auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (2 ไฟล์)

chrome_reader_modeเรื่อง

คุยกับผู้อ่าน : การปรับทัศนะทางการแพทย์และสาธารณสุข (นิตยสารหมอชาวบ้าน ฉบับที่ 141 เดือนมกราคม พ.ศ. 2534)

chrome_reader_modeคำอธิบาย

เนื้อหาในเอกสารกล่าวถึงทัศนะหรือแนวคิดเกี่ยวกับสุขภาพในสังคมไทยที่เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาสุขภาพ โดยสุขภาพจะประกอบด้วย 3 มิติ สำคัญ คือ กาย จิต และสังคม ดังนั้นการปรับทัศนะทางการแพทย์และสาธารณสุขจึงมีความจำเป็นต่อการพัฒนาสุขภาพในสังคมไทยให้ได้ผล อาทิ การเปิดโอกาสให้มีความหลากหลาย การมีส่วนร่วมของคนทั้งหมด ตั้งแต่การดูแลตนเอง ตลอดจนบทบาทของสังคมที่จะเข้ามามีส่วนร่วมด้วย

chrome_reader_modeบทคัดย่อ

บทความเน้นย้ำถึงความจำเป็นในการปรับเปลี่ยนทัศนะทางการแพทย์และสาธารณสุข จากแนวทางที่เน้นระบบชีวภาพเพียงอย่างเดียว มาเป็นมิติสามประการของกาย จิต และสังคม เพื่อให้เข้ากับความหลากหลายของปัญหาสุขภาพสมัยใหม่ โดยเฉพาะโรคที่เกี่ยวข้องกับพฤติกรรมและสภาพแวดล้อม ส่งผลให้มีบทบาทร่วมกันมากขึ้นจากคนทั้งมวลในสังคม. คุยกับผู้อ่าน | นพ.ประเวศ วะสี ## การปรับทัศนะทางการแพทย์และสาธารณสุข เนื่องในวันขึ้นปีใหม่ ๒๕๓๔ ขอส่งความสุขปีใหม่มายังผู้ที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมหมอชาวบ้านทุกคน ทั้งผู้เขียน ผู้พูด ผู้ผลิต ผู้กระจาย ผู้อ่าน ผู้ฟัง ตลอดจนผู้สนับสนุนและผู้วิพากษ์วิจารณ์โดยทั่วกัน ขอให้มีความปิติปราโมทย์ในกรรมที่ทำแล้วด้วยดี และมีความสุขความเจริญในชีวิตการงานโดยทั่วกัน ในการทำอะไร ๆ ทัศนะหรือแนวคิดหรือทิฐิในเรื่องนั้น ๆ จะเป็นตัวกำหนดการกระทำ ในมรรคมีองค์แปดท่านจึงต้อง เริ่มต้นด้วยสัมมาทิฐิเป็นปฐม เพราะถ้ามีความเห็นชอบแล้วก็จะมีการปฏิบัติชอบตามมา แต่ถ้าเริ่มต้นเป็นมิจฉาทิฐิ การกระทำที่ ตามมาก็จะเป็นมิจฉาปฏิบัติ ทัศนะเกี่ยวกับสุขภาพที่มีอยู่ทั่วไปขณะนี้เป็นทัศนะที่เป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาสุขภาพ สุขภาพนั้นเป็นเรื่องที่มี ๓ มิติ คือระบบชีวภาพ หรือกาย จิต และสังคม เข้ามามีความเกี่ยวข้องกัน มิติทางจิตมีผลต่อสุขภาพทั้ง ทางบวกและทางลบ เช่น ความเชื่อ ความรู้สึก ความคิด จิตที่มั่นคง จิตที่ไม่มั่นคง มีผลต่อสุขภาพ มิติทางสังคม เช่น ความสัมพันธ์ ในครอบครัว ในที่ทำงาน และในลักษณะอื่น ๆ การศึกษาวัฒนธรรม เศรษฐกิจ ล้วนมีผลกระทบต่อสุขภาพ แต่ทัศนะทางสุขภาพ ของการแพทย์แผนปัจจุบันมีอยู่กับระบบชีวภาพหรือเรื่องห่างไกลเกือบจะล้วน ๆ ระบบชีวะวิทยาหรือกายนั้นไม่ค่อยจะเปลี่ยนแปลงใน ๑ ล้านปีที่ผ่านมา และไม่สู้จะแตกต่างในชนชาติต่าง ๆ แต่มิติทาง จิตและสังคมนั้นแตกต่างกันในชนชาติต่าง ๆ และเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วในภาวะต่าง ๆ และเชื่อมโยงไปสู่เรื่องต่าง ๆ มากมาย ในเมื่อการแพทย์แผนปัจจุบันใช้รูปแบบทางชีววิทยาหรือทางกายเกือบจะล้วน ๆ แต่ขาดรูปแบบทางจิตและสังคม การแพทย์ชนิดนี้ จึงเข้าไปสู่ภาวะเสถียร (static) และแยกตัว ไม่สามารถปรับตัวและเชื่อมโยงกับสิ่งต่าง ๆ ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วได้เท่าที่ควร รูปแบบทางชีววิทยาอาศัยฐานทางวิทยาศาสตร์อย่างเดียว คนที่จะเข้าร่วมด้วยได้จึงมีจำกัด เราจึงเห็นสภาพโรงพยาบาล ที่แน่น ๆ ตรวจแบบเร็ว ๆ ลวก ๆ และบริการไม่พอ แต่ถ้าเอารูปแบบทางจิตและสังคมเข้ามาร่วมด้วย เรื่องของสุขภาพจะมีฐานอยู่ ในวัฒนธรรม หรือคนทั้งมวลมีส่วนร่วมด้วยได้ เช่น บุคคลแต่ละคน ครอบคุณะนี้เรากำลังเผชิญกับโรคภัยไข้เจ็บที่เกี่ยวข้องกับ พฤติกรรม เช่น โรคหัวใจ โรคความดันเลือดสูง มะเร็ง อุบัติเหตุ โรคเอดส์มาตรการที่จะควบคุมโรคเหล่านี้เป็นมาตรการทาง พฤติกรรมเป็นส่วนใหญ่ แต่ระบบการแพทย์และสาธารณสุขอยู่บนพื้นฐานทางวัตถุหรือทางกาย และขาดความเข้าใจเรื่องพฤติกรรม จึงไม่สามารถควบคุมโรคเหล่านี้ได้ และโรคเหล่านี้กำลังแพร่กระจายอย่างใหญ่หลวง แต่ถ้าเปลี่ยนฐานของเรื่องให้เป็นฐานทาง พฤติกรรม ซึ่งเชื่อมโยงกับมิติทางจิตและสังคม ก็จะมีคนอื่น ๆ เข้ามามีบทบาทอีกมากมาย การปรับทัศนะทางการแพทย์และสาธารณสุข จึงมีความจำเป็นต่อการพัฒนาสุขภาพให้ได้ผล ถ้าทัศนะสุขภาพอยู่บนตรี มิติ คือ **กาย จิต สังคม** ก็จะเป็นทัศนะที่สมบูรณ์ และเปิดโอกาสให้มีความหลากหลาย และการมีส่วนร่วมโดยคนทั้งมวลนับตั้งแต่ การดูแลตนเอง ตลอดจนบทบาทของสังคมทั้งมวล พลังที่จะมาเกี่ยวข้องกับเรื่องสุขภาพก็จะเพิ่มขึ้นหลายล้านเท่า เพื่อให้ทันกับ ปัญหาซึ่งมีความหลากหลายและปริมาณมาก เรื่องทัศนะจึงมีความสำคัญมากด้วยประการฉะนี้ ประเวศ วะสี

shareแบ่งปันเนื้อหา