auto_awesome_motionไฟล์ดิจิทัลที่เกี่ยวข้อง (2 ไฟล์)
chrome_reader_modeเรื่อง
chrome_reader_modeคำอธิบาย
chrome_reader_modeบทคัดย่อ
องอาจ ฤทธิปริชา ภาพ : นิติพัฒน์ สุขสวย 4ไง จา ในขบวนแถว *ผู้นําทางภูมิปัญญา” ของสังคมไทย ที่ถึงพร้อม ด้วยวัยวุฒิและคุณวุฒิ ย่อมมีชซื่อ ศาสตราจารย์นายแพทย์ ประเวศ วะสี รวมอยู่ด้วย ศาสตราจารย์นายแพทย์ประเวศ วะสี หรือที่มีคนชอบเรียกว่า “อาจารย์หมอประเวศ” แม้จะจบมาทางการแพทย์แต่อาจารย์ไม่เคยหลงสลืมสังคมวงกว้าง แม้จะเรียนมาทาง "รักษาคน” แต่อาจารย์ไม่หลงลืม “รักษา เยียวยาสังคม” ซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยของคน อาจารย์หมอประเวศ ได้นําความรู้ทางวิทยาศาสตร์ธรรมชาติ มาผสมฒผสานกับความ เป็นวิทยาศาสตร์ของพุทธศาสนา สังเคราะห์กันขึ้นมาเป็นภูมิ ปัญญาชุดหนึ่ง เพื่อนําทางสังคมไทยไปสู่สันติสุข ท่านผู้เคยได้ รับรางวัลแม็กไซไซ เคยได้รับรางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่น และ ได้รับการยกย่องเป็น 1 ในกลุ่ม “ราษฎรอาวุโส” ได้แสดงความ คิดเห็นที่เป็นประโยชน์ต่อสังคมไทยเสมอมา ทั้งในช่วงธรรมดา และช่วงเกิดเหตุการณ์วิกฤติในสังคมไทย และถัดจากนี้ไปคือ ความคิดเห็นบางส่วนเสี้ยวของอาจารย์หมอประเวศ ที่มีต่อ = 2ลาล หลายสิงหลายอย่างที่เกิดขึ้นในสังคมไทยปัจจุบัน นับตั้ง ยู ป ] ย | แ ] ยู แต่กลุ่มเพื่อนอานันท์ ปัญหาการกระ- ประแวศวะส จายอํานาจ แนวโน้มของความรุนแรง เรืองการแย่งซิงทรัพยากร ๕ «๕ ๒ณะ ( ด์ 1 / , ปนวีตบไข ปร) 1โท115วว นัฒัญเบบวี|บีไชีทีเย ย ย แพ อยากทราบทัศนะของอาจารย์ที่มี ต่อกลุ่ม 6๐# หรือกลุ่ม "เพื่อนอานันท์” ล รฒา ก็เป็นปรากฏการณ์ที่คนชันกลาง " ซี ๕ ญิ1 ร เติบโตมากขีน มีบทบาทมากขึน เดิม สังคมไทยไม่มีตรงนี ถ้าย้อนกลับไป เซ | 4 โบราณมันมีแต่เจ้านายกับไพร่ ซึ่งเป็น สังคมอุปถัมภ์ มีความสัมพันธ์กันเชิง ดิง มีเจ้านาย มีไพร่ หรือมีทาสไปเลย ความสัมพันธ์ในแนวนอนไม่ค่อยมี และไม่มีคนชันกลาง = เศ อ ทีนีพอสังคมวิวัฒนาการมาถึงขันนี่ ซ่ ร คนชันกลางมีมากขีน มีการศึกษา มี ซี ลนรปปร 5 เครื่องมือสื่อสาร มีความรู้จักกัน มี สังคม และมีตังค์ด้วย คือเรียกได้ว่า น - ด สังคมมันขยายกว้างออก ทีนี้ในลังคม 4 อุปถัมภ์มันก็มีการใช้อํานาจสูง ซึ่งถ้า เราดูวิวัฒนาการของอํานาจ อํานาจมัน ล ย ด 4 จะเกิดจาก 3 อย่างด้วยกัน อย่างหนึ่ง ซี ว 5 คือการใช้พละกําลัง เป็นพวกนักเลง ต่างๆ อย่างที่สองใช้เงิน อย่างที่สาม ใช้ปัญญา มันจะต้องมีวิวัฒนาการไป ง เวลาสังคมเคลื่อนไป จากการใช้ พละกําลัง ใช้เงิน จะต้องย้ายไปเป็น ”! ฯ การใช้ปัญญามากขึน แต่สังคมไทย มันก็ยังอยู่ในช่วงใช้กําลังใช้เงินอยู่มาก ร ปัฐา ทีนีมันก็มีสิงทีเรียกว่า “ความ- ๕ | ย ง อยุติธรรม” ต่างๆ แล้วก็เป็นสังคมที ทําลายทรัพยากรมนุษย์สูงมาก อย่างที่ ผ่านมา ใครทําดีใครเด่นมาเดียวโดน . " ขั ทําลายแล้ว อยู่ไม่ได้ ซึงเป็นอย่างนี่มัน ป ถุ เช อันตราย เพราะว่าสังคมไทยมันมี ความสลับซับซ้อน มีความยากมาก ได้รับผลกระแทกมากจากการพัฒนา แผนปัจจุบันทีเซือมโยงกันทัวโลก มัน ย 3. เป็นแรงกระแทกเข้ามา ซึงต้อง การคนดี และคนเก่ง ทีจะเข้ามาช่วย 1เซี ง ๕< แตคนดคนเกงก แก้ปัญหา เกิดยากในลสังคมไทย เพราะมันจะ โดนทําลาย ทําลายหมดไม่เคย เหลือเลย ะ 4 5 เพราะฉะนันเมื่อคุณอานันท์ซึง ผมเชือว่าตังใจทํางานเพื่อประเทศ แม้ท่านอาจจะไม่เข้าใจไปทุกอย่าง เช่น เรื่องคนยากคนจนท่านอาจจะ 'ไม่เข้าใจ แต่สิงที่ท่านเข้าใจ ท่านก็ ทําด้วยความกล้าหาญ ทําด้วยสติ- ปัญญา ทําด้วยความซื่อสัตย์สุจริต แต่ไม่ได้แปลว่าท่านจะทําอะไรพลาด ไม่ได้ แต่เราต้องดูตัวเจตนา ทางพระ จะถือตัวเจตนามากกว่ากายกรรมวจี- "ด สซ็ด 2 กรรม ผมเชือว่าคุณอานันท์มีเจตนาดี แต่ผมว่าเรืองนี้มันมีขบวนการอืนที พยายามจะทําลายล้างคุณงามความดี ของคุณอานันท์ ผมเห็นและผมรู้ ว่า มีคนพยายามจะออกข่าว จะปล่อย ข่าวร้อยแปด ว่าคุณอานันท์โกงไป ะ 5 ท แค่นันแค่นี้ แสนล้าน...บางคนพูด เนีย นักการเมืองบางคนในรัฐบาลปัจจุบัน เนีย บางคนมาพูดกับผมเลย พูด --- ซ่ ก ล หลายครั้งด้วยไม่ใช่ครังเดียว ซึ่งผม ๓ซื่อแต่ว่าบันเห็นได้ชัดว่ามี ก็ไม่เชื่อ แต่ว่ามันเห็นได้ชัดว่ามีขบวน การที่จะทําลายล้างคุณงามความดี “ซ้ ะ ๆ ของ คุณอานันท์ อาจจะเป็นเพราะ ว] ง ๆ 0 ว่าแค้นที่มาขัดผลประโยชน์ หรอวา คุณอานันท์ ป็อปปูล่าเกิน การทมา ๆ จ ะ เป็นนายกฯ สองครัง โดยเฉพาะครัง ที่สองที่ผู้คนแซ่ซร้อง กันไปทังประเทศ “ เลย ก็ไม่อยากเห็นใครเด่น ใครมี =รลี บารมีขีนมา ว พ 8 กลุ่มเพื่อนอานันท์คือกลุ่มชนชัน ง = = กลางที่มีกําลัง มีสติปัญญา มัทรัพย์ ป เต ฆ = มีเพื่อน มีเครื่องมือสือสาร ก็มีความ รู้สึกทนไม่ไหว คือมันมีการพูดกันมา รฯ นานแล้วว่า เมืองไทยคนดีอยู่ไม่ได้ ผื ภะ คนดีถูกทําลาย แล้วคุณอานันท์มัน เป็นรูปธรรมชัดเจนทีมากระตุ้นความ รู้สึกอันนี้ แต่คงไม่ใช่เรืองคุณอานันท์ เรื่องเดียว ผมว่ามันมีความรู้สึก ต แบบนีอยู่แล้วว่าสังคมไทยมันทําลาย คนดีสูง [พ แต่คนดีในสังคมไทยก็ไม่ใช่มี เฉพาะคุณอานันท์... 