด ความเครียดและความทุกข์ ถ้าจับเจ่าจมอยู่ในความคิดจะเครียดมากทุกข์มาก ควรออกกำลังกายให้มาก จะเป็นวิ่ง เดินทางไกล ว่ายน้ำ กายบริหารก็ได้ ควร เดินไปทำงานกันให้มากขึ้น ระยะทางที่เดินไปถึงได้ภายใน ๓๐-๔๕ นาที ถ้า เดินจะช่วยให้รถติดน้อยลง ประหยัดน้ำมัน และได้สุขภาพ การเดินได้เห็นผู้คน ๒ หมอชาวบ้าน ไม่พึงวิตกกังวลถึงอนาคต ปีที่ ๑๙ ฉบับที่ ๒๒๑ ตามท้องถนน ตามสลัม ความทุกข์ของเราจะลดลง เพราะมีเพื่อนร่วมทุกข์มาก อาจนัดกันเป็นกลุ่ม (ตามข้อ ๓) ชวนกันไปออกกำลัง การเจริญสติ เจริญสมาธิ จะคลายเครียด ความทุกข์ลดลงหรือหมดไป และจะพบความสุขอย่างยิ่ง (อธิสุข) ขอให้สนใจศึกษาและฝึกการเจริญสติ เจริญ สมาธิกันเถิดจะพบทางอันเอก (เอกะ มัคโค) ทีเดียว ๕. ใช้วิกฤติมาทำให้เกิดปัญญา ประโยชน์ของความทุกข์คือการทำให้เกิด ปัญญา ถ้าไม่เข้าใจการแก้ทุกข์และใช้ทุกข์ให้เป็นประโยชน์ ความทุกข์จะทำให้ ทรุดโทรม เจ็บป่วยหรือฆ่าตัวตาย แต่ควรถือหลักอย่างหนึ่งว่าวิกฤติคือโอกาส เมื่อมีปัญหา เคราะห์ร้าย หรือวิกฤติ พยายามใช้เป็นโอกาสพลิกร้ายให้เป็นดี เสมอ ถ้าหัดทำอย่างนี้ไว้เสมอๆ ก็จะไม่กลัวปัญหา เพราะถ้ามีปัญหาก็ใช้เป็น โอกาสที่พลิกไปสู่สิ่งที่ดีกว่าเก่า และความที่รู้ว่าเป็นโอกาสก็จะทำให้ทุกข์น้อย ลงด้วย ที่จริงสังคมไทยกำลังดำเนินไปในทางที่มีปัญหามากขึ้นเรื่อยๆ แต่ยากที่ ผู้คนจะมีปัญญามองเห็น จากการเกิดวิกฤติคราวนี้ ถ้าเราเพียงรักษาตามอาการ แล้วกลับมาดำเนินในวิถีสังคมแบบเดิมอีก เราก็จะวิกฤติอีกๆ ซ้ำซาก และบอบช้ำ มากขึ้น เพราะวิถีที่สังคมดำเนินไปนั้นเป็นเส้นทางวิกฤติ สังคมไทยควรใช้วิกฤติ เศรษฐกิจ ความทุกข์ถ้วนหน้ามาทบทวนถึงสาเหตุอันเป็นรากเหง้าแห่งปัญหา ทำให้เกิดปัญญาว่าชีวิตคืออะไร สังคมสิ่งแวดล้อมคืออะไร วิถีชีวิตและวิถีสังคมที่ ควรจะเป็นคืออย่างไร ซึ่งจะยังไม่กล่าวในที่นี้ นอกจากจะบอกว่าถ้าวิกฤติการณ์ คราวนี้ถือให้สังคมไทยเกิดสติและเกิดปัญญาแล้ว ความทุกข์ของเราจะไม่สูญเปล่า สังคมไทยมีของดีดังดวงแก้วคือ พุทธศาสนา แต่สังคมไทยทิ้งพระไปคบ มารเสียจึงวิกฤติ พระพุทธเจ้าสอนว่า โลภะ โทสะ โมหะ เป็นอกุศลพึงละเสีย แต่ มารสอนว่า โลภะ โทสะ โมหะ เป็นของดีพึงยกย่อง เรายังมีสัญลักษณ์ของ พระพุทธเจ้าอยู่เต็มประเทศไทย ถ้าคิดถึงพระพุทธเจ้าทำความเข้าใจ ในคำสอน ของพระพุทธองค์ แล้วสร้างปัญญาว่ามรรควิธีที่จะถอนตัวจากวิถีที่เป็นอกุศลไป สู่วิถีสังคมที่เป็นกุศลทำได้อย่างไร จากสถานการณ์จริงที่ดำรงอยู่ อย่าว่าแต่จะ แก้วิกฤติของเราเองเลย เรายังจะช่วยโลกได้ด้วย ประเวศวะสี ขอบคุณผู้เขียนทุกท่านที่ช่วยเขียนเป็นวิทยาทาน กันยายน ๒๕๔๐ คนชั่วฆ่าตัวเองก่อน ภายหลังจึงฆ่าคนอื่น หมายชาวบ้าน ๓ คุยกับผู้อ่าน | นพ.ประเวศ วะสี ## วิธีแก้ทุกข์ จากวิกฤติเศรษฐกิจ ขณะนี้คนไทยกำลังมีความทุกข์ถ้วนหน้าจากวิกฤติเศรษฐกิจครั้งใหญ่ การไม่มีงานทำ การถูกให้ออกจากงาน ภาษีมูลค่าเพิ่มขึ้นราคา ข้าวของแพงขึ้น หุ้นตก ที่ดินและคอนโดขายไม่ออก เป็นหนี้ไม่มีทางใช้หนี้ บริษัทไฟแนนซ์ต้องถูกปิดกิจการ กลัวธนาคารล้ม ฯลฯ เกิดสภาวะตระหนกตกใจขวัญผวา เครียด คับข้องใจ วิตกกังวล นี้คือสภาพความทุกข์ถ้วนหน้าที่กำลังเกิดขึ้น ซึ่งต้องหาทางแก้ไข ซึ่งอาจจะพบวิธีแก้ไขต่าง ๆ กัน ใครค้นพบวิธีการแก้ไขดี ๆ จะสื่อมาที่หมอชาวบ้านเพื่อแบ่งปันกันบ้างก็จะเป็น ประโยชน์ เพราะหมอชาวบ้านคือเพื่อนร่วมทุกข์ของท่าน ผมมีข้อเสนอแนะบางประการดังต่อไปนี้ ๑. อย่าเพิ่งฆ่าตัวตาย ไม่มีความทุกข์อะไรที่มนุษย์ทนไม่ได้ ฉุกเฉินที่สุดก็คืออย่าเพิ่งฆ่าตัวตาย ต้องทราบอย่างหนึ่งว่า ไม่มีความทุกข์อะไรที่มนุษย์ทนไม่ได้ เมื่อเผชิญความทุกข์หนักที่ปัจจุบันทันด่วนและมองไม่เห็นทางออก ผู้มีความทุกข์จะรู้สึกว่ามัน ทนไม่ได้ เหมือนฟ้าจะถล่มโลกจะทลาย ความรู้สึกว่าทนไม่ได้และมองไม่เห็นทางออกอาจทำให้ฆ่าตัวตาย ถ้าทราบความจริง (ปัญญา) และระลึกรู้ (สติ)ว่า ไม่มีความทุกข์อะไรที่มนุษย์ทนไม่ได้ ไม่ว่าความทุกข์นั้นจะใหญ่เท่าฟ้า เท่าแผ่นดินเพียงใด เพราะความทุกข์เป็นอนิจจัง คือจะแปรผันไปไม่คงทนอยู่ชั่วกับชั่วกัลป์ จิตใจของเราก็เป็นอนิจจัง เมื่อเวลาผ่านไป ความทุกข์ ก็เปลี่ยนจิตใจก็เปลี่ยน ความทุกข์จะไม่อยู่กับเราตลอดไป เพราะความเป็นอนิจจังนั้นเอง ฉะนั้นต้องให้เวลากับความเป็นอนิจจัง อย่าเพิ่งฆ่าตัวตาย ไม่มีความทุกข์อะไรที่มนุษย์ทนไม่ได้ ๒. ร่วมทุกข์กันแล้วทุกข์จะลดลงหรือหมดไป ถ้ามีการร่วมทุกข์กัน ความทุกข์จะลดลงหรือหมดไป นี้เป็นหลักทาง พุทธศาสนา และนักปราชญ์ต่าง ๆ ได้ค้นพบ คนขับรถในกรุงเทพฯ ฟัง จส.๑๐๐ ก็ไม่หายรถติด แต่ความทุกข์ลดลง เพราะทราบว่า คนโน้นก็ติด คนนี้ก็ติด ไม่ใช่เราติดคนเดียว มีการร่วมทุกข์กัน ประเวศ วะสี

shareแบ่งปันเนื้อหา