auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (1 ไฟล์)

chrome_reader_modeเรื่อง

ข้อคิดเกี่ยวกับ การปรับปรุงอนุสรณ์สถาน 14 ตุลา

chrome_reader_modeคำอธิบาย

เอกสารระดมความคิดเห็น เกี่ยวกับการปรับปรุงอนุสรณ์สถาน 14 ตุลา เหตุการณ์แห่งจิตสำนึกของนิสิตนักศึกษา จิตสำนึกเพื่อความเป็นธรรม การเดินขบวนใหญ่หลายแสนคนเพื่อประท้วงเผด็จการ

chrome_reader_modeบทคัดย่อ

# ข้อคิดเกี่ยวกับ การปรับปรุงอนุสรณ์สถาน ๑๔ ตุลา ประเวศ วะสี (๓ ตุลาคม ๒๕๖๖) ด # ๑. ## ความหมายของ ๑๔ ตุลาคม ๒๕๑๖ เบื้องหลังของเหตุการณ์ ๑๔ ตุลาคม คือ การระเบิดตูมใหญ่ (Big Bang) แห่งจิตสำนึกของ นิสิตนักศึกษา จิตสำนึกเพื่อความเป็นธรรม จิตสำนึกนี้เป็นคลื่นพลังแผ่ไปหลายทิศทาง ไปก่อเป็นรูป ธรรต่าง ๆ การเดินขบวนใหญ่หลายแสนคนเพื่อประท้วงเผด็จการ ทหารเรียกร้องประชาธิปไตยในวันที่ ๑๔ ตุลาคม เป็นรูปธรรมหนึ่งของจิตสำนึกนี้ แต่รูธรรมอื่น ๆ เพื่อความเป็นธรรมยังมีอีกมาก ซึ่งควร มีการวิจัยและบันทึกไว้ # ๒. ## การทบทวนเมื่อ ๕๐ ปี ผ่านไป ๕๐ ปีผ่านไป ประเทศไทยก็ยังไม่มีประชาธิปไตยที่สมบูรณ์ สังคมเปลี่ยนไปเป็นระบบซับซ้อน (Complexity system) ระบบซับซ้อนเป็นของใหม่ที่มีคุณสมบัติใหม่ ต่างจากเก่าโดยสิ้นเชิง เข้าใจยาก พยากรณ์ไม่ได้ ควบคุมไม่ได้ พลิกผันโดยรวดเร็ว มีผลกระทบต่อประชาธิปไตยทั่วโลก ประชาธิปไตย เผชิญกับวิกฤติความซับซ้อนและพ่ายแพ้ จนพูดกันว่าประชาธิปไตยตายแล้ว ดังเหตุที่เกิดใน สหรัฐอเมริกาซึ่งเป็นประเทศต้นแบบเสรีประชาธิปไตย ที่มีความเหลื่อมล้ำสุด ๆ แบ่งขั้วแบ่งข้างอย่าง สุด ๆ และรัฐบาลไม่มีประสิทธิภาพ สังคมแตกแยก ความรุนแรงและอาชญากรรมเต็มบ้านเต็มเมือง จน เกือบเกิดสงครามกลางเมืองอยู่แล้ว คนอเมริกันชื่อ Steven Brill ในข้อเขียนเรื่อง Tailspin ตั้งคำถามว่า "เรามาถึงจุดนี้ได้อย่างไร" เสรีภาพและประชาธิปไตยดีจริงหรือ หรือเสรีภาพและประชาธิปไตยที่เชื่อกันเป็นสากลนั้นไม่จริง ถ้าอย่างนั้น เสรีภาพและประชาธิปไตยที่แท้คืออะไร ฉะนั้น ๕๐ ปีหลัง ๑๔ ตุลาคม เป็นกาลเวลาที่ควรทบทวนเรื่องประชาธิปไตย เพื่อเคลื่อนต่อ ไปสู่อนาคตที่ถูกต้องดีงาม ๒ # ๓. ## ปัญหาใหญ่ของมนุษย์ คือ การเห็นแบบแยกส่วนคิดและทำแบบแยกส่วน เห็นแบบแยกส่วนก็คล้ายกับ "ตาบอดคำช้าง" รู้ช้างเป็นส่วน ๆ ไม่เห็นช้างทั้งตัว เราเป็นส่วนหนึ่งของประเทศที่เป็นองค์รวม (wholeness) หนึ่งเดียว แต่เราไม่มีปัญญาเชิง ทัศนะ รู้เห็นความจริงเป็นส่วน ๆ ชีวิตร่างกายเป็นตัวอย่างที่ดี ประกอบด้วยเซลล์และอวัยวะหลากหลายมากมาย แต่ทั้งหมด บูรณาการกันโดยสมบูรณ์เป็นองค์รวมคือความเป็นคน เมื่อมีบูรณภาพ ก็มีดุลยภาพ ความสมดุลทำ ให้เกิดความเป็นปรกติ คือ สุขภาพดีและอายุยืน ความเจ็บป่วยทุกชนิด คือ การเสียสมดุล เซลล์มะเร็งเป็นเซลล์ที่ศูนย์สำนึกแห่งองค์รวม มันทำตัวแยกส่วนเป็นเอกเทศ ทำให้ร่างกายเสีย สมดุล ป่วย ชีวิตไม่ยั่งยืน การพัฒนาแบบแยกส่วน นำไปสู่การเสียสมดุล โลกจึงป่วยประดุจเป็นมะเร็งและไม่ยั่งยืน การคิดและทำล้วนแยกส่วน รวมทั้งเรื่องเสรีภาพและประชาธิปไตย จึงไม่สามารถสร้างการ อยู่ร่วมกันด้วยความเป็นปรกติสุขได้ ฉะนั้น ปัญญาถึงเชิงทัศนะองค์รวมและการพัฒนาอย่างบูรณาการ เพื่อสร้างประเทศที่มี บูรณภาพและโลกที่มีบูรณภาพ จึงมีความสำคัญต่อการขับเคลื่อนสู่อนาคต เสรีภาพและประชาธิปไตยแบบบูรณาการ แทนที่เสรีภาพและประชาธิปไตยแบบแยกส่วน น่าจะเป็นคำตอบ ๓ ๔. การออกแบบพัฒนาประเทศไทย ๑) เป้าหมายสูงสุด สร้างประเทศไทยที่เป็นแผ่นดินศานติสุข ที่คนไทยทุกคนมีศักดิ์ศรีและคุณค่า แห่งความเป็นมนุษย์อย่างเท่าเทียมกัน (เสมอภาค) มีไมตรีจิตต่อกัน (ภราดรภาพ) และร่วมมือ กันพัฒนา (สามัคคีธรรม) อย่างบูรณาการสู่ความเป็นองค์รวมประเทศไทยที่มีบูรณภาพและดุลย ภาพ เกิดสุขภาวะที่สมบูรณ์และยั่งยืน ๒) จิตสำนึกแห่งองค์รวม ทุกคนต้องมีจิตสำนึกแห่งองค์รวมจึงจะเกิดบูรณภาพ ๓) คนไทยมีหัวใจเพื่อเพื่อนมนุษย์ นี้เปรียบประดุจเมล็ดพันธุ์แห่งความดีที่ฝังลึกอยู่ในจิตใจของคน ทุกคน แต่ถูกกลบฝังด้วยมายาคติทางสังคม แต่สามารถกระตุ้นให้งอกงามได้เพราะมีอยู่จริง จะ ทำอะไรต้องเริ่มจากสิ่งที่เรามีอยู่ ถ้าเราเริ่มจากสิ่งที่เราไม่มีก็สำเร็จได้ยาก คนไทยหัวใจเพื่อเพื่อนมนุษย์หรือหัวใจ จึงเป็นปฐมเหตุของสิ่งดีงามที่จะตามมา ๔) การเคารพศักดิ์ศรีและคุณค่าความเป็นมนุษย์ของคนทุกคนอย่างเท่าเทียม เป็นศีลธรรม พื้นฐานทางสังคมที่นำไปสู่สิ่งดีงามทั้งปวง เช่น ประชาธิปไตย การเคารพสิทธิมนุษยชน ความ ยุติธรรม ความเป็นธรรม แต่ในความเป็นจริงสังคมมีความเหลื่อมล้ำหลายมิติ จึงเกิดห่วงโซ่แห่ง ความเลวร้ายนานา การเคารพศักดิ์ศรีและคุณค่าความเป็นมนุษย์ คือ การให้คุณค่าสูงสุดต่อชีวิต คน แบบที่ว่า ชีวิตคนประดุจฟ้า การพัฒนาทุกชนิดควรเอาชีวิตคนเป็นตัวตั้ง ถ้าเอาอย่างอื่นเป็นตัวตั้ง เช่น การพัฒนา เศรษฐกิจ เอาประสิทธิภาพและความมั่งคั่งเป็นตัวตั้ง ไม่ได้เอาชีวิตคนเป็นตัวตั้ง การศึกษาเอาวิชา เป็นตัวตั้ง