auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (3 ไฟล์)

chrome_reader_modeเรื่อง

คำนำ สมุดนิทานมูลนิธิเด็ก 2535

chrome_reader_modeคำอธิบาย

เอกสารคำนำสมุดบันทึกนิทานมูลนิธิเด็ก ปี 2535 เขียนโดยศ.นพ.ประเวศ วะสี ในเรื่องของฝากท้าย ใต้กองฟาง

chrome_reader_modeบทคัดย่อ

# ปากหอยใต้กองฟาง ศ.นพ. ประเวศ วะสี ถ้ามองให้ลึก ลึกลงไปถึงแก่น ไดอารี่น้อยเล่มนี้สะท้อน อะไร ๆ หลายอย่างมากมาย ทั้งทางจิตและทางวัตถุ ศูนย์กลาง ของทั้งหมด แต่ไม่แยกจากทั้งหมด คือ เด็ก มนุษย์มีความอ่อนไหวในเรื่องเด็กมากที่สุดโดยสัญชาต ญาณซึ่งเป็นเรื่องที่ดี แต่เรื่องของเด็กสลับซับซ้อนเกินกว่าที่ จะแก้ได้ด้วยสังคมสงเคราะห์เท่านั้น ในทางพระพุทธศาสนานั้นท่านเห็นคุณค่าของ ทาน แต่ ก็เห็นว่า ปัญญา คือจุดมุ่งหมายสูงสุด มูลนิธิเด็กได้ทำงานด้านเด็กมานานพอสมควรและ ประจักษ์ชัดในน้ำใจของประชาชนไทยในเรื่องทานเป็นอย่างดี แต่ในขณะเดียวกันก็ตระหนักรู้ว่าภารกิจของเราร่วมกันนั้นต้อง ไปให้ถึง ปัญญา อันหมายถึงปัญญาของสังคมเป็นส่วนรวม เพราะเรา กำลังเผชิญกับปัญหาที่ยากทางโครงสร้าง ถ้าขาดปัญญาของ สังคมเป็นส่วนรวมก็คงทำไม่ได้ ดังจะยกตัวอย่างให้เห็นเป็น รูปธรรม ดังนี้ ขณะนี้เรารู้ว่าการที่เด็ก ๆ จะเติบโตขึ้นเป็นคนดี มีความ สามารถ เป็นคนที่มีความสุขและเป็นบ่อเกิดแห่งความสุขของ ผู้อื่นนั้น ขึ้นกับสิ่งแวดล้อมและการเลี้ยงดูในช่วงปฐมวัย พ่อแม่เป็นปัจจัยที่สำคัญที่สุด เพราะเป็นทั้งสิ่งแวดล้อม และผู้เลี้ยงดูที่สำคัญที่สุด ถ้าทั้งพ่อและแม่ได้เลี้ยงลูกด้วยตนเอง และเลี้ยงลูกอย่างถูกต้อง ก็เท่ากับเป็นการวางรากฐานของสังคม ที่ดีงามไว้ให้อนาคต แต่พ่อแม่สักกี่คู่ที่มีสภาพทางเศรษฐกิจ อารมณ์ และ ปัญญา ที่จะทำได้อย่างนั้น คนจนก็อาจจะจนเกินที่จะทำอย่างนั้น คนรวยก็อาจจะยุ่งเกินที่จะมีโอกาสที่จะทำอย่างนั้น แม้แต่สิ่งที่เรารู้ว่า ถ้าแม่ได้เลี้ยงลูกด้วยตนเองใน ๖ เดือนแรกของชีวิต เด็กจะไม่ค่อยเจ็บป่วย ความเจ็บหรือไม่เจ็บใน ๖ เดือนแรกของชีวิตมีความสำคัญต่อพัฒนาการของเด็กต่อไป ชั่วชีวิต เกือบจะเหมือนตราบุญหรือตราบาปไปตลอดชีวิตที่เดียว