2 = ครับ คนดีของไทยเรามีเยอะมาก ผมเข้าใจว่ามีมากกว่าคุนเลวนะ แต่ เนืองจากคนเลวมันมีบทบาทมาก มันเลยทําให้สังคมไทยดูเป็นลังคมที มีคนเลวเยอะ ผมว่ามีคนดีเยอะกว่านะ คนที่ทําอะไรอยู่เงียบๆ พวกนักข่าวก็ มีคนดีเยอะไป (หัวเราะ) คนยากคนจน คนในชุมชน ผู้นําชุมชน ครูทีอยู่ใน 2ป พัตีง ต ระดับล่าง เอ็นจีโอ. ข้าราชการบาง คนก็เป็นคนดี พยายามทําดี แต่ทํา ยากมาก ไปดูสิ เดียวก็ถูกฆ่าตาย ฟุสา 5 อย่างป่าไม้จังหวัด ต้องการจะรักษา ป่ากลับมาถูกฆ่าตาย ทําดียากมาก ะบบของเรา 95 ในร สงกับต้อ น 3ว 8 ็ัรส7โไ เม แลลล อ สอรสออณ์ กณาลก เฉ อ เศฒา ๓ 0 0 5 0 0 ในระบบของเรา อย่างคุณลืบ นาคะ- เสถียร ถึงกับต้องฆ่าตัวตายไปเลย แต่ว่าถ้าทําชัว โอ๊ย .มีพรรคพวกเยอะ เชื่อมโยงผลประโยชน์ แล้วไม่มีไคร มาฆ่าด้วย คือสังคมไทยเป็นสังคมของคน ใจดี เกรงใจคน ทีนี้มันจะมีบางคน มาอาศัยช่องว่างตรงนี้แสวงหาประ- โยชน์เข้าตัวเองโดยหน้าไม่อาย โดย หน้าด้าน เพราะเห็นว่าคนไทยใจดี ไม่กล้ามาค้าน บางครั้งบางแห่งบาง หน่วยงานบางสังคมมีคนชัวไม่กี่คน หรอก แต่มันก็สามารถแสดงอะไร ได้มากมาย เราก็เห็นเหตุการณ์ช่วง สองปีที่ผ่านมา บางคนที่เป็นคนไม่ ดี แต่มันกล้าที่จะทําอะไรที่คนนึก ไม่ถึงว่าจะทํา ทีนี้ต่อคําถามว่าทําไมต้องมา เคลื่อนไหวในกรณีคุณอานันท์ คนดี คนอื่นทําไมไม่เคลื่อนไหว คือผมว่า ตรงนี้มันมีเงื่อนไขของมันอยู่ อย่าง เรื่องวีรชน 14 ตุลา ผมว่ามันเป็น เรื่องของความขัดแย้งในสังคม ไอ้ตัว อํานาจมันยังดํารงอยู่ แล้วตัวอํานาจ มันไปกําหนดพฤติกรรมของคน ทีนี้ คนที่อยากสนับสนุน ก็ไม่อยากเข้า ไปขัดแย้งกับอํานาจ และอํานาจตัวนี้ มันโยงใยไปกว้างไกลมาก แล้วเนื่อง จากคนไทยอยู่ในระบบอํานาจเสียจน เคย เวลาจะพูดอะไรจ๊ะทําอะไรต้อง คอยมองว่าเขาจะว่ายังไงบางทีไม่กล้า แต่สําหรับกรณีคุณอานันท์ เขา อาจจะคิดว่าถ้าเขาเคลื่อนไหวตรงนี้ เขาไม่จําเป็นต้องกลัวอํานาจ หรือว่า ไม่ไปขัดแย้งกับเรื่องอํานาจมากเกินไป สฒ 6 แต่ก็คงจะไม่ใช่จุดเรืองคุณอานันท์ เท่านั้นเพราะจากจุดนี้สามารถเคลื่อน ไปเรื่องอื่นได้เยอะ ผมก็เชือตามที่ เขาประกาศมาว่า เขาไม่ได้เคลื่อน ไหวเพื่อการเมือง ทีนี้ถ้าเราไปดูเรื่องอื่น ทุกอย่าง ดูเหมือนจะหยุดนิ่ง มันจึงมีความ อืดอัดมากในสังคมไทย เพราะตัว ระบบราชการก็หวังไม่ค่อยได้ ตัวระบบ การเมืองก็หวังไม่ค่อยได้ เพราะมันก็ มาได้แค่ที่เป็นอยู่ทุกวันนี้ ทีนี้ถ้าตัว กลุ่มเพื่อนอานันท์หรือแม้ไม่ใช่กลุ่มนี้ ก็แล้วแต่ซึ่งเป็นคนที่มีฐานะทาง เศรษฐกิจ เป็นคนขั้นกลางได้รวมตัว กันแล้วมามองปัญหาของลังคม มา ทําความเข้าใจกับปัญหาสังคม ปัญหา ของคนระดับล่าง เรื่องของวัฒนธรรม เรื่องของสิ่งแวดล้อม เรื่องการศึกษา เรื่องสื่อมวลชน เราสามารถทําอะไร 'ได้เยอะเลย ไม่ต้องไปรอระบบราชการ ไม่ต้องไปรอระบบการเมืองเพราะสัง- คมเราเติบโตมามากแล้ว หลายอย่าง ถ้าราชการไม่ทํา การเมืองไม่ทํา จะ ถูกบายพาสล์ (8 6ค55) โดยลังคม ซึ่งจุดนี้จะทําให้ระบบราชการและ การเมืองมันดีขึ้น โฟ ตรงนี้มันหมายถึงการกระจาย อํานาจใช่หรือไม่? ใช่สิ เป็นเรื่องการกระจายอํานาจ ที่ผ่านมาเรามองการกระจายอํานาจ ไปที่การอ้อนวอนว่าเมื่อไหร่มหาด- ไทยจะกระจายอํานาจ เมื่อไหร่รัฐบาล จะยอมให้มีการเลือกตั้งผู้ว่าราชการ จังหวัด คือเราอย่าไปมองเพียงช่อง ทางเดียว ผมเป็นหมอ ผมรู้เรื่อง ระบบร่างกายว่าเป็นระบบที่ทนทาน มาก มันไม่ตายง่ายๆ หรอก ทีนีถ้า -- 69 --- กแตีขอบ ไทยเราษี แยจะมาก ยผแแข้า- ใจว่าบษี ยแากกว่า กแแลวแะ แต่เนื่อบ จากกม แลวบัน ปีบทบาท แทก บัน แลยทําให้ สับกบไทย ดูเบ็น สับกพที่ มึกแแลว แยจะ ไปดูอนุระบบของมัน เช่น ระบบตับ หัวใจ ระบบร้อยแปด แต่ละอนุระบบ จะมีสิงทีเรียกว่า “พาสล์เวย์ (9655 “พล เข้ามาหลายพาสล์เวย์มาก ถ้า มีพาสล์เวย์เดียวมันจะตาย ทีนี้เราไปมองพาสล์เวย์เดียวซะ จนเคย ไปมองราชการ ไปมองการ เมืองแบบที่มันเป็นอยู่ ทีนี้พอมันติดขัด คุณภาพไม่ดี ก็ไม่รู้จะทํายังไง ที่จริง มันยังมีพาสส์เวย์อื่นเยอะไป เช่นการ ไปสนับสนุนความคิดริเริ่มของซุมชน โอ้โฮ...