ไม่ได้เอาชีวิตคนเป็นตัวตั้ง ปัญหาใหญ่จึงตามมา โลกวิกฤตเพราะเหตุนี้ ๕) สัมมาพัฒนา คือ การพัฒนาอย่างบูรณาการสู่ความเป็นองค์รวมประเทศไทย ๖) กระบวนการนโยบายสาธารณะแบบมีส่วนร่วม หรือ P4 (Participatory Public Policy Process) คนไทยทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมในการกำหนดนโยบาย ในการขับเคลื่อนนโยบาย และใน การได้รับผลจากความสำเร็จอย่างเป็นธรรม นี่คือประชาธิปไตยทางตรงที่ทุกคนมีส่วนร่วมและ เป็นประชาธิปไตยอรรถประโยชน์ คือ ความสำเร็จในนโยบายทุกเรื่อง ประเทศประสบความ เจริญรุ่งเรือง ประชาธิปไตยไม่ใช่เป็นเพียงกลไกซึ่งบิดเบี้ยวได้ง่าย ประชาธิปไตยที่สมบูรณ์จึง บูรณาการอยู่ในทั้งหมด ๔ ๗) ปฏิบัติปัญญา การศึกษาที่เอาแต่ท่องวิชาแต่ปฏิบัติไม่เป็น ไม่ใช่ภาวนามย์ปัญญาหรือปฏิบัติ ปัญญา การเรียนรู้ร่วมกันในการปฏิบัติหรือ PILA (Participatory Interactive Learning through Action) การพัฒนาอย่างบูรณาการนั้น ขับเคลื่อนด้วยการเรียนรู้ร่วมกันในการปฏิบัติ เกิดปฏิบัติปัญญาและปัญญาร่วม เกิดการเปลี่ยนแปลงขั้นพื้นฐาน (Transformation) ในทุกมิติ อาจเรียกว่าเป็น Transformative Education ๘) ประเทศไทยเป็นประเทศแห่งการเจริญสติ ทุกคนและทุกองค์กรควรเจริญสติ เพราะทำให้พบ ความสุขอย่างที่ไม่เคยรู้จักมาก่อน และทำให้สิ่งที่กล่าวมาทั้งหมด ๗ ข้อ เป็นไปได้ การเจริญสติทำให้สิ่งที่เป็นไปไม่ได้เป็นไปได้ ทั้ง ๘ ประการนี้ คือ มรรค ๘ แห่งประชาธิปไตยที่สมบูรณ์ ทั้ง ๘ มรรค บูรณาการอยู่ในกันและ กัน อย่างที่เรียกว่ามรรคสมังคี ประชาธิปไตยบูรณาการอยู่ในทั้งหมด จึงเป็นประชาธิปไตยที่สมบูรณ์ อาจเขียนเป็นรูป ธรรมจักรแห่งประชาธิปไตยที่สมบูรณ์ โดยมี คนไทยหัวใจเพื่อเพื่อนมนุษย์ เป็นดุมของล้อหมุน วงล้อ คือ องค์รวมประเทศไทย ซี่ล้อ คือ มรรคที่เหลือทั้งหมด ธรรมจักรแห่งประชาธิปไตยบูรณาการ มรรค ๘ ประชาธิปไตยบูรณาการอยู่ในกันและกัน <figure> The image displays a circular diagram representing the "8 Principles of Thai Democracy" (ธรรมจักรแห่งประชาธิปไตยบูรณาการ). The central dark blue circle contains the text "คนไทย หัวใจเพื่อ เพื่อนมนุษย์" (Thai people, hearts for human friends). Surrounding this central concept are eight light blue segments, each representing one of the principles, arranged in a clockwise cycle. The principles are: 1. องค์รวมประเทศไทย (Organization of Thai