แต่สังคมจะยอมให้แม่อยู่กับลูกใน ๖ เดือนแรก ของ ชีวิตใหม่ได้ล่ะหรือ พ่อแม่ได้ค่าแรงต่ำเกินไปที่คนหนึ่งจะอยู่เลี้ยงลูกได้ ทาง ราชการไม่ยอมให้ลาเลี้ยงลูกนานขนาดนั้น นายจ้างไม่ยอมให้ ลานานขนาดนั้น เพราะกลัวจะเสียธุรกิจ ฯลฯ เห็นไหมครับว่า สังคมยังเห็นเรื่องอื่นสำคัญกว่าคุณค่า ของความเป็นคนของเด็ก จึงกล่าวว่าเรื่องนี้ต้องการปัญญาของสังคมเป็นส่วนรวม ที่จะเห็นว่า เด็กๆ ทั้งหมดเป็นลูกหลานของเราเอง และเราทั้งหมด ต้องช่วยกันสร้างเงื่อนไขทางสังคม ที่จะให้เด็กทุกคนที่เกิดมา ในสิ่งแวดล้อมและได้รับการเลี้ยงดูที่เอื้ออำนวยต่อความเป็น มนุษย์ ท่านอาจจะคิดว่าคำกล่าวข้างต้นเป็นจินตนาการมากไป หน่อย แต่ก็อย่าลืมคำกล่าวของ อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ ที่ว่า "จินตนาการสำคัญกว่าความรู้" เพราะความรู้ติดเงื่อนไขกฎเกณฑ์ ต่าง ๆ มากมายทำให้ไปไม่ได้ไกล จินตนาการ ไปได้ไกลแสน ไกล และเป็นตัวฉุดความเป็นจริงให้เกิดขึ้น ครับ นั่นก็เป็นคำรำพึงรำพันของตาแก่คนหนึ่งจากใต้ กองฟาง เป็นตาแก่ที่ไม่ยอมหยุดสร้างจินตนาการฝากส่งท้าย ถึงท่าน และลูกหลานของท่าน ประเวศวะสี กรรมการผู้จัดการมูลนิธิเด็ก # ฝากท้าย ใต้กองฟาง ศ.นพ. ประเวศ วะสี ถ้ามองให้ลึก ลึกลงไปถึงแก่น ไดอารี่น้อยเล่มนี้สะท้อนอะไร ๆ หลายอย่างมากมายทั้งทางจิตและทางวัตถุ ศูนย์กลางของทั้งหมด แต่ไม่แยกจากทั้งหมด คือ เด็ก มนุษย์มีความอ่อนไหวในเรื่องเด็กมากที่สุดโดยสัญชาตญาณ ซึ่งเป็นเรื่องที่ดี แต่เรื่องของเด็กสลับซับซ้อน เกินกว่าที่จะแก้ได้ด้วยสังคมสงเคราะห์เท่านั้น ในทางพระพุทธศาสนานั้นท่านเห็นคุณค่าของ ทาน แต่ก็เห็นว่า ปัญญา คือจุดมุ่งหมายสูงสุด มูลนิธิเด็กได้ทำงานด้านเด็กมานานพอสมควรและประจักษ์ชัดในน้ำใจของประชาชนไทยในเรื่องทานเป็น อย่างดี แต่ในขณะเดียวกันก็ตระหนักรู้ว่าภารกิจของเราร่วมกันนั้นต้องไปให้ถึง ปัญญา อันหมายถึงปัญญาของสังคมเป็นส่วนรวม เพราะเรากำลังเผชิญกับปัญหาที่ยากทางโครงสร้าง ถ้าขาด ปัญญาของสังคมเป็นส่วนรวมก็คงทำไม่ได้ ดังจะยกตัวอย่างให้เห็นเป็น รูปธรรม ดังนี้ ขณะนี้เรารู้ว่าการที่เด็ก ๆ จะเติบโตขึ้นเป็นคนดี มีความสามารถ เป็นคนที่มีความสุขและเป็นบ่อเกิดแห่ง ความสุขของผู้อื่นนั้น ขึ้นกับสิ่งแวดล้อมและการเลี้ยงดูในช่วงปฐมวัย พ่อแม่เป็นปัจจัยที่สำคัญที่สุด เพราะเป็นทั้งสิ่งแวดล้อม และผู้เลี้ยงดูที่สำคัญที่สุด ถ้าทั้งพ่อและแม่ได้เลี้ยง ลูกด้วยตนเอง และเลี้ยงลูกอย่างถูกต้อง ก็เท่ากับเป็นการวางรากฐานของสังคม ที่ดีงามไว้ให้อนาคต แต่พ่อแม่สักกี่คู่ที่มีสภาพทางเศรษฐกิจ อารมณ์ และปัญญา ที่จะทำได้อย่างนั้น คนจนก็อาจจะจนเกินที่ จะทำอย่างนั้น คนรวยก็อาจจะยุ่งเกินที่จะมีโอกาสที่จะทำอย่างนั้น แม้แต่สิ่งที่เรารู้ว่า ถ้าแม่ได้เลี้ยงลูกด้วยตนเองใน ๖ เดือนแรกของชีวิต เด็กจะไม่ค่อยเจ็บป่วย ความเจ็บ หรือไม่เจ็บใน ๖ เดือนแรกของชีวิตมีความสำคัญต่อพัฒนาการของเด็กต่อไปชั่วชีวิต เกือบจะเหมือนตราบุญหรือ ตราบาปไปตลอดชีวิตทีเดียว แต่สังคมจะยอมให้แม่อยู่กับลูกใน ๖ เดือนแรก ของชีวิตใหม่ได้ล่ะหรือ พ่อแม่ได้ค่าแรงต่ำเกินไปที่คนหนึ่งจะอยู่เลี้ยงลูกได้ ทางราชการไม่ยอมให้ลาเลี้ยงลูกนานขนาดนั้น นายจ้างไม่ยอมให้ ลานานขนาดนั้น เพราะกลัวจะเสียธุรกิจ ฯลฯ เห็นไหมครับว่า สังคมยังเห็นเรื่องอื่นสำคัญกว่าคุณค่าของความเป็นคนของเด็ก จึงกล่าวว่าเรื่องนี้ต้องการปัญญาของสังคมเป็นส่วนรวมที่จะเห็นว่า เด็กๆ ทั้งหมดเป็นลูกหลานของเราเอง และเราทั้งหมด ต้องช่วยกันสร้างเงื่อนไขทางสังคม ที่จะให้เด็ก ทุกคนที่เกิดมาในสิ่งแวดล้อมและได้รับการเลี้ยงดูที่เอื้ออำนวยต่อความเป็นมนุษย์ ท่านอาจจะคิดว่าคำกล่าวข้างต้นเป็นจินตนาการมากไปหน่อย แต่ก็อย่าลืมคำกล่าวของ อัลเบิร์ต ไอน์สไตน์ ที่ว่า "จินตนาการสำคัญกว่าความรู้" เพราะความรู้ติดเงื่อนไขกฎเกณฑ์ ต่าง ๆ มากมายทำให้ไปไม่ได้ ไกล จินตนาการ ไปได้ไกลแสนไกล และเป็นตัวฉุดความเป็นจริงให้เกิดขึ้น ครับ นั่นก็เป็นคำรำพึงรำพันของตาแก่คนหนึ่งจากใต้ กองฟาง เป็นตาแก่ที่ไม่ยอมหยุดสร้างจินตนาการ ฝากส่งท้ายถึงท่าน และลูกหลานของท่าน ประเวศ วะสี THE HAND THAT WEAVES เพียรนิธิสร้างสาน สมุดบันทึก ๒๕๓๕ • DIARY 1992

shareแบ่งปันเนื้อหา