นี่บานตะไทเลย กระจาย อํานาจเลย ลงสลู่กราสส์รู้ท (๐8655 8๐๐7 ความคิดริเริ่มของซุมชนระดับ หมู่บ้าน 60.000 หมู่บ้าน ส่งเสริมให้ มีการทําโน่นทํานี่ ให้มีการรวมตัวกัน อํานาจมันก็ทะลักไปแล้ว ส่งเสริม เอ็นจีโอ. จะเห็นว่ามันมีความหลาก- หลายอยู่อีกเยอะ โฟ| จะมีปัญหามั้ย เมื่อเราไปส่งเสริม แล้ว ไม่มีกฎหมายรองรับ? เราก็ต้องผลักดันต่อไปให้มันมี กฎหมายรองรับลิ เราจะไปรอกฎหมาย ทําไม ในเมื่อกฎหมายยังไม่มี เราก็ไป ทําตรงโน้นซะก่อน แล้วตรงโน้นก็จะ ผลักดันมาให้มีกฎหมายเองก็ทําได้เลย กฎหมายก็ผลักดันไป แต่เราก็ต้องทํา ในพื้นที่ด้วย ส่งเสริมเอ็นจีโอ. ให้มาก ส่งเสริมนักวิชาการที่อยากค้นคว้าวิจัย ศึกษา ข้าราชการอยากทําความดีก็เข้า ไปสนับสนุนเขา สนับสนุนการพัฒนา เรื่องสื่อสารมวลชน เรื่องนี้สําคัญ ลําคัญมากเลย เราอาจจะต้องให้ความ ลําคัญเป็นอันดับหนึ่ง ถ้าราชการก็ยัง ติดขัด การเมืองก็ยังติดขัด ฝ่ายธุรกิจ เข้ามาเลย เข้ามาส่งเสริมตรงนีเลย เพราะธุรกิจมันเป็นพลังใหญ่ พลังใหญ่มาก คือถ้าตรงนี้เขาเข้ามา บ้านเมืองมันจะเปลี่ยนแปลงไป ด้วยความเรียบร้อยมากขึ้น ถ้าให้ คนระดับล่าง...คนระดับล่างกับ ดนระดับบน มันห่างกันมาก มันไม่ เข้าใจกันหรอก ข้างล่างไม่เข้าใจ คนข้างบน ข้างบนก็ไม่เข้าใจคน ข้างล่าง มันจะขัดแย้งกันสูงและ อาจจะเกิดความรุนแรง ถ้านักธุรกิจ เข้ามาตรงนี้และพยายามเข้าใจ เพราะ นักธุรกิจเข้าใจคนระ ดับบนแล้ว ที่จะขาดคือยังไม่เข้าใจคนระดับล่าง ตรงนี้จะเป็นโจทย์ ถ้าเขาเข้ามาโดย ไม่ได้เป็นศัตรูกับใคร ไม่ต้องเป็น ศัตรูการเมือง ไม่ต้องเป็นศัตรูกับ ราชการ แต่เข้ามาสร้างความเข้าใจ กับคนระดับล่าง กับเรื่องต่างๆ สารพัดอย่างอันนี้จะเป็นพลังมโหฬาร เลย และทําให้ความรุนแรงน้อยลงด้วย พ แม้ว่าสิ่งที่อาจารย์เรียกว่า"โครง- สร้างของความรุนแรง” มันยังคง ดํารงอยู่อย่างนั้นหรือ? ใช่ และในขณะนี้มันก็ยังดํารง อยู่อย่างมาก แล้วก็ต้องเกิดความ รุนแรงอีกอย่างแน่นอน เซ ความรุนแรงที่อาจารย์มอง มัน จะเกิดในลักษณะไหน? จะเกิดลักษณะไหนคือเราต้อง วิเคราะห์อย่างนี้ครับ ดือเรื่องอํานาจ รัฐที่ไหนๆ ก็แล้วแต่ อํานาจรัฐ คืออํานาจที่กระทําต่อประชาชน ทีนี้ การเมืองในระบบเลือกตั้ง นักการ- เมืองจะเป็นตัวแทนของประชาชน มากํากับอํานาจรัฐไม่ให้กระทํารุนแรง กับประชาชน แต่ของเรายังพัฒนาไป ล ไม่ถึงตรงนั้น เลือกตั้งขึ้นมาก็ไปสวม รัฐ ราชการรึ่งเป็นอํานาจรัฐ ความรุนแรง กับระบบ แผด็จการ มันก็จะเกิด เพราะคนข้างล่างถูกกดไว้ ไม่มี ทางออก ก็จะเกิดม็อบต่างๆ เพราะ มันไม่มีทางออก ทีนี้คนที่อยู่ข้างบนก็ และถ้าอดไม่ได้ก็จะไปใช้กําลังปราบ” ปรามหรือไปยุให้เกิดมือบชนม็อบ ะไรต่างๆ ทีนี้ถ้ารัฐบาลเข้าใจตรงนี่ จะหงุดหงิด ก็จะช่วยลดความรุนแรง จะพูดจะจา อะไรก็ก่อให้เกิดความเห็นอกเห็นใจ หรือพูดล่งเสริมเอ็นจีโอ. เหมือนรัฐ- บาลอานันท์ เพราะ ฉะนั้นราชการจะ ไม่มาทําอะไรกับเอ็นจีโอ.เลย เพราะ รัฐบาลเป็นคนพูด แต่รัฐบาลนี้ผมรู้ ลึกว่ามันขาดตรงนี้ไป เพราะฉะนั้น ขณะนี้เอ็นจีโอ.กําลังถูกป้ายสีจาก ราชการขนาดหนักเลย แล้วรัฐบาลไม่ ได้ออกมาช่วยดีเฟนด์ (0566ผ0) ให้ เลย ซึ่งตรงนี้ผมมองว่ามันอาจพาไป สู่ความรุนแรง เพราะว่ารัฐบาลไม่ได้ ทําหน้าที่ตรงนี้ [พ แล้วเราจะเรียกร้องรัฐบาลอย่าง ไรเพื่อยับยั้งความรุนแรงที่จะเกิดขึ้น? ผมว่าเขาไม่เข้าใจหรอกครับ ผม จึงไม่ค่อยอยากเรียกร้อง ทั้งๆ ที่เรา ลวรจะป้องกันไม่ให้มันเกิดความรุนแรง ทีนี้ถ้ารัฐบาลไม่เข้าใจมันต้องเกิดความ รุนแรงแน่ ผมคิดว่าคนอื่นๆ ก็ต้อง จยกันสร้างควัวมเจ็กโจ้ ทีนี้มันจะ สร้างได้น้อยประชาชนเองสร้างได้น้อย เอ็นจีโอ.ถูกป้ายสี เพราะฉะ นั้นต้อง ธุรกิจ เพราะ ะธุรกิจคนฟังเยอะ สิ่งที่ รัฐบาลทําไม่ได้ ธุรกิจทําได้ก็มี เช่น ออกไปเที่ยวค้าขายเมืองจีน สารพัด - -' 0 - อย่าง เพราะฉะนันธุรกิจควรจะเข้ามฯ สนใจปัญหาต่างๆ ถ้าเกิดความรุนแรง ขึ้นมันก็กระ ะทบธุรกิจด้วย ธุรกิจจึง ครรเข้ามาเป็นตัวเช่อมในสิงที่มันขาด สร้างความเข้าใจต่างๆ อันนีมันก็จะ ข่วยลดความรุนแรงสง ย์มองฐานความคิดของ อาจาร ถึงดิดว่าเขาไม่ รัฐบาลชวนอย่างไร เข้าใจเอ็นจีโอ. หรือการกระจาย อํานาจ? ผมดิดว่าการเมืองของเรามนยัง ไม่พัฒนาไปมาก ถิ ลือกตั้งเข้ามาก็ยังไม่เข้าใจประ“ ปืนตัวแทนของประ- ถึงแม้คนทีได้รับ การเ ชาชน ยังไม่ได้เ ซาชนจริงๆ พวกเขาเป็นเพียงกลุ่ม คนที่ได้รับการเลือกตั้งเข้ามาเท่านั้น เพราะฉะนั้นขณะนี้มันลําบากไปหมด เพราะว่าราชการก็ประสิทธิภาพน้อย การเมืองก็ยังไม่มีวุฒิภาวะ นักวิชา- การก็ยังไม่มี (วุฒิภาวะ) สื่อมวลชน ก็ยัง มันลําบากไปหมด ขณะเดียว กันสังคมมันถูกกระ แทกแรงด้วยการ พัฒนาสมัยใหม่ ด้วยการเป็นลิ่งที่ เรียกว่าโกลบอลไลเซชั้น(@608ค- น2ล6กแอม) อันนี้มันกระแทกแรง มากมันต้องการมาทัวริตี้ (ต1บก) หรือวุฒิภาวะของทุกฝ่าย ของราชการ ของการเมือง ของสื่อสารมวลชน ของระบบการศึกษาซึ่งมันก็ไม่ค่อยมี ระบบการศึกษาของเรามันท่องหนังสือ อยู่เรื่อย มันไม่ค่อยมีพลังเท่าไหร่ เพราะฉะนั้นตรงนี้ธุรกิจซึ่งมีบารมีมี อํานาจ เพราะราชการก็เคารพธุรกิจ การเมืองก็เคารพธุรกิจ ติดต่อคนขั้น สูงก็ได้ เศพะนรก ฯ. สั มามีความรับผิดชอบต๋่ อสังคมมากขน ยร ไม่ใช่ทําธุรกิจ รวย .