auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (2 ไฟล์)

chrome_reader_modeเรื่อง

รัฐมนตรีกระทรวงศึกษาธิการ และกระทรวงการอุดมศึกษาวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ควรทำอะไร

chrome_reader_modeคำอธิบาย

บทความนำเสนอเกี่ยวกับการพัฒนากระทรวงศึกษาธิการ และกระทรวงการอุดมศึกษาฯ มีความสำคัญยิ่ง เพราะเป็นระบบปัญญาของชาติ แต่นักการเมืองไม่ค่อยสนใจ

chrome_reader_modeบทคัดย่อ

# รัฐมนตรีกระทรวงศึกษาธิการ และกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ## ควรทำอะไร ### ประเวศ วะสี (๖ กันยายน ๒๕๖๖) กระทรวงศึกษาธิการ และกระทรวงการอุดมศึกษาฯ มีความสำคัญยิ่ง เพราะเป็นระบบปัญญา ของชาติ แต่นักการเมืองไม่ค่อยสนใจ อาจกลัวว่ายาก เมื่อคุณทักษิณเป็นนายกรัฐมนตรี ท่านพูดกับผมว่า "เรื่องการศึกษานี้ผมอยากทำมาก แต่ไม่รู้จะ จับในแง่มุมไหน" "แง่มุม" ที่คุณทักษิณพูดนั้น คือ "จุดคานงัด" ถ้ารู้จุดคานงัดแล้วงัดตรงนั้น จะยกประเทศไทย ขึ้นได้ทั้งประเทศ แต่ไม่เคยมีรัฐมนตรีคนใดเข้าใจ "แง่มุม" ที่คุณทักษิณพูด หรือ "จุดคานงัด" ของ การศึกษาไทย ก็น่าเห็นใจ คำแนะนำต่อท่านรัฐมนตรีทั้ง ๒ กระทรวง ก็คือ ๑. อย่าไปบริหารงานประจำ ซึ่งจะเหนื่อยและไม่ได้ผล ระบบมีข้าราชการประจำทำอยู่แล้ว ๒. รัฐมนตรีต้องเป็นผู้นำนโยบาย และนโยบายต้องพุ่งไปที่จุดคานงัดของระบบการศึกษา ซึ่งถ้างัด ตรงนี้อย่างเดียว ทั้งหมดจะดีขึ้นอย่างก้าวกระโดด ๑ # จุดคานงัดประเทศไทยคืออะไร ประเทศไทยมีทรัพยากรเพื่อการพัฒนามาก ควรเจริญรุ่งเรืองยิ่ง แต่กลับติดอยู่ในวิกฤตการณ์ เรื้อรัง เพราะพัฒนาแบบแยกส่วนเป็นเรื่อง ๆ อะไรที่ชำแหละเป็นส่วน ๆ เช่น ตำแหน่งโค ตำแหน่งสุกร ก็จะทำให้สิ้นชีวิต ชีวิตคือการเชื่อมโยง การพัฒนาแบบแยกส่วนทำให้ประเทศเสียสมดุลหมดทุกมิติ อะไรที่ไม่สมดุลก็จะปั่นป่วน วุ่นวาย รุนแรง วิกฤต ไม่ยั่งยืน เพราะฉะนั้น จุดคานงัดประเทศไทย คือ พัฒนาอย่างบูรณาการ ให้ทุกส่วนเชื่อมโยงกัน เมื่อ เชื่อมโยงก็จะมีชีวิต ชีวิตเรียนรู้และเติบโตได้ การพัฒนาอย่างบูรณาการต้องเอาพื้นที่เป็นตัวตั้ง เอาหน่วยงาน หรือประเด็น หรือวิชาการ เป็นตัวตั้งไม่ได้ เพราะแยกส่วนเป็นเรื่อง ๆ ## ประเทศไทยที่มีบูรณภาพอย่างสมบูรณ์ ๑. พัฒนาพื้นที่อย่างบูรณาการ ๘ มิติ : เศรษฐกิจ - จิตใจ - สังคม - สิ่งแวดล้อม - วัฒนธรรม - สุขภาพ - การศึกษา - ประชาธิปไตย ทั้ง ๘ มิติ เชื่อมโยงอยู่ในกันและกัน แบบที่เรียกว่า มรรคสมังคี ๒. ระบบต่าง ๆ อีก ๘ ระบบ บูรณาการกับพื้นที่ และระหว่างกัน ตามรูป ๑. ระบบการเมือง ๒. ระบบรัฐ ๓. ระบบธุรกิจ และการเงิน ๔. ระบบการศึกษา ๕. ระบบศาสนา และวัฒนธรรม ๖. ระบบสุขภาพ ๗. ภาคประชาสังคม ๘. ระบบการสื่อสาร ## ประเทศไทยที่มีบูรณภาพและดุลยภาพ ฉะนั้น ระบบอะไร ๆ ก็ต้องเป็นระบบที่บูรณาการ ไม่ใช่แยกส่วน ๒ # ระบบการศึกษาบูรณาการเป็นไฉน ปัญหาใหญ่ของการศึกษา คือ เป็นระบบการศึกษาที่แยกส่วนโดยเอาวิชาเป็นตัวตั้ง วิชาความรู้มี ความสำคัญแต่ไม่ใช่ตัวตั้ง แต่เป็นตัวประกอบอย่างหนึ่งของการเรียนรู้ ## การศึกษาต้องบูรณาการกับชีวิต ตามหลักทางพุทธศาสนา ชีวิตคือการศึกษา การศึกษาคือชีวิต ชีวิตจะเกี่ยวข้องกับอะไร ก็ต้องเรียนรู้ในสิ่งนั้น ๆ ชีวิตต้องเรียนรู้ให้ ทำเป็น คิดเป็น ตัดสินใจเป็น จัดการเป็น อยู่ร่วมกันเป็น พัฒนาจิตใจเป็น ถ้าการศึกษาทำให้ทุกคนมี "๖ เป็น" ดังกล่าว ชีวิตก็จะเจริญ สังคมก็จะเจริญ จุดคานงัดจึงอยู่ที่ เรียนรู้จากการทำ ที่ทำให้ทำเป็น คิดเป็น ตัดสินใจเป็น จัดการเป็น อยู่ร่วมกัน เป็น พัฒนาจิตใจเป็น ไม่ใช่การศึกษาแบบ "ท่องเป็น" แต่ทำอะไรไม่เป็น เป็นเหตุให้ชาติอ่อนแอและวิกฤต ## นโยบายจุดคานงัดของกระทรวงศึกษาธิการ ให้ทุกสถาบันการศึกษามี หลักสูตรเรียนรู้จากการทำงาน (Work-Base Learning) หรือ WBL ถ้ามีการเรียนรู้จากการทำงาน มีรายได้ไปด้วย เรียนรู้ไปด้วย จะหายจนทั้งนักเรียน ครู ผู้ปกครอง คือหาย จนทั้งประเทศ และคนไทยมีสมรรถนะสูงเพราะ "ทำเป็น”* * ดูรายละเอียดในบทความ “เข้าใจปัญญา ๖ ระดับ ปฏิรูปการศึกษาง่ายนิดเดียว" โดย ศาสตราจารย์นายแพทย์ ประเวศ วะสี ๓ # อุดมศึกษาควรเป็นหัวรถจักรทางปัญญาพาชาติออกจากวิกฤต ประเทศไทยมีมหาวิทยาลัยทั้งของรัฐและเอกชน ประมาณ ๑๔๐ แห่ง มีนิสิตนักศึกษาประมาณ ๒ ล้านคน มีครูบาอาจารย์นักวิชาการหลายแสนคน เป็นชุมศักยภาพทางปัญญามหาศาล แต่การที่ไม่ สามารถเป็นหัวรถจากทางปัญญาภาชาติออกจากวิกฤติได้ เพราะ "คิดเชิงเทคนิคเท่านั้น" ขาด สมรรถนะการคิดเชิงระบบและการจัดการ รวมทั้งสมรรถนะเชิงพัฒนานโยบาย ## จุดคานงัดของอุดมศึกษาไทย มี ๒ จุด คือ ๑. นโยบายการทำงานเชิงพื้นที่ ๑ มหาวิทยาลัย / ๑ จังหวัด ถ้ามหาวิทยาลัยร่วมพัฒนาพื้นที่อย่าง บูรณาการ จะทำให้คนไทยเข้าใจความจริงของแผ่นดินไทย การศึกษาที่ทำให้คนไทยไม่เข้า ใจความจริงของแผ่นดินไทย เป็นปัญหาใหญ่ของประเทศที่ทำให้ชาติวิกฤต เพราะเมื่อไม่รู้ความ จริงก็ทำให้ถูกต้องไม่ได้ อุดมศึกษาบูรณาการกับการพัฒนาพื้นที่อย่างบูรณาการ จะทำให้ประเทศไทยมีบูรณ ภาพและดุลยภาพ เป็นแผ่นดินศานติสุข+ ๒. นโยบายมหาวิทยาลัยกับการพัฒนานโยบาย นโยบายเป็นปัญญาสูงสุดของชาติ เพราะกระทบทุก องคาพยพของประเทศ ประเทศไทยเกือบไม่มีความสำเร็จทางนโยบาย เป็นเหตุให้ติดอยู่ในหลุมดำ แห่งวิกฤตการณ์ ทั้งนี้เพราะขาดความเข้าใจระบบนโยบาย นโยบายเป็นระบบไม่ใช่เรื่องทาง เทคนิคเท่านั้น ถ้าทำไม่เป็นระบบครบวงจร+ ก็ไม่สำเร็จ แต่ถ้าทำเป็นระบบครบวงจร ๑๒ ขั้นตอน ก็จะสำเร็จทุกเรื่อง เรียกว่า "สัมฤทธิศาสตร์" ถ้ามหาวิทยาลัยสร้างความเชี่ยวชาญในสัมฤทธิศาสตร์ ก็จะช่วยให้ประเทศไทยมี ความสำเร็จทุกเรื่อง ตั้งแต่เรื่องชุมชนจนถึงนโยบาย นี่แหละที่เรียกว่า อุดมศึกษาคือหัวรถจักรทาง ปัญญาพาชาติออกจากวิกฤต + ดูบทความเรื่อง มหาวิทยาลัยกับเป้าหมายสูงสุดในการพัฒนาประเทศ การคิดเชิงระบบและการจัดการ โดย ศาสตราจารย์นายแพทย์ประเวศ วะสี + คู่มือขับเคลื่อนระบบนโยบายครบวงจร ๑๒ ขั้นตอนสู่ความสำเร็จ (คู่มือสัมฤทธิศาสตร์พาชาติออกจากวิกฤต) โดย ศาสตราจารย์นายแพทย์ประเวศ วะสี ๔ การสร้างนักพัฒนานโยบายในมหาวิทยาลัยก็เป็นเรื่องไม่ยาก และอธิบายไว้แล้วในเรื่อง "มหาวิทยาลัยกับเป้าหมายสูงสุดในการพัฒนาประเทศ การคิดเชิงระบบและการจัดการ" ถ้าท่านรัฐมนตรีกระทรวงศึกษาธิการและกระทรวงอว. ทำตรงนโยบายจุดคานงัด ๓ จุดที่กล่าวถึง ทุกสิ่งทุกอย่างก็สัมพันธ์กันเป็นลูกโซ่ บูรณาการกันสู่องค์รวมประเทศไทย ประเทศไทยที่เป็นองค์รวมจะมีคุณสมบัติอันมหัศจรรย์ ทำนองเดียวกับที่เครื่องบินเมื่อประกอบชิ้นส่วนครบเป็นองค์รวมก็มีคุณสมบัติใหม่ คือ บินได้ ในขณะที่ไม่มีชิ้นส่วนใดบินได้เลย ประเทศไทยก็เช่นเดียวกัน พัฒนาแบบแยกส่วนประเทศไทยบินไม่ได้ ต้องพัฒนาอย่างบูรณาการ สู่องค์รวม --- ๕ PQET รัฐมนตรีกระทรวงศึกษาธิการ และกระทรวงการอุดมศึกษาวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ควรทำอะไร ประเวศ วะสี

shareแบ่งปันเนื้อหา