auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (2 ไฟล์)

chrome_reader_modeเรื่อง

พลิกโฉมประเทศไทย โดยปฏิรูปการเรียนรู้

chrome_reader_modeคำอธิบาย

บทความนี้มีเนื้อหาเกี่ยวกับการปฏิรูประบบแนวคิดการศึกษาซึ่งนำไปสู่การปฏิรูประบบการศึกษา และการเรียนรู้

chrome_reader_modeบทคัดย่อ

# พลิกโฉมประเทศไทย โดย ปฏิรูปการเรียนรู้ โดย ศาสตราจารย์เกียรติคุณนายแพทย์ประเวศ วะสี มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์ ๑. ## การศึกษาที่ทำให้คนไทยไม่เก่งและประเทศยากจน ทำไมคนจีนที่ "เสื่อผืนหมอนใบ" มาเมืองไทยแล้วกลายเป็นเศรษฐีเป็นแถว เพราะประเทศ ไทยมีทรัพยากรมาก และคนจีนเก่ง การศึกษาภาคบังคับของไทย บังคับให้คนไทยกลายเป็นคนไม่เก่ง การศึกษาของไทย คือ การท่องวิชา เลยทำอะไรไม่เป็น กลายเป็นคนหยิบโหย่ง เหยียบขี้ไก่ไม่ฝ่อ ผล ของการศึกษา คือ คนไทยที่ทำงานไม่เป็น คิดไม่เป็น จัดการไม่เป็น อยู่ร่วมกันไม่เป็น ไม่มีฉันทะในการเรียนรู้ เพราะการท่องวิชามาก ๆ จำยาก เจ็บปวด เป็นความทุกข์ คนไทยเลยเกลียดการเรียนรู้ อะไรที่ทุกข์ มนุษย์พยายามหลีกเลี่ยง การเรียนรู้ที่ดีต้องทำให้มีความสุข ประเทศไทยมีสมรรถนะต่ำในการทำอะไร ๆ ให้สำเร็จ ปัญหาจึงพอกพูนจนวิกฤต และไม่มี ทางออกจากวิกฤต เพราะการศึกษาแบบท่องวิชาที่ทำมา ๑๐๐ กว่าปี ปฏิรูปการเรียนรู้ คือ หัวใจของการปฏิรูปประเทศไปสู่การเป็นประเทศที่มีสมรรถนะสูง ปฏิรูปจากการเอาวิชาเป็นตัวตั้งเป็นการเอาชีวิตเป็นตัวตั้ง ชีวิตต้องมีการทำงาน การเรียนรู้ในการทำงานจะนำไปสู่การพัฒนาชีวิตโดยรอบด้าน ๑ # ๒. ## การทำงานคือการปฏิบัติธรรม ### Work-Based Learning การเรียนรู้ในฐานะการทำงาน "การ**ทำงาน**” เป็นยาวิเศษที่รักษาทุกโรค การทำงานคือชีวิต ชีวิตคือการทำงาน การทำงานคือการปฏิบัติธรรม การทำงานทำให้**ทำเป็น** มีงานทำ มีอาชีพ มีรายได้ ไม่ว่างงาน ชีวิตไม่มีการว่างงานไม่ยากจน การทำงานทำให้**ฉลาด** เพราะต้องคิดปรับปรุง ต้องจัดการ ต้องตัดสินใจ ว่าจะทำหรือไม่ทำอะไร ทำอย่างไร การจัดการทำให้ต้องคิดเชื่อมโยง ทำให้ฉลาด การท่องวิชาทำให้จัดการไม่เป็น การทำงานทำให้มี**ผลของงาน**ที่ก่อให้เกิดความปิติ ลองสังเกตดูสิถ้าเราทำอะไรสำเร็จเราจะเกิดความปิติสุข การเรียนรู้จากการทำงานสามารถ**เลือกได้** เลือกงานที่ชอบ การได้ทำอะไรที่ชอบทำให้มีความสุขและทำได้ดี **การเรียนรู้กลายเป็นความสุข** เมื่อมีความสุขก็เลยรักการเรียนรู้ ต่างจากการศึกษาแบบท่องวิชา ถูกบังคับให้ท่องวิชาที่ไม่ชอบและยาก การเรียนรู้กลายเป็นความทุกข์ ทำให้คนไทยขาดความรักในการเรียนรู้ ในการได้ทำสิ่งที่ชอบทำให้มีความสุขจึง**ทำได้นาน** เป็นการสร้างความเพียรและความอดทน ซึ่งการศึกษาแบบเดิมทำให้คนไทยทำอะไรนาน ๆ ไม่ได้ การทำงานแล้วมีรายได้ เป็นแรงจูงใจให้มีพฤติกรรมทางบวกหลายอย่าง เช่น ถ้า**ขยัน**จะมีรายได้เพิ่มขึ้น ถ้า**รับผิดชอบ**จะมีรายได้เพิ่มขึ้น ถ้าแสวงหา**ความรู้เพิ่มเติม**ทำงานได้ดีขึ้นจะมีรายได้เพิ่มขึ้น ทำให้เกิดการเรียนรู้เพิ่มเติมกันยกใหญ่ เกิดการเรียนรู้ตลอดชีวิต การเรียนรู้เพิ่มเติมให้ทำงานได้ดีขึ้นจะไปกระตุ้นสถานศึกษาให้จัดการสอนวิชาที่ตรงต่อความต้องการใช้งาน ไม่ใช่โดยเอาวิชาเป็นตัวตั้งอย่างเคย โดยไม่คำนึงถึงการใช้งาน ทำให้ผู้เรียนไม่อยากเรียนรู้ ครูสอนผู้เรียนที่ไม่อยากเรียนเป็นความทุกข์และปัญหาใหญ่ของการศึกษาไทย ๒ งานบางอย่างใหญ่และยากแต่สำคัญมาก ทำคนเดียวไม่สำเร็จต้องรวมตัวร่วมคิดร่วมทำกัน หลายคน ไม่ใช่เรียนรู้แบบโดดเดี่ยวแบบตัวใครตัวมัน การศึกษาที่ผ่านมาสร้างวัฒนธรรมแบบตัวใคร ตัวมันขึ้นมา อันนำไปสู่ปัญหามากมาย การรวมตัวร่วมคิดร่วมทำสำคัญยิ่งนัก ตามที่พระพุทธเจ้าสอน ในเรื่องอปริหานิยธรรม (ธรรมะเพื่อความเจริญถ่ายเดียว) โดยสาระคือ ธรรมะแห่งการรวมตัวร่วมคิด ร่วมทำ และตามคำของจิตแพทย์อเมริกาที่ชื่อ Scott Peck* ถ้ารวมตัวร่วมคิดร่วมทำสำเร็จทุกคนจะ เกิดความสุขประดุจบรรลุนิพพาน ที่เป็นเช่นนั้นเพราะลดความเห็นแก่ตัว เพิ่มความเห็นแก่ส่วนรวม ต้องเคารพความสำคัญของทุกคน เกิดความเสมอภาค ภราดรภาพ และสามัคคีธรรม การร่วมกัน ทำงานยากต้องเรียนรู้ร่วมกันในการปฏิบัติหรือ PILA (Participatory Interaction Learning through Action) อันเป็นกระบวนการเรียนรู้ที่สำคัญที่สุด เพราะเป็น Transformative force หรือ พลังของการเปลี่ยนแปลงขั้นพื้นฐานในทุกมิติที่ยิ่งทำ * ยิ่งรักกันมากขึ้น * ยิ่งไว้เนื้อเชื่อใจกันมากขึ้น * ยิ่งฉลาดขึ้นและฉลาดร่วมกัน * เกิดปัญญาร่วม (Corrective wisdom) นวัตกรรมและอัจฉริยภาพกลุ่ม (Group genius) ทั้งหมดเป็นพลังมหาศาลที่ฝ่าความยากทุกชนิดไปสู่ความสำเร็จ และเกิดปิติสุขร่วมกันประดุจ บรรลุนิพพาน การเรียนรู้ในการทำงานจึงนำไปสู่สิ่งดีงามต่าง ๆ ตามที่กล่าวมาข้างต้น จนอาจกล่าวว่าเป็น การศึกษารักษาทุกโรค (Education Cure All) ถึงตอนนี้เราสามารถประกาศหลักของระบบการศึกษาที่ดีได้ว่า Education For All การศึกษาเพื่อคนทั้งมวล All For Education คนทั้งมวลเพื่อการศึกษา Education Cure All การศึกษารักษาทุกโรค \* A World Waiting to Be Born : Peck, M. Scott ๓ ๓. การเรียนรู้ที่ทำให้คนไทยเก่งสุด ๆ ทั้งประเทศ ผู้รู้ได้จัดระดับปัญญาเป็นขั้นบันได ๖ ขั้น ใช้ตัวย่อว่า จำ ใจ ใช้ วิ สัง ประ ดังในรูป จำ = จำอย่างเดียวโดยไม่เข้าใจ ถือเป็นระดับต่ำสุด ใจ = เข้าใจเป็นปัญญาที่สูงกว่าตำแหน่งเดียวแต่ก็ยังทำไม่เป็น ใช้ = ประยุกต์ใช้ คือทำเป็น วิ = วิเคราะห์ สามารถวิเคราะห์ให้เข้าใจละเอียดและลึกขึ้น สัง = สังเคราะห์ทั้งหมดเข้าด้วยกันเป็นองค์รวม จะได้จัดการได้ ประ = ประเมินค่าเพื่อการตัดสินใจ การศึกษาด้วยการท่องจำจึงอยู่ที่ปัญญาระดับต่ำสุด นั่นคือการศึกษาไทย ที่สร้างคนไม่เก่ง ทำอะไรไม่เป็น นักวิชาการทางสังคมศาสตร์ที่เก่ง ๆ ก็มักจะอยู่ที่ระดับวิเคราะห์ วิจารณ์ ไปไม่ถึงการสังเคราะห์ และจัดการ จึงมักได้แต่วิจารณ์ว่าอะไรไม่ดีบ้าง แต่ไม่รู้ว่าทำอย่างไรจึงจะสำเร็จ ๔ ระดับ ๖ การประเมินและตัดสินใจ เป็นการใช้สมองในระดับสูงสุด สมองจำเป็นต่อการรอดชีวิต ต่อให้ระบบบร่างกายสมบูรณ์เพียงใด ถ้าไม่มีสมองหรือปัญญาอ่อนก็เอาชีวิตไม่รอด หน้าที่ของสมอง คือ รับรู้ข้อมูลสถานะความเป็นจริงในชีวิตประจำวัน ทำการวิเคราะห์สังเคราะห์ให้เข้าใจดีขึ้น ประเมินทั้งหมดแล้วตัดสินใจ ถ้าตัดสินใจถูกก็รอดชีวิตและเจริญ ถ้าตัดสินผิด ก็ไม่รอดหรืออันตราย ## การตัดสินใจ คือ ปัญญาสูงสุด ที่เรียกว่านโยบาย ก็คือการตัดสินใจสูงสุดของบุคคล องค์กร หรือประเทศ การเรียนรู้ในการทำงานจึงทำให้ทำเป็น เมื่อทำเป็นก็จะจำได้และเข้าใจ และในการทำงานต้องจัดการเป็น ตัดสินใจเป็น จึงไปถึงระดับปัญญาสูงสุด เทียบกับการท่องวิชาที่อยู่ระดับต่ำสุด คนมีการศึกษาน้อยแต่เรียนรู้มาก (จากการทำงาน) อย่างคุณบรรหาร ศิลปอาชา และคุณกำพล วัชรพล จึงเป็นคนเก่งสุด ๆ เป็นนายกรัฐมนตรี และเป็นผู้สร้างอาณาจักรหนังสือพิมพ์ไทยรัฐได้ ซ้ำยังได้รับการยกย่องเป็นบุคคลสำคัญของโลกโดย UNESCO หรือมหาเศรษฐีอย่างคุณอิสระ ว่องกุศลกิจ เจ้าของอุตสาหกรรมน้ำตาลที่ใหญ่เป็นที่ ๒ ในโลก มีแม่ชื่อ ฟ้า ซึ่งเป็นคนจนสุด ๆ ไม่รู้หนังสือสุด ๆ แต่ฉลาดสุด ๆ จากการทำไร่ที่ห้วยกระบอก ฉะนั้น ถ้าเราพลิกโฉมการศึกษาจากการท่องวิชามาเป็นการเรียนรู้ในการทำงาน เราจะสร้างคนไทยเก่ง ๆ ขึ้นมาเต็มประเทศ ยกระดับสมรรถนะของประเทศโดยรวดเร็ว ทำให้ประเทศไทยพ้นวิกฤต ๕ ๔. ร่วมพลิกโฉมประเทศไทย การเรียนรู้ที่ดีเป็นสิ่งที่ประเสริฐที่สุดของมนุษย์ มนุษย์สามารถเรียนรู้ให้บรรลุอะไรก็ได้ เป็นหน้าที่ของเราทุกคนที่จะแสวงหา และช่วยให้เพื่อนมนุษย์ได้พบการเรียนรู้ที่ดี การเรียนรู้ที่ดีคืออะไร เป็นคำถามปลายเปิดที่ทุกคนทุกองค์กรควรพยายามตอบ คำตอบอย่างหนึ่ง ก็คือ "การเรียนรู้ ๗ เป็น" นั่นคือ ทำเป็น คิดเป็น ตัดสินใจเป็น จัดการเป็น อยู่ร่วมกันเป็น เรียนรู้เป็น และพัฒนาจิตใจเป็น การเรียนรู้ให้ทำเป็น ทำไม่ได้ด้วยการท่องวิชา แต่ต้องผ่านการทำงาน การทำงานคือการปฏิบัติธรรม ธรรมคือความถูกต้อง การเรียนรู้จากการทำงานทำให้เกิดความถูกต้อง ความถูกต้องทำให้เกิดความเจริญ ผู้เจริญพึงส่งเสริมการเรียนรู้ที่ถูกต้อง ฉะนั้น คนไทยทุกคนและทุกองค์กร ควรเป็นบุคคลและองค์กรส่งเสริมการเรียนรู้ ถ้าคนไทยมีความมุ่งมั่นร่วมกันเช่นนี้ ก็จะพลิกโฉมประเทศไทยโดยพลัน --- ๖ PQET พลิกโฉมประเทศไทย โดยปฏิรูปการเรียนรู้ ประเวศ วะสี

shareแบ่งปันเนื้อหา