มีเงินเท่านั้น แค่นี้ไม่ได้แล้ว ขณะนี้มันเรียกร้อง แล้วว่าธุรกิจจะต้องเข้ามาทําความเข้า- ใจเรื่องสังคม แล้วก็ช่วยผลักดัน เรื่องต่างๆ สังคมถึงจะเป็นไปด้วยดี เศรษฐกิจก็จะเป็นไปด้วยดี ไม่อย่าง นั้นมันก็จะเกิดเรื่องทางการเมือง สังคม ซึ่งก็จะกระทบถึงธุรกิจทุกที เพราะฉะนันเขาอย่าไปมอง เฉพาะเรื่องทหาร มองแค่นั้นไม่ได้ เขาต้องมองอย่างอื่นด้วย ต้องมอง ระบบราชการ มองการเมือง มองซุมชน มองการศึกษา ที่จริงโอกาลที่ธุรกิจ จะทําอะไรเยอะมากเลยตรงนี้ ซึ่ง รัฐบาลกับการเมืองจะไปไม่ถึง เพราะ ฉะนั้นผมถึงอยากเรียกร้อง เพราะนัก- ธุรกิจเขาจะเข้าใจอะไรได้ไว และมี เรื่องใหญ่ๆ ที่เขาต้องมองมากเลย ยกตัวอย่างเช่น มองสิ่งที่ใหญ่มากเลย นันดือมองโลก ว่าโลกมันจะเป็นยังไง ในอนาคต ผมว่าจีนจะเป็นมหาอํานาจ ไม่ใช่ญี่ปุ่น เพราะตอนนี้เศรษฐกิจ มันบอกแล้ว มันย้ายมาอยู่เอเชียแล้ว แปลว่ามันไปรอบโลกแล้ว เดิมมัน ก็อยู่เอเชีย เอเชียเจริญมาก่อน แล้วก็ ไปมีศูนย์กลางที่ยุโรป ข้ามไปอเมริกา จากฝั่งตะวันออกแล้วย้ายไปตะวันตก เสร็จแล้วมันข้ามมหาสมุทรแปซิฟิก มาย่านที่เรียกว่าแปซิฟิกริม มาเอเชีย แล้ว มีคนบอกว่าศตวรรษหน้าจะเป็น ศตวรรษของเอเชีย ความเจริญมันจะ มาทางนี้ + =ลสะ ทีนี้ถ้ามาทางนี้ หากเราไปดูจะ เห็นว่าจีนเป็นประเทศใหญ่ที่สุด คน ตั้งพันล้าน ไม่นับที่มาอยู่สิงคโปร์ ฮ่องกง ได้หวัน ไทย อะไรอีกเยอะ แยะไปหมด แล้วคนจีนประสพความ ลําเร็จลูง แล้วเขาฉลาดกว่ารัสเซีย เห็นมัยรัสเซียนี่เจ๊งเลย แตกเลย ผมว่าจีนไม่ แตกหรอก เขา ฉลาดกว่า เขา มีสิ่งที่เรียกว่า "อาเซียน วิส- ด้อม' (ค5เลง แร0๐1!/) ผมว่าคนเอเชียมีวิสต้อม เก่าแก่ มีมากกว่าฝรั่งในความเห็น ของผมนะ ทีนี้ถ้าจีนเกิดเป็นมหาอํานาจ ขึ้น โดยอาศัยความใหญ่ กับพลัง ทางสมอง เราก็อยากเห็นว่าจีนไม่ ไปกระทํากับประเทศต่างๆ อย่างที่ ฝรั่งเคยทํา ฝรั่งพอมีอํานาจขึ้นเที่ยว ไปเอาเปรียบคนหมด ยืดคนเป็น เมืองขึ้น ทํากับเขาทั่วโลกเลย ทั้งเอเชีย ทั้งอาฬริกา ทั้งลาติน- อเมริกา ทีนี้ถ้าจีนเป็นขึ้นก็ไม่ควรจะ ทําอย่างนั้น แล้วควรจะอาศัยปัญญา ของคนตะวันออกซึ่งไปลึกกว่าใน เรื่องคุณธรรม เรื่องของจิตใจ เรื่อง ของจิตวิญญาณ เรื่องของวัฒนธรรม นําไปใช้แล้ว ตรงนี้เอง ผมว่าคนไทย สามารถจะร่วมมือกับจีนได้ เพราะ ไทยมีวัฒนธรรมที่ดีงาม มีน้าใจ มี อะไรต่างๆ คนจีนจะแอ็กเกรสลีฟ (6๐6ค6ะรรเง๒ กว่า คนจีนยังมี นิสัยแข่งขันแก่งแย่ง สังเกตดูเวลา ไปเที่ยวจะรู้ถ้าเจอคนจีนมาเป็นกลุ่ม เขาจะแย่งหมดเลย แต่คนไทยจะ มีน้าใจ ใจกว้าง อะไรที่มาถึงเมือง ไทยมันจะเย็นลง อย่างเรื่องศาสนา ต่างๆ เขาทะเลาะเข่นมฆ่ากันที่ --7 -- ขณะบี๊บัน เรียกร้อน แล้วว่า จรกิจจะ ต้อบเข้า ผาทําความ เข้าใจเรื่อน สับกบ แล้วก็ช่วย ผลักดัพ เรื่อนถ่านฯ สับกม กึบจะเปบ็น ใปด้วยถื ประเทศอื่น พอมาอย ยู่เมืองไทยจะ สงบ ลองไปดูลิเรามีทังชินด มุสลิม ซิก แต่ไม่ตีกันหรอกในเมืองไทย เพราะ เราให้เผยแพร่หมด เฟ ที่อาจารย์บอกว่าต่อไปจีนจะเป็น มหาอํานาจ แล้วต่อไปไทยควรจะ ร่วมมือกับจีน ซึ่งตรงนี้เราไม่จําเป็น ต้องสนใจการเมืองของจีน ซึ่งยังเป็น เผด็จการอยู่อย่างนั้นหรือ? ผมว่าการเมืองของจีนจะคลี่- คลายไป มันจะเป็นอย่างนั้นอยู่ไม่ได้ แต่มันจะคลี่คลายด้วยความระมัด- ระวัง ถ้าอเมริกันไปกระตุ้นให้เป็น ประชาธิปไตยเร็วเกินไป เกิดลังคม จีนพังลง โลกจะลําบาก เรามีญวน อพยพ ประเทศต่างๆ ยังลําบากเลย ถ้าจีนอพยพขึ้นมา ตายเลย เพราะ คนตั้งพันล้าน เพราะ ฉะนั้นอย่าไปทํา ตรงนั้นให้บันแตกกระจาย ต้ ต้องค่อยๆ ทีนื้อเมริกันอาจจะไม่เข้าใจ ไปกระ- ตุ้นเ รื่องประชาธิปไตยในรูปแบบของ ตัวเอง อันนี้อันตราย ต้องให้เขาค่อย ๆ = เปิด แต่ผมรู้สึกว่าเขาเริ่มเปิดแล้ว < ซึ เศรษฐกิจเขาก็ปรับแล้ว อะไรแล้ว ให้ เขาค่อยๆ ทํา โดยรักษาตัวลังคม ของเขาอยู่ได้เพราะเรื่องประชาธิปไตย พ ฉา๕6ค เจรกันเติ จะลําบากไปเลย เพราะไปเอารูปแบบ ของฝรั่งมา ไม่ใช่รูปแบบของเอเชีย ซึ่งจะมีการเคารพผู้อาวุโส อย่างที่ ไทยเราเคยมี ทีนี้กลับมา ตรงนี้ ไทยเรา เป็นประเทศที่มี วัฒนธรรมที่ดี งาม แต่ถ้าไม่คิด วัฒนธรรม ไม่รู้จักรักษาไว้ให้ดี ไทยจะสูญหายไปในอนาคต สูญหาย ไปจากโลก คือโดนกลืนหมด แล้วคนที่จะกลืนก็คือจีน คนจีนใน เมืองไทยประสพความลําเร็จสูงมาก ในทุกทาง แล้วจีนในแผ่นดินใหญ่อีก จํานวนเยอะทีเดียวที่ทะลักเข้ามาใน เมืองไทย แล้วยิ่งสร้างทางเชื่อมไทย- ยูนนาน ซึ่งตามหลักการแล้วตรง ไหนมีประชากรหนาแน่นมันจะไหล ไปสู่ที่ๆเบาบางกว่า เพราะฉะนั้น คนจีนก็ไหลเข้ามา ตอนนี้ได้ข่าวว่า เข้ามาปีนึงหลายแสนคน เพราะ ะนั้นถ้าไม่ระวัง ไทยจะถูกกลืนชาติ วัฒนธรรมไทยจะหมด ซึ่งก็น่าเลียดาย เราต้องรักษาไว้ โดยต้องสร้างความ เข้าใจว่าวัฒนธรรมไทยเป็นวัฒนธรรม ที่ดีงาม ควรจะรักษาไว้ ใครมาเจอ ใครมาเห็นก็มีความสุข เพราะเป็น วัฒนธรรมที่โอบอ้อมอารี ที่มีน้าใจซึ่ง เราควรรักษาไว้ เพราะโลกมันเครียด ขึ้นเรื่อยอๆ พอมาเมืองไทย มาเจอ น้าใจก็มีความสุข ซึ่งตรงนี้เราควร รักษาไว้ และเราควรจะเชื่อมวัฒน- ธรรมนี้เข้าสู่โลกด้วย โดยผ่านทาง ประเทศใหญ่อย่างจีนเป็นต้น เราจะ ทํางานกับใครก็ขอให้รักษาวัฒนธรรม ผแว่า มันจะต้อป แกิดกวาม รุยแรบ ยากขึ้น แพราะว่า กวายขัด- แยบเรื่อน แร้พยากร มันหลีกแหมนี ไม่เพพัน แพราะ การพัฒนา กวามเป็น เมือบ พัฒนพา ทาบถ้าน อุดสาหกรรม มัพต้อนใช้ พลับบาม แยอะ อันดีงามของเราข้อนี่เอาไว้ ส คํากล่าวที่ว่า «ทําอะไรตามใจ คือไทยแท้"เป็นวัฒนธรรมไท้ อาไว้ด้วยหรือเปล่า? องปรับ ที ยทีดีงาม ที่เราต้องรักษาเ คืออันนี้ผมคิดว่าเราต้ ผ่านมาไทยเป็นชนชาติทีมีอิสระผูง เพราะว่าสังคมไทยอยู่ในเขตร้อน ครั้งโบราณเป็นสังคมที่ร่ารวยมาก มันมีทุกสิ่งทุกอย่าง มีข้าว มีปลา มี ผลไม้กิน มีผักกิน อุดมสมบูรณ์มาก เพราะฉะนั้นคนถึงเป็นปัจเจกบุคคลได้ มันไม่ได้ยากลําบาก อย่างญี่ปุ่นเขา ยากลําบากเพราะอยู่เกาะ ทรัพยากร มีน้อย มันจะต้องร่วมกัน ความ ยากลําบากมันจะแพ็คคนเข้าด้วยกัน ทีนี้ของเรามันอุดมสมบูรณ์ คนจึงมี ความเป็นปัจเจกสูง แต่พอมาถึงบัดนี้ลิ่งต่างๆ มัน เปลี่ยนไปแล้ว มันจําเป็นต้องทํางาน ร่วมกัน ต้องมีศีลธรรมของสังคมที่ เข้ามาอยู่ใกล้ชิดกัน อันนี้ต้องปรับ เราจึงต้องปรับการศึกษาด้วย ซ เราพูดเรื่องปรับปรุงตรงโน้นตรง นี้กันมานาน แต่ผลสรุปวันนี้คือยังไม่ เห็นมีอะไรสําเร็จสักเรื่อง อาจารย์ คิดว่าเพราะอะไร? เพราะเราอาศัยระบบราชการมา ซะเคย เราก็ไปหวังพึ่งระบบราชการ ทีนี้ระบบราชการมันดีในช่วงหนึ่งเท่า นั้น คือช่วงรัชกาลที่ 5 ที่จําเป็น ต้องสร้างระบบราชการแบบรวมศูนย์ เพื่อจะแพ็คคนไทยเข้าด้วยกัน เพื่อ จะยันการรุกรานจากตะวันตก แต่พอ มาบัดนี้มันไม่เหมาะสมอีกต่อไปแล้ว เพราะการรวมศูนย์อํานาจมันไม่เวิร์ก มันต้องกระจายอํานาจ แต่มันทําไม่ === สม - ได้ด้วยตัวมันเอง แล้วพอมีการเมืองมา นักการเมืองข้ ' นั้นมันถึงย้อนกลับมายังสิง องเราก็ยังไม่พัฒนาไป เพราะฉะ ว่าประชาชนทุกหมู่ ง ซ 6 ทีผมพูดตั้งแต่ต้น าตรงน องเข้ามาเห็นปัญห เหล่าต้ น ยกันโดยไม่ต้อง พวกเราต้องมาชัว = รอระบบราชการ ระบบการเมอง ย ๓ 6 รัย์ อันนี้พวกธุรกิจต้องเข้า ะบบราชการ ระบบ ยป้ายสีว่าเรา มาแล้วตรงน [ฐ ถ้าเราไม่รอร การเมือง เขาจะไม่ใส่ร้า เป็นกบฏต่อประเทศชาติอีกหรือ? ถ้าเป็นแต่ก่อนเขาอาจจะคิด อย่างนัน แต่มาบัดนีผมคิดวาเขา เข้าใจมากขึ้น และมันเขือมโยง กับประเทศต่างๆ ในโลกมากขึ้น มัน ก็เปิดกว้างมากขึ้น แต่พอดีเรื่องคอม- มูนิสต์มันหมดไป มันก็เปิดโอกาส ถ้าเรื่องคอมมูนิสต์ยังอยู่ ใครไปทํา อะไรที่นอกเหนืออํานาจรัฐก็ถูกหาว่า เป็นคอมมูนิสต์ แต่ตอนนี้ประเด็นนี้ มันหมดไป มันช่วยได้ เพราะประ- เทศที่เคยเป็นยังเลิกเป็นเลย แล้ว คุณจะไปหาว่าใครเป็นคอมมูนิสต์ อีก มันไม่เข้าเรื่อง ฒ เห็นตอนนี้ได้รับการกล่าวหา ใหม่เป็นซีไอเอ.ไปแล้ว เอ็นจิโอ. ไป รับเงินซีไอเอ. มาสร้างความวุ่นวาย อะไรทํานองนั้น แส (หัวเราะร่วน) เอ็นจีโอ. กับซีไอ- เอ. มันเป็นเรื่องที่เป็นไปไม่ได้ เอ็นจี- โอ.อาจจะเป็นอย่างอื่นได้ แต่เป็น ซีไอเอ. ไม่ได้แน่ อยากให้อาจารย์มองปัญหาความ ขัดแย้งเรืองการแก่งแย่งทรัพยากร- ธรรมชาติและสิงแวดล้อม ว่าจะก่อให้ 2 จง.ส้ ๆ3 เกดอะไรขนเนสังคม? สฒ - 0 0 0 0 รจลจรรจ= เลลก ผมว่ามันจะต้องเกิดความรุนแรง มากขึ้น เพราะว่าความขัดแย้งเรื่อง ทรัพยากรมันหลีกหนีไม่พั้น เพราะ การพัฒนาความเป็นเมือง พัฒนา ทางด้านอุตสาหกรรม มันต้องใช้ พลังงานเยอะ มันก็ต้องไปเอาจาก ชนบทมาในรูปต่างๆ ทีนี้พอจะไป สร้างเขื่อนก็ถูกคัดค้าน ไปสร้างโรง- ไฟฟ้าลิกไนต์ก็เกิดแบบแม่เมาะ แล้วที นี้มันจะเอายังไงกัน จะคิดทําโรงงาน ไฟฟ้านิวเคลียร์ก็ถูกต่อต้านอีก เพราะ ฉะนั้นพวกที่ผลิตพลังงานเขาก็ลําบาก เพราะถ้าพลังงานไม่พอใช้เขาก็ถูก ตําหนิ ทีนี้ถ้าจะให้ทํามันก็ไปกระทบ คนยากคนจน คนเล็กคนน้อย กระทบ สิ่งแวดล้อม พวกนักอนุรักษ์ พวก เอ็นจีโอ. ก็จะเข้ามาตรงนั้น ทีนี้ พอมันมองคนละแง่ มันก็ไม่มีทาง ออก ซึ่งถ้าขัดแย้งกันอย่างนี้ มัน ต้องมีวิธีแก้ปัญหาแบบสันติวิธี ซึ่งมัน มีหลักการคือ ที่แล้วมาเรามักจะ มองในมุมของความเป็นปฏิปักษ์กัน มองแบบต้องต่อลู้กันมากเกินไป ซึ่ง 1 ต่อไปเราควรจะมองสิงต่างๆ แบบ วิวัฒนาการ และใช้หลักทีเรียกว่า “สังคมหลากหลาย“ ทีมีการดินรน เคลื่อนไหวเพื่อการมีที่อยู่ในสังคม ด้วยสันติวิธี อันนี้ผมเอามาจากวิทยา- ศาสตร์ เช่น ถ้าเราไปเอาน้้าสักหยด มาล่องกล้องจุลทรรศน์ ส่วนประกอบ ในนั้นเยอะเขียว เป็นแบคทีเรีย ก็มี เป็นของไม่มีชีวิตก็มี แต่ทุกองค์ ประกอบในนั้นเต้นหมดเลย ไม่มีอะไร ที่อยู่กับที่หรอก เขาเรียกว่าบราวเนียน มูฟเมนต์ (89๐เยผเค เหองธิหธพว คนชื่อบราวน์เป็นคนค้นพบ มันเต้น หมด กระทบกันไปมา แต่ทุกองค์ ประกอบมีที่อยู่หมด เช่นเดียวกับ สังคม มันต้องให้ทุกล่วนในสังคม ดิ้นรนเคลื่อนไหว