Democracy) 2. การเจริญสติ (Intellectual Growth) 3. จิตสำนึก องค์รวม (Mind, Organization) 4. เศรษฐกิจดีศรี ความเป็นมนุษย์ (Good Economy, Human Being) 5. สัมมาพัฒนา (Development) 6. แผ่นดินศานติสุข (Peaceful Nation) 7. ปฏิบัติปัญญา (Practice Wisdom) 8. กระบวนการ นโยบาย สาธารณะ (Processes, Policies, Public Affairs) The diagram illustrates how these principles collectively form a complete and interconnected democratic system. </figure> ๕ # ๕. ## อนุสรณ์สถาน ๑๔ ตุลาคม ๑) เป็นสังเวชนียสถานเพื่อความเป็นธรรมบนแผ่นดินไทย ๒) ที่ลานหน้าอาคารมีประติมากรรมที่แปลกใหม่ สวยงาม ที่ผู้คนอยากมาดู มาถ่ายรูป เอาไปเป็นปกสมุด เป็นรูปธรรมจักรประชาธิปไตยที่สมบูรณ์ขนาดใหญ่ ๓) มีอาคารที่เป็นสัญลักษณ์ของประชาธิปไตยใหม่ ภายในมีภาพวาดแสดงรายละเอียดของมรรค ๘ ประชาธิปไตยบูรณาการ มีห้องประชุมขนาดใหญ่และขนาดย่อย สำหรับการประชุมระดมความคิด และขับเคลื่อนมรรค ๘ ประชาธิปไตย ๔) มูลนิธิ ๑๔ ตุลา ควรตั้ง "**กองทุนพัฒนาประชาธิปไตย**" รับบริจาคจากคนเดือนตุลา และเพื่อนจากภาคธุรกิจ และจากรัฐบาล ๕) ใช้เงินจากกองทุนปรับปรุงบูรณะอนุสรณ์สถาน ๑๔ ตุลา ๖) จ้างบริษัทธุรกิจเพื่อสังคมเป็นผู้ดูแลรักษาอนุสรณ์สถาน ๗) ใช้เงินจากกองทุนสนับสนุนกิจกรรมเพื่อประชาธิปไตย เช่น จัดเวทีสนทนาประชาธิปไตย ที่อนุสรณ์สถาน สัปดาห์ละ ๑ ครั้ง ถ่ายทอดสดทางโทรทัศน์ Thai PBS และอื่น ๆ เป็นการเรียนรู้ร่วมกันของคนทั้งชาติ เพื่อพัฒนาประชาธิปไตยอย่างต่อเนื่อง ๖ ภาคผนวก เมื่อมีความเป็นองค์รวมจะเกิดคุณสมบัติใหม่อันมหัศจรรย์ เฉกเช่นระบบเครื่องบิน อาจประกอบด้วยชิ้นส่วนหลายหมื่นชิ้น เมื่อประกอบชิ้นส่วนครบเป็น องค์รวม คือ เครื่องบินทั้งลำ ก็เกิดคุณสมบัติใหม่อันมหัศจรรย์ คือ บินได้ ในขณะที่ชิ้นส่วนต่าง ๆ ไม่มี ชิ้นใดบินได้เลย ต้องเป็นองค์รวมจึงจะบินได้  **องค์รวมบินได้** หรือร่างกายมนุษย์ที่เป็นองค์รวมเกิดความเป็นคน มีคุณสมบัติอันมหัศจรรย์ยิ่งเหนือคุณสมบัติ ของอวัยวะซึ่งเป็นส่วนย่อย **ชิ้นส่วนบินไม่ได้** ประเทศไทยที่เป็นองค์รวมก็เช่นเดียวกัน จะมีคุณสมบัติใหม่อันมหัศจรรย์ ซึ่งขอเรียกว่า แผ่นดินสานติสุข เราทำแต่ส่วนย่อย จึงไม่เคยมีประเทศไทยที่บินได้ ฉะนั้น ในธรรมจักรแห่งประชาธิปไตยบูรณาการจึงเขียน **องค์รวมประเทศไทย** ไว้เป็นครอบ ใหญ่ที่เกิดจากส่วนย่อยเข้ามาบูรณาการกัน ประชาธิปไตยเป็นส่วนหนึ่ง --- ๗

shareแบ่งปันเนื้อหา