แต่ไม่ใช่เพื่อไปทํา ลายคนอื่น แต่เพื่อการมีที่อยู่ในสังคม มีโซเชียล สเปซ (600เ6 59609 อาจจะกระทบกันบ้าง แต่ไม่เป็นไร หากกระทบกันอย่างสันติ ซึ่งถ้าเข้าใจตรงนี้ เราอย่าไปรอ ราชการ อย่าไปรอการเมือง ก็กระ- ตุ้นองค์ประกอบให้แอ็คทีฟ แล้วมัน จะกํากับควบคุมกันเอง ทั้งชาวบ้าน เอ็นจีโอ. นักวิชาการ สลื่อมวลชน ราชการ การเมือง ฯลฯ ไฟ อยากขอความเห็นอาจารย์เกี่ยว กับสื่อมวลชนบ้านเราในตอนนี้ คุณภาพของสื่อมวลซนยังมีน้อย เรื่องนี้ที่จริงเป็นประเด็นใหญ่ ถ้าให้ ผมทําอะไรสักอย่างนึงก่อนเพื่อน ผมจะทําตรงนี้ ทําเรื่องสื่อมวลชน ผมพูดมาตั้งนานแล้วว่าสังคมควรจะ ลงทุนทําตรงนี้ เพราะสื่อมวลชนมัน กระทบหมดทุกเรือง เรืองเศรษฐกิจ 5พิญี - : ง 6 การเมือง การศึกษา ฯลฯ ฑาลท คือตอนนีนักข่าวเวลาไปถามอะ หล : ส ไรมักถามในทํานองมองเห็นประเทศ ไทยเป็นเวทีมวย (หัวเราะ) เขาจะไป ซะกเปฒารร์ส ๓สร ถามให้คนนันตีกับคนนี คนนี้ดีกับ คนโน้น เขาชอบอาจจะเพราะทําให้ ขายข่าวได้ ผมถึงไม่ค่อยอยากให้ สัมภาษณ์ กลัวเขาจะจับผมไปตี ๕ ม กับคนนันคนนี มันมักจะเป็น ร อย่างนันครับ ล อ นพรสหั ผมว่าถ้าเรายังยําอยู่อย่างนี้ มัน ฮะ. ซ่ะ มูม จะมีพัฒนาการที่ข้า แล้วผู้คนจะแตก แยก ทะเลาะกันมัวไปหมดเลย แล้วมันจะไม่ไปไหน อย่างเวลาเราจัดเรื่องชาวบ้านมา ประชุมทีรัฐสภา ผู้สื่อข่าวเกือบไม่ ฮู ส ล ว สื่อเลย ทีจริงเป็นเรื่องสําคัญ เพราะ ย 6 ฉะนันเราต้องพัฒนาเรืองสื่อมวลชน อย่างเป็นระบบเลย เรื่องกรรมสิทธิ์ ย ควรจะเป็นยังไง กรรมสิทธิ์ควรจะ เป็นของมหาชน ไม่ใช่เป็นของรัฐหรือ ของธุรกิจเฉพาะคน ควรจะมีระบบ การศึกษาของสื่อมวลชนให้มีการ พัฒนาอย่างต่อเนื่องว่าพวกเขาควรจะ ศร ย มีศักดิศรี ควรจะมีรายได้ที่ดี ควรจะ ไตร กรร มีการกําหนดมาตรฐานรายได้ ไม่ใช่ ย 1 ว แล้วแต่เจ้าของจะไปกดค่าแรงเขาเท่า- ไหร่ก็ได้ แล้วให้พวกเขาไปดิ้นรนเอา เอง นอกจากนันต้องมีเรื่องของ จรย- ธรรมเข้ามา เรียกร้องภาคธุรกิจ ให้เข้ามามอง เรื่องนั้นเรื่องนี้ เช่น จะตั้งสถาบัน สื่อสารมวลชนชนิดใหม่ก็ได้ อย่าง ผมดูขณะนี้คนที่ให้การศึกษาแก่ สังคมที่ลําคัญคือ สื่อสารมวลชน ศิลปินต่างๆ เพราะศิลปินเข้าถึง ประชาชนได้กว้างและรวดเร็ว อย่าง พวกดีเจ. คนจะฟังมากกว่าคนอื่นๆ อีกหลายคน เพราะฉะนั้นเราต้อง ชวนเขามาร่วมในการพัฒนาการ ศึกษาของคน และเราจะต้องให้ เกียรติพวกเขา จะได้มีการกระจาย ความภูมิใจออกไป แล้วคนก็จะ อยากทําดี แต่เดี๋ยวนี้เมืองไทยมันรวมศูนย์ ฒ ม ทุกส่งทุกอย่าง รวมศูนย์อํานาจ ะ ค่านิยม ทังทางการปกครอง การเมือง จ การศึกษา วัฒนธรรม หรือแม้ แต่เรื่องคุณค่ายังมีการรวมศูนย์เลย าเซ ซ 4 ๑ คนไม่มีเกียรติหรอก ซึงในความจริง เราต้องให้เกียรติคน เพราะคนถ้ารู้ ว่าตัวเองมีเกียรติเขาจะทําความดี ระอพตะตระรเหรรเรสไตะรา แตสระ เป ถ้าคนรู้สึกว่าไม่มีเกียรติเขาก็จะเกได้ ง่าย พฤติกรรมเสียได้ง่าย ผมคิดว่า ะ เราต้องกระจายเกียรติอันน็ออกไป แม้แต่เรื่องเกียรติถ้าดูให้ดีเราก็จะ เห็นว่ามันรวมศูนย์เหมือนกัน คือในการมองเรื่องราวต่างๆ เราจะไปมองทางด้านเศรษฐกิจอย่าง เดียวไม่พอ อย่างคนจนๆ ถ้าสังคม เห็นเขามีเกียรติมีคุณค่าเขาจะมี ความสุขขึ้นเยอะ เงินมีเท่าเดิม แต่ เขาจะมีความสุขมากขึ้นเยอะ เพราะ ฉะนั้นอย่าไปมองเศรษฐกิจอย่างเดียว เพราะถ้ามองอย่างนั้นกลับจะเป็น ' ล = การไปแบ่งแยกคนมากขีนอีก พวก เร ฆ นึ่งรวยล้นฟ้า อีกพวกนึงไม่มีอะไรเลย มันก็ไม่มีความสุข ผ < อย่างนีมันก็เป็นพื้นฐานของความ พอมันแยก รุนแรง มันหนีไม่พ้นหรอกครับ ก็ดูอย่างในอเมริกาแม้เขาจะ พัฒนามากว่า 200 ปี ก็ยังเกิดความ รุนแรง เกิดจลาจลในลอสแองเจลิส เชือเถอะครั้งหน้ามันเกิดอีก เกิดที มน 2 อขัล 19 ปกสะ อินอีก เพราะมันมีคนทีรู้สึกว่าไม่ได้ รับความเป็นธรรมในลังคม ถ้าคนรู้สึก คะ โพ ว่าไม่ได้รับความเป็นธรรม มันต้อง เกิดจลาจล แพ เมืองไทยมีแนวโน้มอย่างนีมัย ครับ? ส8: | มีสิฮะ เพราะความไม่เป็นธรรม ในสังคมมันเยอะ คนข้างล่างเนียถูก เณ ต ล» เบียดให้ตกขอบ คนไทยจนคือใครบ้าง คือคนในชนบท คนในสลัม ทหาร พระ 1 -- ! อย่างทหารนีก็ถือเป็นคนไทยจน แต่ ก่อนเขามีอาวุธ เขาทําอย่างโน้นอย่าง- นีได้ ตอนนีก็ชักทําไม่ค่อยได้แล้ว ไม่ รู้จะไปยังไงมันอืดอัด ไอ้คนจนอยู่ใน ชนบทก็ถูกไล่ออกจากป่า ถูกโครงการ - 74 -- ' คจก. มาอยู่ในสลัม อ้าว ถูกเผาไล่ ที่อีก แล้วพวกเขาจะไปไหน เพราะ ฉะนั้นจะเห็นว่าคนจนกําลังถูกเบียด ให้ตกขอบทางสังคม พ เก้วเรื่องทหารกับการปฏิวัติ? ลําหรับเรื่องทหาร ผมว่าเหตุ- การณ์มันเปลี่ยนไปเยอะมาก มัน เปลี่ยนแปลงมาเป็นลําดับนะ ก่อน 14 ตุลา 2516 ทหารมีอํานาจเบ็ดเสร็จ กองทัพเข้ามาใช้อํานาจทางการเมือง เลย ผู้บัญชาการทหารบกจะเข้ามา เป็นนายกรัฐมนตรีเลย อย่างจอมพล ป. จอมพลลฤษดิ์ เข้ามาเลย แต่พอ เกิด 14 ตุลา 6 ตุลา หลังจากนัน การที่กองทัพเข้ามาใช้อํานาจทางการ เมืองลดน้อยลง ไม่เต็มรูปแบบเหมือน เดิม ก็เกิดรูปแบบ แบบพลเอก เกรียงศักดิ์ ชมะนันท์ พลเอกเปรม ติณสูลานนท์ ทีนี้พอเกิดเรื่อง 17-20 พฤษภาคม 2535 ลุจินดาต้องการดึง ลังคมไทยกลับไปเหมือนครั้งจอมพลป ซึ่งสังคมไทยมันก็ไม่ยอม มันก็เกิด เรื่องขึ้น และเป็นบทเรียนแก่สังคม ไทยในทุกส่วน ว่าการทีทหารจะเข้า มายืดอํานาจและขึ้นปกครอง เรียกว่า แทบจะเป็นไปไม่ได้แล้ว นอกจากมัน มีเหตุการณ์มิกสัญญีหรืออะไรที่ ร้ายแรงขนาดนั้นเพราะการยืดอํานาจ นั้นไม่ยาก แต่การรักษาอํานาจไว้ หลังจากนั้นเป็นเรื่องที่ยากมาก ซึ่ง ทหารก็รู้ เพราะฉะนั้นอย่าไปไล่หรือ ไปทิมตําทหารเขามาก เพราะสถาบัน กองทัพก็ต้องมีเกียรติและมีทีอยู่ใน สังคม แล้วต้องมีคนรักเขา อย่างผม เนียพูดได้เลยว่าผมรั แต่ไหนแต่ เาริ องนุค' < | ร ดท ขอให้เป็น“ อย่าไปเกลย ม่ดีก ว่า ง แ <4.๑๑พดถัง - ( >+ าย( / ว่าอย่าไปเกลียดทหาร ล่วนไครที่ทํา ไม่ดีก็ขอให้เป็นเรื่องบุคคลไป ฟิ| อาจารย์เคยพูดถึงการสร้างคนที่ ซ ฆ | ฉลาด เป็นคนดี และมีความสุข ซึ่งดู ด ๒ เหมือนจะมีความเป็นอุดมคติเหลือเกิน อาจารย์คิดว่าจะทําได้หรือ? ในความเห็นผมมันเป็นไปได้ ผม ไม่ใช่คนมองโลกในแง่ร้าย มองว่า ทุกอย่างจะต้องเลวร้าย ผมว่าเป็นไป ได้เพราะมนุษย์เป็นลัตว์ที่มีศักยภาพ ในการเรียนรู้สูงมาก เพราะฉะนั้น เมื่อเขาได้รับบทเรียนจากเรื่องต่างๆ เธม ธุงไต ร เขาจะเรียนรู้ว่าทําอะไรแล้วไม่ดี ทํา ไว วน ” อะไรแล้วเกิดความทุกข์ แล้วถ้าจะ ทําให้ดี ต่อไปต้องทํายังไง อันนี้ต้อง อาศัยการเรียนรู้ที่ถูกต้อง แล้วสังคม น ศักษ์ซีร ต้องเป็นลังคมเรียนรู้ทังหมด หมาย ถึงคนทุกคนต้องมีการเรียนรู้อย่าง ต่อเนื่อง แล้วมีกระบวนการเรียนรู้ ทีถูกต้อง อันนี่ก็จะทําให้พลังสาม ก ซ่ อย่างนันขึนเกิดได้ เพราะเกิดเป็น ฯ “ป.ซ มนุษย์ทังที เรื่องอะไรเราจะมีแต่ ความทุกข์ไปเรื่อย เป็นมนุษย์มัน ต้องมีความสุข แล้วมีความดีมันก็เป็น ของที่ดี เป็นของที่ชื่นใจ เป็นของที่ ให้พลัง ซึ่งตรงนี้ก็ต้องอาศัยปัญญา อย่างเช่นเรื่องเงินทองมันเป็น ปัจจัยของความสุขส่วนหนึ่งเท่านั้น ไม่ใช่ทั้งหมด คือส่วนที่มันขาดแคลน เพราะถ้าขาดแคลนมันจะเกิดความ บีบคั้น แต่หลังจากนั้นถึงแม้มีเงิน มากก็ไม่ได้หมายความว่าจะมีความ สุขมาก ซึ่งตรงนี้เราต้องพูดให้ชัดว่า แน่นอนเราไม่ปฏิเสธความลําคัญของ เงิน แต่อีกอันหนึ่งที่ลําคัญพอๆ กันก็ คือไม่ใช่เงินเท่านั้นที่ทําให้เกิดความสุข ต้องอาศัยอย่างอื่นด้วย ไพฟิ อยากให้อาจารย์แสดงความคิด เห็นเกี่ยวกับรัฐบาลนายกฯ ชวน หลีกภัย ในแง่ เปรียบเทียบกับ รัฐบาลชุดก่อนๆ รัฐบาลนี้ ผมว่าเขาก็มีจุด เด่นที่ตัวนายกฯ เป็นคนที่มีภาพพจน์ดี ไม่คอรัปขั้นเป็น คนซื่อสัตย์สุจริต ซึ่งอันนี้ช่วยได้ มากที่ทําให้รัฐบาลพออยู่มาได้ ถ้า เป็นรัฐบาลคอรัปขั้นตอนนี้อาจจะไป แล้ว แต่อันนี้ไม่ได้แปลว่ารัฐมนตรีทั้ง หมดจะไม่ได้คอรัปชั่นนะ ทีนี้อย่าง อื่นก็เป็นข้อจํากัดว่ามันอาจจะมองไม่ เห็นไอ้เรื่องยาวไกลว่ามีวิธีการหลายๆ วิธีที่จะพัฒนาสังคม ค่อนข้างไปติด กับการใช้ระบบราชการในการแก้ ปัญหา มันก็ทําให้ไปได้ยาก แล้ว ความขัดแย้งมันก็จะสะสมมากขึ้น รัฐบาลนี้ก็คงเหมาะกับช่วงหลัง เลือกตั้งใหม่ๆ เพราะว่ามันจะช่วย ตอบอารมณ์ของลังคม เพราะช่วงนั้น จะไปเอาฝ่ายค้าน คนก็ไม่อยากเอา เพราะมันเพิ่งผ่านพฤษภามา จะไป เอาคุณจําลอง คุณชวลิต คนก็กลัว ความขัดแย้งเอาคุณชวนมันก็ดูเหมาะ แต่ความเหมาะสมมันจะเปลี่ยนไป เรื่อย เพราะมาถึงขั้นนี้แล้ว ปัญหา ดวามขัดแย้งมันถูกสะสมมาเยอะแล้ว ไอ้สถานการณ์มันก็เปลี่ยนไปอีก แต่ การเปลี่ยนแปลงนั้นก็ควรเป็นไปตาม วิถีทางของมัน ไพฟิ อนาคตของสังคมไทยในทัศนะ ของอาจารย์คิดว่าจะออกมาแบบไหน? -- 75 -- การที่หหาร จะเข้ามา ยึดจําเาจ และขึ้น ปกกรอบ หทยจะเป็นไป ใม่ใด้แล้ว แอกจากจะมพี แหตุการณ์ มิกสัญญี หรืออะไร ที่ร้ายแรบ ขแาดนั้น มันจะออกมาแบบผสมกัน เป็น มิกซ์ โซเชียล (6 500เ0 เรา อย่าไปเรียกร้องทางใดทางหนึ่ง เพราะมันเป็นไปไม่ได้ มันไม่สมจริง จะบอกเป็นอุ ตสาหกรรมทั้งหมดแล้ว ทิ้งเกษตรก็ไม่ได้ หรือบอกเป็นเกษตร ทั้งหมด อุตสาหกรรมไม่เอาเลยก็ไม่ได้ ผมจึงใช้คําว่า “สังคมหลากหลาย” อุตสาหกรรมก็มี เกษตรก็มี อะไรๆ ก็มี มีทางเลือกเยอะแยะ แล้วมันไม่ ได้ขัดแย้งกันหรอก มันจะเสริมกัน ถ้าเรามีแต่เศรษฐกิจที่เจริญแต่ ชนบทล่มสลาย ยากจนเกิดแตกสาน ซ่านเซ็นไปเป็นโสเภณี ไปอยู่สลัม เป็นเอตล์ระบาด มันมีความสุขเมื่อ ไหร่ แต่ถ้าสังคมชนบทเขามั่นคง มะ ะ เคค เศรษฐกิจเขาดี เขาก็มีกําลังซื้อตั้ เยอะ คนที่ทํามาค้าขาย ก็ขายดี แล้ว สังคมทั้งหมดมันก็จะดี แล้วยิ่งถ้าเข้าใจยิ่งกว่านั้น คือ พัฒนาอุตสาหกรรมกับธุรกิจมาจาก รากฐานของชาวบ้านมันอิ่งเข้มแข็งขึ้น ตอนนี้เราทําอุตลาหกรรมโดยไม่ได้ มาจากฐานความเข้มแข็งของเรา เรา ก็เอาทุน เอาเทคโนโลยีมาจากต่าง- ประเทศ เหมือนเรามารับจ้างทําของ ให้เขา แล้วได้เงินค่าจ้างนิดหน่อย เท่านั้น แล้วก็เอ็กซ์ปอร์ตไป แต่เรา อยากเห็นอุตสาหกรรมจริงๆ ที่อยู่บน พื้นฐานของประชาชนไทย แต่ถึงที่สุดแล้วผมมองว่าเรื่อง อะไรก็ตาม มากเกิน ยากเลย ไม่ว่าจะเป็นใครในสังคมนี้ คุณทําอะไรอยู่ก็จงทําไปอย่างเดิม ผมไม่เรียกร้องมาก แต่ใช้เวลาลัก ส่วนหนึ่งได้มั้ย ให้ไปร่วมทุกข์กับ คนที่มีความทุกข์ ขอแค่นี้ ถ้าทําได้ ผมว่าสังคมจะดีขึ้น การร่วมทุกข์ จะทําให้คน มีทุกข์ ทุกข์น้อยลง ความทุกข์ ของคนไปร่วมทุกข์ก็ลดลง และที่ ล่าคัญมันจะทําให้เกิดปัญญา เพราะ ฉะนั้นการรวมตัวกันไปทําอะไรเพื่อผู้ อื่นเป็นสิ่งสําคัญ การเป็นอาสาสมัคร เพื่อสังคมเป็นลิ่งสําคัญ ผมอยากเห็น ตรงนี้เกิดขึ้นเยอะ ๆ อยากเห็นผู้นํา | «ผู้นํา” ที่ดีในทัศนะของอาจารย์ ต้องประกอบขึ้นด้วยอะไรบ้าง? ที่จริงผู้นํามันจะเกิดตามธรรม- ชาติเสมอ ถ้าคนได้มีกิจกรรมร่วม กัน อย่างในชุมชน พอเขาร่วมมือกัน ทําอะไรต่างๆ ผู้นําตามธรรมชาติ ก็จะเกิดขึ้น การเลือกตั้งจะไม่ได้ผู้นํา ตามธรรมชาติหรอก เพราะเราเลือก ผู้แทน เรายังเลือกไม่ถูกเลย ทีนี้ผู้นําที่เกิดเองก็ต้องเป็น คนมีสติปัญญา มีความรับผิดชอบ คนอื่นเชื่อถือมีศรัทธา ผู้นําแน่นอน ว่าควรจะเป็นคนดี เพราะเรากําลัง พูดถึงผู้นําในทางที่ดี ผู้นําในทางไม่ดี ก็มีเช่นมาเฟีย พวกนี้มีความเป็น ผู้นําสูง มีวิชั่น (๒6๐พ) เขารู้ว่าตัว เองต้องการอะไร แล้วก็โยงไปสู่แอ็กชั่น (6๐ฑ๐ม) แต่ว่าเผอิญไอ้เจตนาของ เขามันไม่ดี มันไม่ใช่กุศลเจตนา เพราะฉะนั้นผู้นําที่เราต้องการก็คือ คนที่มีวิชั่น มีแอ็กชั่น แล้วก็มีกุศล เจตนา [พ ลังคมในอุดมคติของอาจารย์คือ สังคมแบบไหน? "' 5 ก ความสุขของคนจรงๆ ผมวาอยู่ ทีชุมชนขนาดเล็ก ถ้าอยู่ในชุมชน ขนาดใหญ่มีได้ยาก เหมือนกรุงเทพฯ เร สบซิต อน ปจซี อย่างนี่ เราจะมีความรู้สึกเหมือน ย ส ตกกระทะทองแดง ถ้าสังคมเล็ก ชะ - คนจะรู้จักกัน เกรงใจกัน มีนําใจต่อ กัน ความปลอดภัยสูงเพราะคนรู้จัก อ กัน เพราะฉะนันควรจะให้มีสังคม ร่ - ขนาดเล็กมากที่สุด สังคมใหญ่ให้มี เ ส. เท่าทีจําเป็น " นอกจากนันก็ควรจะอยู่กับ - 2 ธรรมชาติให้มากทีสุด เพราะมนุษย์ จัด้บะแชเพตลุรร์ไห ง6 ถ้าอยู่กับต้นไม้ใบหญ้า อยู่กับ เ ซ% ธรรมชาติมากๆ จะไม่ค่อยเครียด ถ้าอยู่กับคนเยอะๆ มันจะเครียด อย่างเมืองนอกเขาก็เริมปรับตัว โญ 0 ๕2 เล แล้ว อย่างในเยอรมันตอนนีคนก็ ฉ่. 2 5 เริมคิดถึงสิงแวดล้อม คิดถึงจิตใจ ร : คิดถึงศาสนามากขีน สวีเดนปรับ ม เซ = นโยบายแล้วว่าจะไม่เน้นการเจริญ เติบโตทางเศรษฐกิจ แต่จะเน้น ==- 8 --- ความสมดุล ในอเมริกาคนถิตง ฉึกถึงสิ่งแวดล้อม นึกถึงซุมชน นึกถึง จิตใจ คนหนุ่มสาวอเมริกันก็เริ่ม เปลี่ยนแล้ว แต่ก่อนนี้จะทํางานอะไร ก็คิดถึงเงินเดือนสูงสุด แต่ได้เงิน- เดือนสูงสุดกลับพบว่าไม่ได้มีความสุข สูงสุด ก็เริ่มเปลี่ยน ก็เริมหางาน ที่ให้คุณภาพที่ดีแก่ชีวิต ผมว่าโลกจะเปลี่ยนครับ โลกจะ เปลี่ยน มันเปลี่ยนเนื่องจากการไป เผชิญปัญหา มันไปทางวัตถุนิยมจน สุดทางของมันแล้ว มันก็ค้นพบว่านี ไม่ใช่คําตอบของชีวิต เพราะฉะนัน ในอนาคตมนุษย์จะเปลี่ยน จะเอา เรื่องวัตถุ เรื่องจิตใจ เรื่องสิ่งแวด- ล้อมเข้ามาเชื่อมโยงกัน แล้วตัวสิ่ง แวดล้อม มันจะเข้ามาบีบมนุษย์ทั้ง หมดเลย ไม่ว่าคุณจะเชื่อยังไง ทฤษฎี เศรษฐกิจคุณจะเป็นยังไง จะเจ็งหมด เพราะว่าสิ่งแวดล้อมมันไม่คืน เพราะ ฉะนั้นสิ่งแวดล้อมจะเข้ามาให้การ ศึกษากับคนทุกสังคม ทุกสาขาทุก แห่งหน ทั้งหมดเลยให้ปรับเปลี่ยน ตัวเองเพราะฉะนั้นมันจะไม่มีชีวิตรอด ไม่ว่าใครจะว่าของตัว ร ป ม ถูกยังไง มันจะถูกสิงแวด- ย ม ล้อมทดสอบ แล้วมันจะ ต้องปรับหมด ปรับทฤษฎี ปรับความคิด ปรับวิธีการ หมดเลย เพื่อความอยู่รอด ของมวลมนุษย์ %#' คนก็เริ่ม นึกถึง เริ่ม บทที่ 7 ฉบับที่ 6 เดือนมิถุนายน 2536 เลขที่ 55 จาก # เบญจนาถ ## exclusive interview ศ.นพ. ประเวศ วะสี "ผู้นำที่เราต้องการคือ คนที่มีวิชัย กล้าสั่น และกุศลเจตนา" ## NATURAL CAUSES ทนง บุรานนท์ ผู้หาญสร้างภาพยนตร์ส่งนอก LEADER MAGAZINE
personผู้สร้าง/เจ้าของผลงาน
ประเวศ วะสี
history_eduหมวดหมู่
สังคม
calendar_monthปีที่ผลิตเอกสาร
1 June 1993
copyrightลิขสิทธิ์
เอกสารนี้เป็นการเข้าถึงแบบเปิด ใช้แบ่งปันและใช้งานภายใต้เงื่อนไขของใบอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ได้
shareแบ่งปันเนื้อหา
play_shapesจากเอกสารชิ้นนี้ เราชวนขยาย-ไปต่อด้วย 3 คลังคำสำคัญ
personผู้สร้าง/เจ้าของผลงาน
ประเวศ วะสี
history_eduหัวเรื่อง
• ผู้นำ
history_eduหมวดหมู่
สังคม
calendar_monthปีที่ผลิตเอกสาร
1 June 1993
copyrightลิขสิทธิ์
เอกสารนี้เป็นการเข้าถึงแบบเปิด ใช้แบ่งปันและใช้งานภายใต้เงื่อนไขของใบอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ได้